Σύνδρομο Münchausen by Proxy: Όταν ο μύθος του καλού γονέα καταρρίπτεται
Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου αποτέλεσε η περίπτωση ενός μικρού κοριτσιού 5 ετών που είδα πριν από λίγο καιρό. Το παιδί αυτό, μετά από μια μακρά περιφορά σε όλα τα νοσοκομεία της πόλης για διάφορα σωματικά συμπτώματα που επικαλούνταν η μητέρα, παραπέμφθηκε τελικά σε ψυχολόγο. Παρά τις συνεχείς εξετάσεις τα τελευταία δύο χρόνια, ποτέ δεν είχε βρεθεί κάποιο οργανικό εύρημα που να δικαιολογεί την κατάστασή του.
Στη διάρκεια μιας συνεδρίας, το παιδί έπαιζε στην αμμοδόχο με τις μινιατούρες της παιγνιοθεραπείας. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιώντας κάποιες ανθρώπινες φιγούρες, άρχισε να μιλά με αυστηρό τόνο σε μια κοριτσίστικη κούκλα που ήταν ξαπλωμένη σε ένα κρεβατάκι. Κρατώντας μια άλλη φιγούρα που υποτίθεται πως ήταν η μητέρα, το παιδί είπε: «Όταν σε ρωτάνε, θα λες πως πονάς στην κοιλίτσα, στο κεφάλι, πως ζαλίζεσαι. Βάλε το καλά στο μυαλό σου, είσαι άρρωστη, ακούς;».
Ο μύθος της «καλής μητέρας»
Ο μύθος της «καλής μητέρας» είναι πολύ βαθιά ριζωμένος στην κουλτούρα μας και διαφαίνεται σε κάθε μορφή έκφρασής της. Ως εκ τούτου, και μόνο η σκέψη ενοχοποίησης μιας μητέρας για την υγεία του παιδιού της έρχεται σε άμεση σύγκρουση με τις βαθιές πεποιθήσεις μας. Επομένως, αυτό το γεγονός καθιστά ακόμα δυσκολότερη την αξιολόγηση των πραγματικών αιτιών, ειδικά όταν τα προβλήματα υγείας ενός παιδιού είτε δεν υφίστανται, είτε έχουν προκληθεί από την ίδια τη μητέρα.
Ο όρος «Münchausen by Proxy» και η προέλευσή του
Αξίζει να σημειωθεί πως ο όρος σύνδρομο Münchausen προϋπήρχε στην ψυχιατρική ενηλίκων από το 1951. Περιέγραφε άτομα που επικαλούνταν την ύπαρξη συμπτωμάτων για να ζητήσουν ιατρική βοήθεια. Η ονομασία είναι εμπνευσμένη από τις απίστευτες ιστορίες του βαρόνου Hieronymus von Münchausen. Ωστόσο, τα άτομα αυτά δεν πρέπει να συγχέονται με όσους υποφέρουν από υποχονδρίαση, καθώς στην υποχονδρία το άτομο πιστεύει πραγματικά πως νοσεί.
Όσον αφορά το σύνδρομο Münchausen by Proxy (MBP), ο όρος καθιερώθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1970 για να περιγράψει μια ιδιότυπη μορφή παιδικής κακοποίησης. Αναφέρεται στην προσπάθεια ενός φροντιστή (σε ποσοστό 75-98% είναι η μητέρα) να πείσει τους άλλους πως το παιδί υποφέρει από συμπτώματα που δεν υπάρχουν ή να του προκαλέσει σωματική βλάβη. Σκοπός αυτής της συμπεριφοράς είναι η είσπραξη προσοχής και συμπάθειας, καθώς και ο έλεγχος των γύρω του.
Κλινικά παραδείγματα και ιστορική αναδρομή
Οι πρώτες περιπτώσεις περιεγράφηκαν από τον παιδίατρο Roy Meadow. Αρχικά, η πρώτη αφορούσε ένα βρέφος που εμφάνιζε ακατάσχετους εμέτους και υψηλές τιμές νατρίου, οι οποίες έπεφταν μόνο κατά τη νοσηλεία. Δυστυχώς, το παιδί κατέληξε στην ηλικία των 14 μηνών. Μετά από χρόνια, η μητέρα αποκάλυψε πως χορηγούσε στο παιδί διάλυμα αλατιού μέσω καθετήρα.
Στη δεύτερη περίπτωση, διαπιστώθηκε πως το παιδί είχε αίμα στα ούρα του. Τελικά, αποκαλύφθηκε πως η μητέρα αναμείγνυε τα ούρα του παιδιού με το αίμα της περιόδου της. Παρά τη σοβαρότητα αυτών των περιστατικών, το σύνδρομο Münchausen by Proxy παραμένει αντικείμενο έντονων συζητήσεων. Ορισμένοι το θεωρούν κακοπροαίρετη ενοχοποίηση, ενώ κάποιες φεμινιστικές φωνές υποστηρίζουν πως αποτελεί μια προσπάθεια υποτίμησης της μητέρας. Εντούτοις, η κλινική πραγματικότητα αναδεικνύει την ανάγκη για προσεκτική αξιολόγηση.
Συχνότητα εμφάνισης, συνήθη επικαλούμενα συμπτώματα, συνέπειες
Εκτιμάται πως, περίπου, 1/200 000 παιδιά κάτω των 16 ετών παρουσιάζει κάποια στιγμή προβλήματα υγείας που έχουν προκληθεί από τον ίδιο το γονιό του. Επιπλέον, εάν, εδώ, προστεθούν και οι περιπτώσεις εκείνες όπου ο γονιός παραποιεί και υπερδιογκώνει τα συμπτώματα του παιδιού, τότε το ποσοστό αυτό αγγίζει τα 3/200 000 παιδιά και είναι εξίσου κατανεμημένο μεταξύ των δύο φύλων. Ωστόσο, η συχνότητα εμφάνισης είναι πολύ μεγαλύτερη σε παιδιά ηλικίας μικρότερης του ενός έτους καθώς, εξαιτίας του ότι δεν έχουν ακόμα αρκετά εξελιγμένη λεκτική ικανότητα, ο γονιός δεν κινδυνεύει να αποκαλυφθεί. Εκτιμάται, επίσης, πως ο αριθμός των περιπτώσεων Σύνδρομο Münchausen by Proxy είναι, στην πραγματικότητα, πολύ μεγαλύτερος.
Η συνεργασία του παιδιού με τον θύτη
Σε περιπτώσεις που το παιδί είναι μεγαλύτερης ηλικίας, υπάρχει το ενδεχόμενο να συνεργάζεται με το γονιό του, προσποιούμενο διάφορα συμπτώματα ή ασθένειες. Πράγματι, το παιδί διαπιστώνει πολύ γρήγορα πως αυτή του η στάση επιβραβεύεται. Ίσως η υιοθέτηση του ρόλου του ασθενούς να είναι η μοναδική φορά που το παιδί βιώνει επιβεβαίωση και αποδοχή από τον γονέα του. Υπάρχει, όμως, μεγαλύτερη πιθανότητα, στην περίπτωση που το παιδί είναι μεγαλύτερης ηλικίας, να αποκαλύψει την απάτη που γίνεται σε βάρος της υγείας του. Σε μερικές περιπτώσεις, μάλιστα, το θύμα, εκτός από παιδί, μπορεί να είναι και κάποιο κατοικίδιο, γονιός ή ηλικιωμένος/νη σύζυγος.
Συνήθως, το παιδί έχει ασαφή και συγκεχυμένα συμπτώματα που μόνον ο θύτης έχει διαπιστώσει. Οι θεραπείες που, συνήθως, γίνονται δεν βελτιώνουν τα συμπτώματα του παιδιού, η κατάσταση του οποίου συχνά επιδεινώνεται μετά την επιστροφή του στο σπίτι. Επιπροσθέτως, το παιδί μπορεί να είχε κάποιο αδελφάκι που απεβίωσε ή που έχει περίπλοκο ιατρικό ιστορικό. Έχει διαπιστωθεί, επίσης, πως ο πατέρας είναι, συνήθως, απών ή συναισθηματικά απόμακρος.
Αν αντιμετωπίζετε δυσκολίες στη σχέση με το παιδί σας ή χρειάζεστε υποστήριξη, μπορείτε να προγραμματίσετε μια συνεδρια στο γραφειο μου στο κεντρο της Θεσσαλονικης η μια online συνεδρία
Συμπτώματα και ευρήματα που θα πρέπει να κινούν υποψία
Οι περιπτώσεις του συνδρόμου χαρακτηρίζονται από πολλές νοσηλείες και συνεχείς ιατρικές εξετάσεις. Τα συνηθέστερα συμπτώματα που αναφέρονται είναι η άπνοια, οι κράμπες, και οι γαστρεντερικές διαταραχές. Μπορεί να αναφέρονται, όμως, και πολλά άλλα συμπτώματα. Τέτοια είναι η υπογλυκαιμία μετά από σκόπιμη χορήγηση ινσουλίνης και ο πόνος στο στέρνο. Επίσης, παρατηρούνται αυτοπροκαλούμενα τραύματα στο σώμα και στον κερατοειδή των οφθαλμών, καθώς και προσθήκη αίματος στα ούρα, ακόμα και με καθετήρα στην ουροδόχο κύστη. Επίσης, παρατηρείται υπερθέρμανση του θερμομέτρου και χρήση διαφόρων φαρμάκων που προκαλούν συμπτώματα, όπως υπερτονία ή διαστολή κόρης οφθαλμών. Παράλληλα, ενδέχεται να υπάρχουν συμπτώματα που αφορούν στην ψυχική υγεία του παιδιού.
Αφηγήματα που βασίζονται σε ιατρικό ιστορικό και όπου τα συμπτώματα και τα μη φυσιολογικά ευρήματα είναι ευκαιριακά μπορούν να κατασκευαστούν ευκολότερα. Σε ένα ποσοστό παιδιών μεγαλύτερο του 50%, αναφέρονται συμπτώματα που εμφανίζονται και κατά τη διάρκεια της νοσηλείας τους. Οι συνήθεις τρόποι που χρησιμοποιούνται για πρόκληση συμπτωμάτων είναι ο πνιγμός και η δηλητηρίαση. Υπάρχουν, όμως, και πολλές άλλες δυνατότητες.
Κλινικά κριτήρια για την υποψία προκλητής νόσου
Συγκεκριμένα, υποψιαζόμαστε προκλητή ασθένεια ή κλινική εικόνα, σε περίπτωση που τα συμπτώματα του παιδιού δεν συμφωνούν με κάποια γνωστή πάθηση ή κλινική εικόνα και, ταυτόχρονα συνυπάρχει κάποιος από τους παρακάτω παράγοντες:
Συμπτώματα και ενδείξεις εμφανίζονται μόνον όταν ένας γονιός είναι φυσικά παρών.
Συμπτώματα και ευρήματα παρατηρούνται μόνο από τον ένα γονιό.
Η απόκριση στην όποια θεραπεία είναι ιδιαίτερα αναποτελεσματική.
Νέα συμπτώματα εμφανίζονται, όταν τα προηγούμενα πάψουν να υπάρχουν.
Η αφήγηση του γονέα είναι βιολογικά απίθανη.
Ο γονέας χρησιμοποιεί πότε-πότε τεχνικούς ιατρικούς όρους.
Ελλιπής ταύτιση μεταξύ ιατρικού ιστορικού και αντικειμενικών ευρημάτων.
Άψογη περιγραφή κλινικής εικόνας που θυμίζει ιατρικό εγχειρίδιο.
Σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχει χρήση ναρκωτικών ουσιών, αγχολυτικών ή παυσίπονων.
Ο γονέας συνεχίζει να αναζητά νέους θεράποντες ιατρούς και άλλα νοσοκομεία. Επιζητά συνεχώς νέα εκτίμηση και θεραπεία, παρόλο που η κατάσταση του παιδιού έχει κλινικά διαλευκανθεί.
Η καθημερινή δραστηριότητα του παιδιού επηρεάζεται, σε σημείο που να χρησιμοποιεί βοηθητικά μέσα που δεν δικαιολογούνται με βάση την κλινική του κατάσταση.
Το MBP ως μορφή παιδικής κακοποίησης
Το σύνδρομο MBP αποτελεί, αδιαμφισβήτητα, μια σοβαρή μορφή παιδικής κακοποίησης. Αυτό συμβαίνει στην περίπτωση που το παιδί αναγκάζεται να υποστεί σειρά επώδυνων ιατρικών εξετάσεων ή και θεραπειών. Τέτοια παραδείγματα αποτελούν οι μαγνητικές τομογραφίες και οι ισχυρές φαρμακευτικές αγωγές για ημικρανίες ή διαφόρων ειδών αλλεργίες. Επιπλέον, υπάρχουν περιπτώσεις όπου τα παιδιά έχουν χειρουργηθεί. Αυτό συνέβη επειδή οι μητέρες τους κατάφεραν να παραπλανήσουν και να πείσουν τους γιατρούς πως το παιδί τους έχει πραγματικά κάποιο σοβαρό πρόβλημα υγείας. Παράλληλα, το παιδί συχνά υφίσταται σοβαρούς περιορισμούς που επιβαρύνουν την ομαλή του εξέλιξη. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι ο εγκλεισμός στο σπίτι και η απαγόρευση του παιχνιδιού.
Η δραματική φύση των συμπτωμάτων
Ο κατάλογος των επικαλούμενων, υπερδιογκούμενων ή παραποιούμενων συμπτωμάτων είναι πράγματι μακρύς. Συνήθως, η μητέρα επικαλείται σοβαρά και δραματικής μορφής συμπτώματα που απαιτούν επείγουσα παρέμβαση, όπως επιληπτικές κρίσεις, ακατάσχετους εμέτους, διάρροιες, κράμπες, ημικρανίες, αιμορραγίες και δύσπνοιες. Στην περίπτωση του συνδρόμου MBP, η παρατηρούμενη διαφορά ανάμεσα στα επικαλούμενα συμπτώματα και σε όσα διαπιστώνει το ιατρικό προσωπικό είναι τεράστια. Ωστόσο, λόγω της φύσης αυτών των αναφορών, δεν είναι εύκολο να αγνοηθούν —ακόμα και αν οι ειδικοί ενδόμυχα τα αμφισβητούν— εξαιτίας του έστω και μικρού ενδεχόμενου να υποκρύπτουν κάποια σοβαρή πάθηση.
Τα πράγματα γίνονται ακόμα δυσκολότερα για το ιατρικό προσωπικό στην περίπτωση που το παιδί έχει κάποια ήδη γνωστή χρόνια πάθηση. Τότε, η μητέρα μπορεί να επικαλείται συμπτώματα που δεν ταιριάζουν καθόλου στην κλινική εικόνα της πάθησης, προκαλώντας μεγάλη σύγχυση. Ένας επιπλέον παράγοντας που δυσχεραίνει τη βοήθεια είναι ο κίνδυνος χρήσης ένδικων μέτρων από την πλευρά της μητέρας σε βάρος του προσωπικού για παράβαση καθήκοντος.
Σωματικές και ψυχολογικές συνέπειες
Δυστυχώς, οι συνέπειες του συνδρόμου MBP μπορεί να είναι ακόμα και η πρόκληση μόνιμων βλαβών ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, ο θάνατος. Η πρόκληση πραγματικών συμπτωμάτων μπορεί να γίνει μέσω υπερ- ή υποκατανάλωσης φαρμάκων, χρόνιας δηλητηρίασης ή χορήγησης ενέσιμων σκευασμάτων που προκαλούν βλάβες. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι το σύνδρομο MBP δεν αποκλείει την ύπαρξη πραγματικών προβλημάτων υγείας στο παιδί, ούτε όμως και το αντίθετο.
Πέρα από τα σωματικά, θα πρέπει επίσης να επισημανθούν και οι ψυχολογικές συνέπειες μιας τέτοιου είδους γονικής συμπεριφοράς. Οι συνηθέστερες από αυτές είναι:
Έντονο άγχος, ανησυχία και φόβος.
Υπερκινητικότητα ή, αντίθετα, υπερβολική παθητικότητα.
Αίσθημα ανημπόριας.
Ορισμένα παιδιά μπορεί να εμφανίσουν δυσκολίες στη διάκριση ανάμεσα σε φαντασία και πραγματικότητα, προβλήματα στις διαπροσωπικές σχέσεις, χαμηλή αυτοεκτίμηση, καθώς και σύνδρομο μετατραυματικού στρες. Τέλος, υπάρχουν ενδείξεις πως οι υποψίες για ύπαρξη MBP καταγγέλλονται δυσκολότερα από άλλες μορφές παιδικής κακοποίησης, γεγονός που καθιστά την εγρήγορση των ειδικών επιβεβλημένη.
Ασφυξία και δηλητηρίαση είναι οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι για το παιδί
Είναι αδιαμφισβήτητο πως η θνησιμότητα από παιδική κακοποίηση μέσω παραποίησης συμπτωμάτων είναι ιδιαίτερα υψηλή. Συγκεκριμένα, μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος σε περιπτώσεις ασφυξίας και δηλητηρίασης. Η θνησιμότητα διαμέσου ασφυξίας υπολογίζεται στο 12,5%, ενώ διαμέσου δηλητηρίασης αγγίζει το 11,4%. Πράγματι, η ευρηματικότητα των θυτών στην επιλογή τρόπου δράσης και ουσιών που παρέχονται στο παιδί μοιάζει σχεδόν απεριόριστη.
Στη βιβλιογραφία αναφέρονται συχνά περιγραφές προσθήκης ψυχοφαρμάκων, αντιεπιληπτικών, καθαρτικών και διουρητικών στην τροφή και στα υγρά που καταναλώνει το παιδί. Επιπλέον, έχουν χρησιμοποιηθεί καθετήρες για την παροχή αλατιού, ζάχαρης ή διαβρωτικών ουσιών, καθώς και σύριγγες για να εισαχθούν στο αίμα του παιδιού επιβλαβή υγρά.
Παράλληλα, οι ασφυξίες, που αποσκοπούν στην πρόκληση άπνοιας και κραμπών, έχουν προκαλέσει το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του ιατρικού προσωπικού. Χαρακτηριστικά, στη Μ. Βρετανία έχουν χρησιμοποιηθεί ακόμα και κρυφές κάμερες για τη συνεχή παρακολούθηση του χώρου νοσηλείας. Οι περιπτώσεις πρόκλησης ασφυξίας που διαπιστώθηκαν αφορούσαν μικρά παιδιά ηλικίας μεταξύ 4 εβδομάδων και 33 μηνών. Σε μια έρευνα, μάλιστα, τα 14 παιδιά-θύματα είχαν συνολικά 19 αδελφάκια. Από αυτά, τα τρία πέθαναν ξαφνικά στη βρεφική τους ηλικία. Αντιστοίχως, σε μια άλλη μελέτη, εξετάστηκαν 117 παιδιά που ήταν θύματα του Σύνδρομο Münchausen by Proxy. Αυτά τα παιδιά είχαν συνολικά δέκα αδελφάκια που πέθαναν κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες.
Η κατάσταση της ψυχικής υγείας της μητέρας
Οι περισσότεροι επιστήμονες συμφωνούν με την άποψη πως το σύνδρομο MBP σχετίζεται άμεσα με μια βαθύτερη επιθυμία της μητέρας για προσοχή, συμπόνια και συμπάθεια. Ωστόσο, συνδέεται επίσης στενά με τον μητρικό ρόλο και μια εσωτερική σύγκρουση. Αυτή η σύγκρουση εντοπίζεται ανάμεσα στην επιθυμία να είναι μια «ιδανική μητέρα» και στη συνειδητή κακομεταχείριση του παιδιού. Πρόκειται για ένα γεγονός που την οδηγεί σε σύγχυση. Ως βαθύτερες αιτίες έχουν αναφερθεί η δυσκολία διαχείρισης της επιθετικότητας και η έλλειψη ενσυναίσθησης. Επιπλέον, σημαντικό ρόλο παίζει η ανάγκη για έλεγχο, καθώς και παλαιότερες τραυματικές εμπειρίες.
Μία επιπρόσθετη αιτία μπορεί να είναι η περιέργεια για την αντίδραση του ιατρικού προσωπικού, αλλά και μια αίσθηση υπεροχής απέναντι στους ειδικούς. Το αξιοπερίεργο είναι, όμως, πως σπάνια γίνεται εφικτό να τεθεί μια σαφής ψυχιατρική διάγνωση. Οι μητέρες αυτές φαίνονταν επιφανειακά ψυχικά υγιείς, αν και βρέθηκαν να έχουν συμπτώματα διαφόρων διαταραχών προσωπικότητας (υστερικής, μεταιχμιακής ή ναρκισσιστικής).
Νεότερα ερευνητικά δεδομένα και ψυχοπαθολογία
Νεότερες έρευνες έχουν δείξει πως στο 80% αυτών των ατόμων υπάρχει μια συνοδή ψυχοπαθολογία. Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε πως η κατάθλιψη εμφανίζεται πολύ συχνότερα από μια διαταραχή προσωπικότητας. Μάλιστα, ένας στους επτά γονείς είχε αυτοκτονικούς ιδεασμούς ή παλαιότερη απόπειρα αυτοκτονίας στο ιστορικό του. Συνεπώς, η συχνότερη διάγνωση φαίνεται να είναι η κατάθλιψη και όχι η μεταιχμιακή διαταραχή, όπως πιστευόταν παλαιότερα.
Πολλές από αυτές τις μητέρες μοιάζουν, επιφανειακά, ως καλά προσαρμοσμένα και δυναμικά άτομα με σταθερές σχέσεις. Αυτή η εικόνα, όμως, μειώνει τις πιθανότητες έγκαιρης διαπίστωσης του συνδρόμου. Προς τα έξω, φαίνονται ως υπερπροστατευτικές και γεμάτες αγάπη, ενώ στην πραγματικότητα είναι άτομα πολύ χειριστικά που ψεύδονται ασύστολα. Τα ψέματά τους, μάλιστα, δεν αφορούν μόνο το παιδί, αλλά και τον ίδιο τους τον εαυτό, ισχυριζόμενες συχνά πως οι ίδιες έχουν πέσει θύματα κακοποίησης ή ληστείας.
Πέραν αυτών, οι μητέρες δείχνουν μια σχεδόν ουδέτερη στάση απέναντι στον πόνο του παιδιού τους κατά τις εξετάσεις. Μοιάζει, μάλιστα, να ενδιαφέρονται περισσότερο να στηρίξουν το ιατρικό προσωπικό παρά το ίδιο τους το παιδί. Συνεργάζονται πρόθυμα και βοηθούν άλλους γονείς, αποκτώντας τελικά ξεχωριστά «προνόμια» εντός του νοσοκομείου. Κάτι που επίσης προκαλεί απορία είναι η αντίδρασή τους όταν δεν διαπιστώνεται πρόβλημα υγείας: η όποια ανακούφιση περνά γρήγορα και επανέρχεται η επίμονη απαίτηση για περαιτέρω εξετάσεις.
Επίλογος: Η ανάγκη για εγρήγορση και αυτογνωσία
Είναι αλήθεια πως το σύνδρομο MBP αποτελεί μια πολύ σπάνια διάγνωση. Αυτή, μάλιστα, αρκετές φορές είναι δύσκολο να επιβεβαιωθεί με απόλυτη ακρίβεια. Πράγματι, υπάρχουν στοιχεία από κάποιες έρευνες για το Σύνδρομο Münchausen by Proxy. Αυτά δείχνουν πως ένα ποσοστό περίπου 3,5% των διαγνωσμένων περιπτώσεων ήταν λανθασμένες. Κάτι τέτοιο, όμως, θα μπορούσε να ισχύει για κάθε είδους διάγνωση. Συνεπώς, αυτό δεν σημαίνει πως το φαινόμενο δεν υφίσταται. Ούτε σημαίνει πως δεν υπάρχει μεγάλη ανάγκη περαιτέρω διερεύνησής του, καθώς αποτελεί μια σχετικά πρόσφατη κλινική οντότητα.
Στην πραγματικότητα, το σύνδρομο MBP είναι μια μορφή πολύ ιδιότυπης, λανθάνουσας και μακροχρόνιας παιδικής κακοποίησης. Η κατάσταση αυτή μπορεί να οδηγήσει ακόμα και στον θάνατο του παιδιού.Και μόνο αυτό το ενδεχόμενο επιβάλλει τη συνεχή εγρήγορση. Απαιτείται, επίσης, ενημέρωση και εκπαίδευση όλων όσων έχουν επαφή με μικρά παιδιά.Ως εκ τούτου, όταν υπάρχουν υποψίες για πιθανή ύπαρξη του συνδρόμου, η συνεργασία είναι απαραίτητη. Επιπλέον, είναι πολύ σημαντικό να συνεργάζονται οι υπηρεσίες ή οι θεσμοί που έχουν επαφή με το παιδί και την οικογένειά του. Παράλληλα, θα πρέπει να ερευνάται πολύ προσεκτικά όλο το ιατρικό ιστορικό του παιδιού και η πορεία που είχε μέχρι στιγμής.
Πέρα από την αγάπη: Οι προϋποθέσεις του γονικού ρόλου
Επιπλέον, η πίστη μας για την αγάπη και την καλή προαίρεση των γονέων απέναντι στα παιδιά τους σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να αμφισβητείται από κανέναν. Ταυτόχρονα, όμως, οφείλουμε να έχουμε υπόψη κάτι σημαντικό. Η αγάπη προς το παιδί μας δεν αρκεί από μόνη της για να είμαστε καλοί και ως γονείς. Αντίθετα, απαιτείται και μία σειρά άλλων προϋποθέσεων. Αυτές περιλαμβάνουν τη συναισθηματική ωριμότητα, τις προσωπικές θετικές εμπειρίες φροντίδας ως παιδιά και την ενσυναίσθηση. Πρόκειται για χαρακτηριστικά που, δυστυχώς, δεν διαθέτουμε όλοι μας.
Ωστόσο, μπορούμε πάντα να προσπαθούμε για το καλύτερο, να αυτοπαρατηρούμαστε, να αυτοκρινόμαστε και να θέλουμε συνεχώς να βελτιωνόμαστε. Στόχος μας οφείλει να είναι η εξέλιξη όχι μόνον ως γονείς, αλλά και ως Άνθρωποι…
Αν αναγνωρίζετε σημάδια που σας ανησυχούν ή επιθυμείτε να ενισχύσετε τον γονικό σας ρόλο, μπορείτε να κλείσετε ένα ραντεβού για συνεδρίες δια ζώσης στο γραφείο μου ή για online ψυχοθεραπεία. Για περισσότερα άρθρα και πληροφορίες, επισκεφθείτε την αρχική σελίδα i-psyxologos.gr
Πνευματικά Δικαιώματα: Το περιεχόμενο της ιστοσελίδας www.i-psyxologos.gr αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Dr. Σάββα Σαλπιστή. Η αναδημοσίευση ή χρήση μέρους του κειμένου επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο με την παράθεση ενεργού συνδέσμου (active link) που θα οδηγεί στην πηγή.
