ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ



Τα ψυχοσωματικά συμπτώματα (Ψ.Σ.) είναι σωματικά συμπτώματα που στο σύνολό τους, ή εν μέρει, έχουν ψυχογενή αιτιολογία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό είναι σχεδόν προφανές στον καθένα, όπως όταν πρόκειται για πονοκέφαλο, πόνο στο στομάχι, η αίσθηση πως θέλουμε να πάμε στην τουαλέτα, όταν νιώθουμε πιεσμένοι και αγχωμένοι κ.ά..

Ο όρος « ψυχοσωματικά συμπτώματα » φαίνεται πως ατονεί με το πέρασμα του χρόνου καθώς θεωρείται πολύ απλοϊκό το μοντέλο που θεωρεί ορισμένες ασθένειες ως αμιγώς βιολογικής, ενώ κάποιες άλλες ψυχογενούς αιτιολογίας. Αντ΄αυτού, ενισχύεται ολοένα και περισσότερο η άποψη πως ο άνθρωπος δεν είναι παρά μια ψυχοσωματική ενότητα, η οποιαδήποτε διαταραχή της οποίας συμπεριλαμβάνει πάντα στοιχεία και από τις δύο συνιστώσες, άσχετα από το αν δεν γνωρίζουμε ακόμα επακριβώς τον τρόπο με τον οποίο αυτό συμβαίνει.

Η νέα αυτή προσέγγιση διευρύνει κατά πολύ την οπτική του όρου « Ψυχοσωματικά συμπτώματα », σε σχέση με την αρχική θεώρηση, καθώς τόσο η ασθένεια όσο και η υγεία θεωρούνται ως το αποτέλεσμα της συνέργειας πολλών παραγόντων σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής αιτιολογίας.

Αρκετές φορές, το ψυχοσωματικό μοντέλο έχει χρησιμοποιηθεί για να εξηγηθούν συμπτώματα ή κλινικές εικόνες για τα οποία δεν υπήρχαν ιατρικά ευρήματα. Μία τέτοιου είδους προσέγγιση, όμως, είναι σχετικά απλοϊκή. Αφενός, η απουσία ιατρικών ευρημάτων δεν αποκλείει απαραίτητα την ύπαρξη μιας βιολογικής αιτιολογίας των συμπτωμάτων. Αφετέρου, γνωρίζουμε πλέον πως οι χρόνιες ψυχικές καταστάσεις αφήνουν συχνά σωματικά αποτυπώματα που είναι δυνατόν να ανιχνευθούν και να μετρηθούν. Επίσης, είναι γνωστό πως μια ψυχική επιβάρυνση μπορεί να λειτουργήσει ως εκλυτικός παράγοντας μιας σωματικής νόσου.

2

Ψυχοσωματικά συμπτώματα

Σύμφωνα με τα προαναφερθέντα, φαίνεται πως δεν υπάρχουν κάποιες συγκεκριμένες και σαφείς «ψυχοσωματικές ασθένειες».

Η κύρια ψυχική κατάσταση με την οποία συνδέονται διάφορα σωματικά συμπτώματα είναι το στρες. Γνωρίζουμε καλά πως το στρες επηρεάζει πολλαπλά διάφορες σωματικές μας λειτουργίες -ιδιαίτερα αυτές που δεν ελέγχονται εκούσια από εμάς τους ίδιους, όπως η αναπνοή, ο μυϊκός τόνος κ.ά.- αλλά και μια σειρά από χημικές λειτουργίες, π.χ. όπως οι ορμονικές. Βραχυπρόθεσμα, οι αλλαγές αυτές δεν αποτελούν πρόβλημα, μία μακροπρόθεσμη επιρροή, όμως, μπορεί να διαταράξει τα διάφορα συστήματα του οργανισμού μας.

Δεν είναι, επίσης, τόσο αυτονόητο και απλό πως ένα εξωτερικής προέλευσης στρες μπορεί να οδηγήσει -σε κάθε περίπτωση- από μόνο του σε παθολογικές καταστάσεις. Μία προδιάθεση ή ιδιοσυστασιακή ευαλωτότητα -ψυχική ή σωματική- συμβάλει επίσης στην ευκολότερη εμφάνιση ψυχοσωματικών συμπτωμάτων, σχετιζόμενων με το στρες, σε κάποια άτομα.

 

Εκτίμηση και διάγνωση

Η ύπαρξη ψυχοσωματικής οπτικής ή προσέγγισης σημαίνει πως λαμβάνεται υπόψη η συνολική κατάσταση της ζωής ενός ατόμου όταν εκτιμάται η κατάσταση της υγείας του.

Μια τέτοιου είδους προσέγγιση διευκολύνεται ιδιαίτερα όταν, στην εκτίμηση που γίνεται, συμμετέχουν εκπρόσωποι διαφόρων ειδικοτήτων, για παράδειγμα, ιατροί, ψυχολόγοι, φυσικοθεραπευτές κ.ά., που λειτουργούν ως διεπιστημονική ομάδα.

Για την υπηρεσία online ψυχολόγος , (online συνεδρίες) κάντε κλικ ΕΔΩ

Για ραντεβού στο γραφείο του Σάββα Ν. Σαλπιστή , Ph.D. , κάντε κλικ ΕΔΩ

Σάββας Ν. Σαλπιστής, Ph.D., Κλινικός Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής

Κλινικός Ψυχολόγος Πανεπιστημίου Στοκχόλμης

Διπλωματούχος Ψυχοθεραπευτής

Βασιλικού Ιατροχειρουργικού Ινστιτούτου Karolinska Στοκχόλμης

Share on Facebook


Σάββας Ν. Σαλπιστής, Ph.D.

 
Σάββας Ν. Σαλπιστής, Ph.D., Κλινικός Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής Κλινικός Ψυχολόγος Πανεπιστημίου Στοκχόλμης Διπλωματούχος Ψυχοθεραπευτής Βασιλικού Ιατροχειρουργικού Ινστιτούτου Karolinska Στοκχόλμης