Αίσθηση μοναξιάς
Η αίσθηση μοναξιάς είναι μια βαθιά ανθρώπινη εμπειρία που μπορεί να μας επηρεάσει σε οποιαδήποτε φάση της ζωής μας, ανεξάρτητα από το πόσους ανθρώπους έχουμε γύρω μας. Συχνά, αυτή η επίμονη αίσθηση μοναξιάς δεν οφείλεται στην έλλειψη κοινωνικών επαφών, αλλά στην απουσία ουσιαστικής εσωτερικής σύνδεσης. Σε αυτό το άρθρο, θα εξερευνήσουμε τα αίτια αυτού του συναισθήματος και τους τρόπους με τους οποίους η ψυχοθεραπεία μπορεί να μας βοηθήσει να βρούμε ξανά το δρόμο προς τη συναισθηματική πληρότητα.
Η κλινική εικόνα: «Φοβάμαι να μείνω μόνη»
«Ο λόγος που βρίσκομαι εδώ είναι πως μου είναι σχεδόν αδύνατον να μείνω μόνη στο σπίτι μου. Όταν ο σύντροφός μου χρειαστεί να λείψει κάποιο βράδυ, πηγαίνω πάντα να μείνω με τους γονείς μου. Φοβάμαι πως θα με πιάσει πανικός, πως θα πεθάνω και δεν θα υπάρχει κανείς κοντά μου να με βοηθήσει. Κάποιες φορές φαντάζομαι πως είμαι μόνη στον κόσμο αυτόν και τότε τρέχω στο παράθυρο για να διαπιστώσω πως αυτό δεν είναι αλήθεια, κοιτώντας με αγωνία να δω κάποιο αυτοκίνητο ή πεζό να περνά κάτω στο δρόμο… Είμαι σε απόγνωση, βοηθήστε με!!!».
Αυτά ήταν τα λόγια της όμορφης 30χρονης και πολύ πετυχημένης επαγγελματικά νέας κοπέλας που καθόταν απέναντί μου και με κοιτούσε με μια έκφραση αγωνίας στο πρόσωπο.
Γιατί η μοναξιά βιώνεται ως απειλή;
Όλοι μας έχουμε νιώσει κάποιες φορές μοναξιά. Για κάποιους, όμως, η αίσθηση αυτή είναι πολύ συχνότερη, ίσως μόνιμη -και πιθανόν πολύ ισχυρότερη- σε σημείο που το ενδεχόμενο να πάψουν να υπάρχουν να φαντάζει εντός τους ως πολύ καλύτερη εναλλακτική λύση από το να υπάρχουν, χωρίς, όμως, να έχουν κάποιον ιδιαίτερο ρόλο στη ζωή ή χωρίς να σημαίνουν κάτι το ιδιαίτερο για τους άλλους. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε το ό,τι οι περισσότεροι, αν όχι όλοι, οι αυτόχειρες βιώνουν για μεγάλο διάστημα μια βαθιά αίσθηση μοναξιάς. Όταν η αίσθηση μοναξιάς χτυπά την πόρτα της ψυχής κάποιου, τότε αυτός θέλει συχνά να γαντζωθεί από οτιδήποτε ή από οποιονδήποτε, αρκεί να πάψει να νιώθει μόνος. Η αίσθηση μοναξιάς είναι σαν να του υπενθυμίζει το πόσο ασήμαντος τελικά είναι, σε σημείο που να παραμένει συχνά ακόμα και σε σχέσεις που όχι μόνο τίποτα δεν του δίνουν αλλά, αντιθέτως, τον αποδυναμώνουν ακόμα περισσότερο…
Η επιστημονική τεκμηρίωση και οι επιπτώσεις στην υγεία
Σύμφωνα με έρευνες που δημοσιεύθηκαν στο Harvard Health Publishing, η παρατεταμένη αίσθηση μοναξιάς δεν επιβαρύνει μόνο την ψυχολογία μας, αλλά μπορεί να έχει και σοβαρές επιπτώσεις στη σωματική υγεία. Παράλληλα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) υπογραμμίζει τη σημασία της κοινωνικής σύνδεσης ως βασικό πυλώνα για την ευημερία του σύγχρονου ανθρώπου.
Η μοναξιά ως «εξωτερική» επιβολή
Για τα άτομα που νιώθουν κάτι ανάλογο, η μοναξιά φαντάζει ως κάτι που τους επιβλήθηκε εκ των έξω. Λαχταρούν κυριολεκτικά για σχέσεις με άλλους ανθρώπους αλλά, για κάποιους λόγους, αυτό δεν είναι εφικτό. Αυτού του είδους η μοναξιά είναι, εν μέρει, αποτέλεσμα του ιδεώδους της σύγχρονης κοινωνίας μας, που υπερτονίζει την ατομικότητα και θέλει το άτομο όσο το δυνατόν πιο αυτάρκες. Εδώ, δεν μιλάμε για τα άτομα που επιλέγουν τη μοναξιά και που δεν επιθυμούν να έχουν σχέση με άλλους. Αυτό το είδος μοναξιάς έχει να κάνει, σε μεγάλο βαθμό, με έναν διαταραγμένο ψυχισμό.
Δεν χρειάζεται να διανύσετε αυτή τη διαδρομή μόνοι. Η εξειδικευμένη υποστήριξη μπορεί να σας βοηθήσει να επανασυνδεθείτε με τον εαυτό σας και τους γύρω σας. Ξεκινήστε σήμερα μια online συνεδρία ψυχοθεραπείας από την άνεση του προσωπικού σας χώρου.
Η πρόκληση της σύγχρονης ατομικότητας
Στη σύγχρονη κοινωνία, από τη στιγμή που το άτομο και η ατομικότητα αποτελούν ιδεολογικό επίκεντρο, είναι επόμενο και αυτονόητο η αυτάρκεια να έχει αναχθεί ως υπέρτατη αξία. Μία από τις σοβαρές συνέπειες αυτής της στάσης ζωής είναι η αίσθηση μοναξιάς που πλήττει σταδιακά όλο και μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού του σύγχρονου κόσμου, και που δεν έχει να κάνει με τον αριθμό ατόμων που βρίσκονται ή όχι δίπλα μας αλλά με την ύπαρξη ή όχι μιας αίσθησης συνύπαρξης με αυτούς. Μοιάζει όλο και περισσότερο να μεταβαλλόμαστε σε μία μάζα μοναχικών ατόμων…
Μια ελευθερία δίχως περιεχόμενο
Ο σύγχρονος άνθρωπος, έχοντας αποδυναμώσει τους δεσμούς του ή αποδεσμευθεί -θεληματικά ή μη- από όλους και από όλα, έχει κατά κάποιον τρόπο απεριόριστη ελευθερία που, όμως, είναι χωρίς περιεχόμενο.
Πρόκειται για μια ελευθερία ή αποδέσμευση από τις παραδόσεις του, το παρελθόν του ή από οτιδήποτε αποκλίνει από αυτό που καθορίζει η εκάστοτε «μόδα των καιρών». Αυτή η συνθήκη συνεπάγεται μια αποκοπή από κάθε είδους «υποχρεωτική» σχέση και βαθιά πεποίθηση. Στην ουσία, μιλάμε για μια ιδιότυπη ελευθερία χωρίς σαφές ή και καθόλου περιεχόμενο.
Το υπαρξιακό κενό και η αναζήτηση ταυτότητας
Ο σύγχρονος άνθρωπος καλείται να διαχειριστεί μία «ελευθερία» κενή από δεσμεύσεις ή ουσιαστικό περιεχόμενο. Αυτή του δίνει θεωρητικά τη δυνατότητα να αυτοπραγματωθεί. Ωστόσο, συχνά δεν γνωρίζει το είδος του εαυτού που θέλει να πραγματώσει. Δεν ξέρει τι πραγματικά θέλει να κάνει και να είναι.
Αυτό το υπαρξιακό κενό και η απουσία συνύπαρξης με άλλους δημιουργούν έναν τρόμο για τη μοναξιά. Έτσι, δεν είμαστε σε θέση να αξιολογήσουμε τη θετική της πλευρά. Αυτή περιλαμβάνει τη δυνατότητα περισυλλογής, αυτοπαρατήρησης και αυτογνωσίας. Η κατάσταση αυτή οδηγεί πολλούς στην επιδίωξη να φανούν ή να προβληθούν. Συχνά αυτό γίνεται με οποιονδήποτε τρόπο ή κόστος.
Τηλεοπτικές εκπομπές «εκπόρνευσης» ανθρώπινου πόνου και αξιοπρέπειας γνώρισαν ημέρες δόξας ανά τον κόσμο. Μοιάζει σαν να θεωρούμε πως η μοναξιά μας θα εξαφανιστεί αν είμαστε το επίκεντρο της προσοχής. Αυτό επιδιώκεται ασχέτως προσωπικού κόστους ή έκθεσης της προσωπικής μας ζωής. Η ζωή μας γίνεται βορά ενός αδηφάγου τηλεοπτικού κοινού που θυμίζει ρωμαϊκή αρένα.
Η αναγνώριση του συναισθήματος είναι η αρχή της αλλαγής. Είμαστε εδώ για να σας ακούσουμε και να σας καθοδηγήσουμε. Επικοινωνήστε μαζί μας για να προγραμματίσετε το ραντεβού σας, είτε δια ζώσης στο γραφείο μας είτε μέσω διαδικτύου.
Η παγίδα της εγωκεντρικής μοναξιάς
Η σύγχρονη μοναξιά, και η αίσθηση εσωτερικού κενού που προκαλεί, δημιουργεί εγωκεντρικούς ανθρώπους. Τα άτομα αυτά έχουν τεράστια ανάγκη για συνεχή προσοχή και επιβεβαίωση. Ένα τέτοιο άτομο νιώθει πως υπάρχει μόνον όταν βλέπει το είδωλό του στα μάτια των άλλων. Προσπαθεί απεγνωσμένα να ελκύσει την προσοχή, κάνοντας διάφορα ή μιλώντας για ώρες για τον εαυτό του. Συχνά αναφέρει τις επιτυχίες ή τα προβλήματά του, χωρίς να ρωτά τον συνομιλητή του πώς περνά στη ζωή του.
Η υπεραξιολόγηση της αυτάρκειας στη σύγχρονη κοινωνία έχει οδηγήσει στο να βιώνεται η μοναξιά και ως ντροπή. Αυτό εξωθεί πολλούς να δίνουν την εντύπωση μιας πλούσιας κοινωνικής ζωής. Το κάνουν ανεξάρτητα από το πόσο μόνοι νιώθουν στην πραγματικότητα. Στη σύγχρονη κοινωνία, όποιος νιώθει μοναξιά χωρίς κοινωνικά υποκατάστατα θεωρείται συχνά “loser“. Τους ανθρώπους αυτούς οι περισσότεροι τους αποφεύγουν και δεν τους θέλουν για φίλους.
Βρείτε τη βοήθεια που χρειάζεστε, όπου κι αν βρίσκεστε. Η αίσθηση μοναξιάς αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά μέσα από τη θεραπευτική σχέση. Επιλέξτε τον τρόπο που σας ταιριάζει: Online Ψυχοθεραπεία για ευελιξία και αμεσότητα. Ραντεβού στο γραφείο για προσωπική επαφή και ασφάλεια.
Πνευματικά Δικαιώματα: Το περιεχόμενο της ιστοσελίδας www.i-psyxologos.gr αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Dr. Σάββα Σαλπιστή. Η αναδημοσίευση ή χρήση μέρους του κειμένου επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο με την παράθεση ενεργού συνδέσμου (active link) που θα οδηγεί στην πηγή.
