Εισαγωγή: Η τάση προς τον θάνατο
Πιστεύω ακράδαντα στην άποψη πως η ανθρώπινη φύση εμπεριέχει την αυτοκαταστροφικότητα. Πρόκειται για μια διάθεση, τάση ή ορμή θανάτου. Συγκεκριμένες συνθήκες μπορούν να πυροδοτήσουν αυτή την τάση. Τότε, αυτή επισκιάζει τις εσωτερικές ψυχικές δυνάμεις που πριμοδοτούν τη ζωή σε κάθε της έκφραση.
Αυτή η ανθρώπινη αυτοκαταστροφικότητα διαπερνά σαν κόκκινο νήμα ολόκληρη την ιστορία της ανθρωπότητας μέχρι και σήμερα. Εύκολα μπορούμε να τη διακρίνουμε καθημερινά γύρω μας. Την βλέπουμε τόσο σε ατομικό επίπεδο όσο και συνολικά, δηλαδή στην πορεία ολόκληρης της ανθρωπότητας.
Η αυτοκαταστροφικότητα στην ιστορία
Λένε πως μόνο για τα ψάρια το πάθημα δεν γίνεται μάθημα. Και όμως, βλέπουμε να επαναλαμβάνονται τα ίδια λάθη σε ολόκληρη την ιστορία της ανθρωπότητας. Από τον βιβλικό Πύργο της Βαβέλ και τη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, μέχρι την εκστρατεία του Μέγα Αλέξανδρου και τη σημερινή οικονομική κρίση. Παρατηρούμε τις ίδιες συμφορές και τα ίδια αδιέξοδα. Είτε αυτά λέγονται εξοντωτικοί παγκόσμιοι πόλεμοι, είτε «οικονομικές κρίσεις». Άλλοτε εμφανίζονται ως λιμοκτονίες, απίστευτες διακρίσεις και ανισότητες. Είναι η εκμετάλλευση του Ανθρώπου από άνθρωπο, ο νόμος του ισχυρού και άλλα πολλά
Ο μεγάλος μας φιλόσοφος Κ. Αξελός είπε κάποτε κάτι πολύ σοφό. Μας βοηθά να κατανοήσουμε αυτήν τη διάσταση που σχετίζεται με την ανθρώπινη αυτοκαταστροφικότητα. Αποτελεί ταυτόχρονα και την πικρή αλήθεια της ανθρώπινης φύσης:
«Ο χειρότερος εχθρός του βρίσκεται μέσα του. Διότι ο άνθρωπος, ακόμα και όταν θέλει να ελέγχει το «παν», δεν κατορθώνει να αυτοελέγχεται. Αυτό που ξεφεύγει από την εξουσία των ανθρώπων είναι πολύ πιο δυνατό απ΄αυτό που μπορεί να εξουσιάζουν».
Το «παράδοξο» είναι πως το εκάστοτε υπέρτατο ιδεώδες ή η εκάστοτε ιδεολογία και θρησκεία είχαν έναν συγκεκριμένο στόχο. Ήθελαν, κάθε φορά, την εξάλειψη όλης αυτής της απύθμενης συμφοράς και της ανθρώπινης ροπής προς την αυτοκαταστροφικότητα. Ωστόσο, το αποτέλεσμα ήταν -ω, του θαύματος!- ακριβώς το αντίθετο. Η καταστροφή ήταν το αποτέλεσμα όλων αυτών των «καλοπροαίρετων» και «μεγαλοϊδεατικών» προσπαθειών!!!
Ιδεολογίες και η ροπή προς την αυτοκαταστροφικότητα
Μία από τις πιο θεμελιακές αδυναμίες της ανθρώπινης φύσης είναι, απ΄ό,τι φαίνεται, η διαχείριση του χρήματος και της εξουσίας. Αυτά δεν είναι παρά οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Και οι δυο τους έχουν να κάνουν με την ιδιοκτησία. Η επιθυμία για ακόμα περισσότερο χρήμα και ακόμα μεγαλύτερη εξουσία μοιάζει να είναι αστείρευτη. Είναι αλληλοπυροδοτούμενη και ανακυκλούμενη.
Τεράστιοι πολιτισμοί κατέρρευσαν κάποια στιγμή εξαιτίας αυτής της αδυναμίας του ανθρώπου. Δεν μπόρεσε να ελέγξει αυτές του τις παρορμήσεις. Πίσω, όμως, από κάθε είδους εξουσία ή οικονομικό κολοσσό υπάρχουν ΑΝΘΡΩΠΟΙ. Στην ουσία, δεν διαφέρουν από τον καθένα μας. Είναι άνθρωποι που έτυχε να γεννηθούν στο «σωστό αστερισμό», τη «σωστή στιγμή» ή στο «σωστό σημείο» του πλανήτη. Άνθρωποι που κατάφεραν και «άρπαξαν την ευκαιρία». Είναι άνθρωποι που ενδεχομένως να είχαν στο ξεκίνημα της ζωής τους τα ίδια ιδανικά με τους περισσότερους από εμάς…
Νιώθετε ότι επαναλαμβάνετε τα ίδια λάθη στη ζωή σας; Συζητήστε το μαζί μου Online ή στο Γραφείο
Το μέλλον και η άγνοια κινδύνου
Η αισιόδοξη στάση ζωής που λέει: «Κοίτα πάντα μπροστά» καταντά χάρτινος πύργος, αν δεν συνοδεύεται από το μήνυμα του Τζώρτζ Όργουελ, στο προφητικό του βιβλίο «1984». Εκείνος λέει πως αν πάψουμε να κοιτάμε πίσω μας, τότε δεν έχουμε κανένα μέλλον. Τι διδάχθηκε, όμως, ο σύγχρονος άνθρωπος από την ιστορία του; Τι αξιοποίησε από την εμπειρία του παρελθόντος -απώτερου ή πρόσφατου- ώστε να αποφύγει ανάλογες αυτοκαταστροφές;
Η εικόνα του σημερινού κόσμου ελάχιστα έως καθόλου συνηγορεί ως προς αυτό. Ο σύγχρονος άνθρωπος δεν προσπαθεί να σώσει και να αξιοποιήσει τις δυνατότητες για μια πολύ καλύτερη ζωή για ΟΛΟΥΣ σε αυτόν τον πλανήτη. Αντίθετα, μοιάζει να προεξοφλεί την καταστροφή του, προετοιμάζοντας τη διαφυγή του σε άλλους αστερισμούς.
Πώς αλλιώς μπορούμε να εξηγήσουμε την προκλητική του αδιαφορία; Βλέπουμε τη ραγδαία και κολοσσιαία καταστροφή του περιβάλλοντος και τη μόλυνση του πλανήτη. Βλέπουμε τον εστιασμό στο «εδώ και τώρα». Πώς αλλιώς να εξηγήσουμε τις αλλεπάλληλες καταστροφικές οικονομικές κρίσεις; Πώς να εξηγήσουμε την εξαθλίωση δισεκατομμυρίων ανθρώπων; Οι λόγοι είναι σχεδόν πάντα οι ίδιοι: η ανθρώπινη απληστία για χρήμα και εξουσία.
Η ψευδαίσθηση της ανάπτυξης και η φυγή
Ο εξωφρενικός εστιασμός στην «ανάπτυξη» -δηλαδή, στην αύξηση της παραγωγικότητας και των δεικτών κατανάλωσης– αποδεικνύει τον στρουθοκαμηλισμό του σύγχρονου ανθρώπου. Δείχνει την άγνοια κινδύνου που τον διακατέχει. Φτάνουμε σε σημείο να αναρωτιέται κάποιος για το αν πράγματι υφίσταται κάποιο «ένστικτο αυτοσυντήρησης» στον Άνθρωπο. Μοιάζει σαν να τείνουν να δικαιωθούν οι απόψεις κάποιων επιστημόνων. Αυτοί λένε πως δεν υπάρχει βιώσιμη ανάπτυξη σε αυτόν τον πλανήτη. Λένε πως θα πρέπει να τη χαρούμε όσο αυτή υφίσταται και πως το ανθρώπινο μέλλον θα πρέπει να αναζητηθεί κάπου στο αχανές Σύμπαν…
Δεν είμαι σε θέση να αξιολογήσω το βαθμό ορθότητας αυτών των απόψεων καθώς και το χρονικό τους ορίζοντα. Πιθανόν, κάτι τέτοιο να είναι αναπόφευκτο κάποια στιγμή. Ως τότε όμως, πιστεύω πως η ζωή ΟΛΩΝ των ανθρώπων αυτού του πλανήτη θα μπορούσε να είναι απείρως καλύτερη. Η όποια ενδεχόμενη φυγή θα έπρεπε να είναι το αποτέλεσμα της συνέχισης μιας ήδη υπάρχουσας ευμάρειας σε άλλους κόσμους. Θα έπρεπε να φύγουμε επειδή ο τωρινός κόσμος εξάντλησε τις δυνατότητές του και όχι γιατί τις κατέστρεψε…
Σας προβληματίζει η έννοια της αυτοκαταστροφικότητας; Η φιλοσοφική αναζήτηση μπορεί να γίνει πράξη ζωής και αυτογνωσίας μέσα από τη θεραπευτική διαδικασία. Συνεδρία Online (Skype/Viber) η Ραντεβού στο Γραφείο (Δια ζώσης)
Πνευματικά Δικαιώματα: Το περιεχόμενο της ιστοσελίδας www.i-psyxologos.gr αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Dr. Σάββα Σαλπιστή. Η αναδημοσίευση ή χρήση μέρους του κειμένου επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο με την παράθεση ενεργού συνδέσμου (active link) που θα οδηγεί στην πηγή.
