Ο ορισμός της απιστίας στη σύγχρονη εποχή
Η απιστία υπάρχει από τότε που υπάρχουν οι άνθρωποι και οι ερωτικές σχέσεις. Ποια είναι, όμως, εκείνα τα όρια στις σύγχρονες κοινωνίες, πέραν των οποίων θεωρείται πως έχει διαπραχθεί προδοσία; Τι μπορεί να πληγώνει περισσότερο έναν σύντροφο;
Μπορεί να θεωρηθεί το σεξ δίχως συναισθήματα ως απιστία ή μήπως οι ρομαντικές σκέψεις και οι φαντασιώσεις για ένα άλλο άτομο είναι κάτι χειρότερο; Αποτελούν απιστία οι ερωτικές συνομιλίες μέσω chat, παρόλο που δεν έχει υπάρξει φυσική επαφή; Είναι η παρακολούθηση πορνογραφικού υλικού μια μορφή προδοσίας;
Διαφορετικοί άνθρωποι μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική άποψη για το τι συνιστά εξωσυζυγική σχέση. 2er τα περισσότερα ζευγάρια δεν συζητούν από την αρχή της σχέσης τους το τι θεωρεί ο καθένας ως απιστία, ώστε να γνωρίζουν τα όρια μέσα στα οποία οφείλουν να κινούνται για να συνυπάρχουν αρμονικά.
Η εξέλιξη των σχέσεων και η μονογαμία
Στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες, οι μακρόχρονες σχέσεις έχουν αλλάξει δραματικά μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Πριν από έναν αιώνα, ο γάμος ήταν κατά κύριο λόγο μια εμπορευματική συναλλαγή. Αποσκοπούσε στην οικονομική ασφάλεια, την οικογενειακή ζωή, την απόκτηση απογόνων και την κοινωνική καταξίωση.
Η μονογαμία,στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας της, δεν είχε να κάνει με την αγάπη. Αντιθέτως, αποτελούσε τον ακρογωνιαίο λίθο της πατριαρχικής κοινωνίας, η οποία περιόριζε τη γυναίκα στον ρόλο της μητέρας που θα τροφοδοτούσε την οικογένεια με μελλοντικούς κληρονόμους της περιουσίας του συζύγου.

Οι αιτίες που οδηγούν στην απιστία
Η οικονομική και σεξουαλική απελευθέρωση της γυναίκας, σε συνδυασμό με τους κοινωνικούς αγώνες και τη στροφή από τον κολεκτιβισμό στον ατομικισμό, άλλαξαν τη μορφή του γάμου. Η δέσμευση μετατράπηκε σταδιακά σε μια επιλογή που βασίζεται στην ελεύθερη βούληση και την αγάπη. Εντούτοις, αυτή η αγάπη συχνά δυσκολεύεται να παραμείνει ζωντανή μέσα στην αδυσώπητη ρουτίνα της καθημερινότητας.
Ταυτόχρονα, πολλοί μεταθέτουν τις σημαντικότερες προσωπικές τους προσδοκίες στη σχέση, θεωρώντας πως ο σύντροφος θα καλύψει μια σειρά από αντιφατικές ψυχοσυναισθηματικές ανάγκες. Αναζητούν στον ίδιο άνθρωπο τον καλύτερο φίλο, τον ιδανικό εραστή, τον σταθερό παράγοντα ασφάλειας και τον υποδειγματικό γονέα.
Αυτή η αναζήτηση της «αδελφής ψυχής» λειτουργεί συχνά ως μια μορφή θρησκείας που υπόσχεται έκσταση και ολοκλήρωση. Όταν, λοιπόν, κάποιος προσδοκά τόσα πολλά, μια απιστία βιώνεται ως τυφώνας που ισοπεδώνει τα πάντα, πλήττοντας καίρια ακόμη και την αίσθηση της προσωπικής ταυτότητας του απατημένου συντρόφου.
Αν η απιστία έχει κλονίσει τη δική σας σχέση, κλείστε μια συνεδρία για να διαχειριστούμε μαζί αυτή την κρίση.
Η απιστία και η σύγκρουση ανάμεσα στην αγάπη και την επιθυμία
Είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε πως τα στοιχεία που θρέφουν την αγάπη —όπως η σταθερότητα, το ενδιαφέρον και η ευθύνη— δεν ευνοούν απαραίτητα την ερωτική επιθυμία. Αντιθέτως, ο ερωτισμός συχνά ανθίζει μέσα από το μυστήριο, το απρόβλεπτο και την έκπληξη, στοιχεία δηλαδή απέναντι στα οποία η οργανωμένη οικογενειακή ζωή τείνει να αμύνεται για να διατηρήσει τη συνοχή της.
Ίσως φανεί παράδοξο, αλλά η σχέση ισοτιμίας ανάμεσα στα δύο φύλα, ενώ δημιουργεί σταθερές συμβιώσεις, μπορεί να μειώσει τις προϋποθέσεις ενός έντονου ερωτισμού σε βάθος χρόνου. Αυτά που λειτουργούν άψογα στο καθιστικό, δεν αποδίδουν πάντα το ίδιο στην κρεβατοκάμαρα.
Η σύνθεση ερωτισμού και καθημερινότητας δεν είναι ένα τεχνικό πρόβλημα που λύνεται με «τεχνάσματα» ή ερωτικά βοηθήματα. Είναι ένα υπαρξιακό παράδοξο που απαιτεί:
Περιέργεια για τον άλλον.
Παιχνιδιάρικη διάθεση και φαντασία.
Συνδημιουργία ενός κοινού τόπου συνάντησης.

Η διοχέτευση της ενέργειας και η συντροφική σχέση
Ενώ έχουμε υψηλές προσδοκίες από τον σύντροφό μας, σπάνια λειτουργούμε οι ίδιοι με αντίστοιχο τρόπο. Πολλοί έχουν την τάση να διοχετεύουν τη συναισθηματική τους ενέργεια πολύ περισσότερο στα παιδιά παρά στη σχέση. Η περιέργεια, η παιχνιδιάρικη διάθεση, οι αγκαλιές και τα φιλιά διαρκείας έχουν συνηθέστατα αποδέκτη τα παιδιά, ενώ ο σύντροφος αρκείται σε τυποποιημένες φιλοφρονήσεις.
Όταν τα παιδιά μετατρέπονται στο μοναδικό επίκεντρο του ενδιαφέροντος, η συντροφική σχέση χάνει την ένταση και το χρώμα που την κάνουν ελκυστική. Αν αφιερώνουμε στον άλλον μόνο τα «περισσεύματα» του εαυτού μας, υπονομεύουμε τα θεμέλια της κοινής μας πορείας. Η εικόνα του συντρόφου που επιστρέφει από τη δουλειά και αποκοιμιέται στον καναπέ με το κινητό στο χέρι, αν και γνώριμη στις μακρόχρονες σχέσεις, αποτελεί συχνά τον προάγγελο της αποξένωσης.
Η δυναμική της εξουσίας και οι λόγοι της απιστίας
Στις ερωτικές σχέσεις, και ιδιαίτερα στο υπνοδωμάτιο, ενεργοποιούνται οι βαθύτερες παραδόσεις της κοινωνίας αλλά και το εύρος της ατομικής ελευθερίας. Εκεί μπορεί κανείς να παρατηρήσει τον ρόλο της γυναίκας, τον βαθμό ισοτιμίας και την εξουσία που ασκεί ο καθένας.
Σύμφωνα με έρευνες, οι συνηθέστεροι λόγοι που οδηγούν στην απιστία είναι:
Το μέγεθος της αγάπης και η ποιότητα της επικοινωνίας.
Η συχνότητα και η ικανοποίηση από τη σεξουαλική ζωή.
Η απουσία συναισθηματικής στήριξης.
Επιπλέον, κάποιοι παράγοντες συνδέονται με την προσωπικότητα ή την ψυχική υγεία του ατόμου, όπως η κατάθλιψη, ο ναρκισσισμός, η υπερβολική χρήση αλκοόλ ή η πεποίθηση πως κάποιος μπορεί να τα καταφέρει εξίσου καλά και μόνος του, χωρίς τη συγκεκριμένη δέσμευση.
Η σημασία της επικοινωνίας και η διαχείριση της κρίσης
Αναμφίβολα, η απιστία υποδηλώνει, συνήθως, την ύπαρξη κάποιου βαθύτερου προβλήματος στη σχέση. Πρόκειται ουσιαστικά για την αναζήτηση μιας γρήγορης και «εύκολης» λύσης εκτός αυτής. Ωστόσο, μπορεί να συμβεί ακόμη και σε σχέσεις που λειτουργούν ικανοποιητικά. Συνηθέστατα, οι αιτίες ποικίλλουν: από την ανάγκη για επιβεβαίωση και προσοχή, μέχρι την αναζήτηση έντασης στη σεξουαλική ζωή που το άτομο φοβάται να συζητήσει με τον σύντροφό του.
Σε κάθε περίπτωση, η λέξη-κλειδί είναι η επικοινωνία.
Υπάρχουν ζευγάρια που έχουν πάψει να έχουν ερωτική ζωή για χρόνια. Συχνά, αυτό συμβαίνει χωρίς να έχουν ανταλλάξει ούτε μια κουβέντα για τον λόγο που οδηγούνται εκεί. Όταν όμως αποκαλυφθεί μια εξωσυζυγική σχέση, οι σύντροφοι μπορεί να μιλούν για μήνες, μέρα και νύχτα. Με αυτόν τον τρόπο, φέρνουν στην επιφάνεια ανάγκες και συναισθήματα που έπρεπε να είχαν συζητηθεί χρόνια πριν.
Επιπλέον, για ανθρώπους που δυσκολεύονται να τερματίσουν μια φθαρμένη σχέση, η απιστία μπορεί να αποτελεί μια ασυνείδητη επιλογή. Πρόκειται ουσιαστικά για έναν έμμεσο τρόπο διαχείρισης αυτής της εσωτερικής δυσκολίας.
Επίλογος: Η σχέση ως ζωντανός οργανισμός
Βάσει του ρομαντικού μοντέλου, πολλοί πιστεύουν πως αρκεί να βρουν το «σωστό» πρόσωπο και η σχέση θα κινείται για πάντα με αυτόματο πιλότο. Στην πραγματικότητα, όλοι αλλάζουμε και μαζί μας αλλάζει η δυναμική των σχέσεών μας. Αν οι σύντροφοι δεν προσαρμοστούν στις αλλαγές αυτές και δεν συζητήσουν τα νέα τους «θέλω», η σχέση επιβαρύνεται επικίνδυνα.
Η ύπαρξη προσωπικών ενδιαφερόντων και ενός αυτόνομου κοινωνικού δικτύου λειτουργεί ως ασφαλιστική δικλείδα. Κανένας σύντροφος δεν μπορεί να καλύψει όλες τις προσδοκίες μας για μια ζωή.
Μετά από μια προδοσία, το μεγάλο ζητούμενο είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. Για πολλούς, το συναισθηματικό μέρος και τα ψέματα βιώνονται βαρύτερα από την ίδια τη σεξουαλική πράξη. Η αναζήτηση βοήθειας από ειδικό είναι συχνά απαραίτητη για να διερευνηθεί αν η σχέση μπορεί να επανεκκινήσει ή αν έχει τελειώσει οριστικά.
Σημαντικό είναι να κατανοήσουμε πως ο συστηματικός έλεγχος των κινήσεων του συντρόφου δεν αποκαθιστά την εμπιστοσύνη, αλλά επιδεινώνει το κλίμα. Αν η εμπιστοσύνη μοιάζει ανέφικτη παρά τις προσπάθειες, τότε το ενδεχόμενο του οριστικού χωρισμού πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη.
Η αποκάλυψη μιας απιστίας είναι μια οδυνηρή στιγμή που κλονίζει την εικόνα σας. Ωστόσο, αυτή η κρίση μπορεί να γίνει αφορμή για βαθύτερη κατανόηση. Είμαι εδώ για να σας υποστηρίξω, είτε μέσω συνεδριών δια ζώσης είτε με online ψυχοθεραπεία, ώστε να πάρετε αποφάσεις με εσωτερική δύναμη.
Πνευματικά Δικαιώματα: Το περιεχόμενο της ιστοσελίδας www.i-psyxologos.gr αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Dr. Σάββα Σαλπιστή. Η αναδημοσίευση ή χρήση μέρους του κειμένου επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο με την παράθεση ενεργού συνδέσμου (active link) που θα οδηγεί στην πηγή.

