Τι είναι η Ψυχοδυναμική / Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεία;
Η Ψυχοδυναμική / Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεία (Ψ.Ψ.) βασίζεται στην ψυχαναλυτική θεωρία και κλινική πράξη που εξελίσσονται συνεχώς εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα. Ορισμένα θεωρητικά μέρη της αρχικής ψυχαναλυτικής θεωρίας παίζουν ακόμα σημαντικό ρόλο, αλλά το μεγαλύτερο μέρος της έχει σημαντικά αναθεωρηθεί ή αντικατασταθεί από σύγχρονες προσεγγίσεις.
Το να αρχίσει κάποιος μια Ψυχοδυναμική / Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεία σημαίνει πως έχει μπει σε μια τροχιά αυτογνωσίας, διαμέσου της διεύρυνσης της συνειδητοποίησης και της κατανόησης του εαυτού, των συναισθημάτων και των σημαντικών διαπροσωπικών του σχέσεων.
Στόχος της είναι η ενίσχυση της ικανότητας του θεραπευόμενου να διαχειρίζεται αποτελεσματικά συναισθήματα και συγκρούσεις. Η διεύρυνση της συνειδητοποίησης διαμέσου της Ψ.Ψ., αυξάνει τη δυνατότητα κατανόησης και επιρροής της προσωπικής ζωής. Η ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία βασίζεται στην καλή συνεργασία θεραπευτή-θεραπευόμενου, η σχέση των οποίων δίνει την ευκαιρία να βιωθούν άμεσα και να τροποποιηθούν οι προβληματικές πλευρές των διαπροσωπικών σχέσεων.
Διαδικασία & Συχνότητα
Η συχνότητα των συνεδριών είναι συνήθως 1-2 φορές τη βδομάδα, με διάρκεια 45 λεπτά ανά συνεδρία. Η συνολική διάρκεια δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί με ακρίβεια από την αρχή, καθώς εξαρτάται από το είδος του αιτήματος και τη δομή προσωπικότητας του θεραπευόμενου.
Ένα παράδειγμα θεραπευτικής αντιμετώπισης
Κλινικό Παράδειγμα
Μία γυναίκα ζητά βοήθεια για διάφορα καταθλιπτικά συμπτώματα. Στην πορεία προκύπτει πως έχει τεράστιες δυσκολίες να πει «όχι» στις απαιτήσεις του περιβάλλοντός της. Η διερεύνηση αποκαλύπτει έναν ενδόμυχο φόβο: πως εάν αρνηθεί, θα εγκαταλειφθεί. Η «λύση» που είχε επιλέξει ήταν μια συνεχής διαθεσιμότητα, η οποία της έδινε μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας, ενώ ταυτόχρονα ένιωθε θύμα εκμετάλλευσης.
Όταν άρχισε να φοβάται πως και ο θεραπευτής θα την εγκαταλείψει επειδή «δεν βελτιωνόταν», ο θεραπευτής εστίασε σε αυτόν τον φόβο. Η νέα της εμπειρία —όπου η σιωπή και ο εκνευρισμός της αντιμετωπίστηκαν με αποδοχή και όχι με απόρριψη— τη βοήθησε να διαχειριστεί τον αρχέγονο φόβο εγκατάλειψης. Σταδιακά, συνέδεσε την κατάσταση με την παιδική της ηλικία, όπου προσπαθούσε να είναι πάντα το «καλό παιδί» για να εξασφαλίσει την προσοχή των γονιών της. Με την επεξεργασία αυτών των συναισθημάτων, η γυναίκα κατάφερε να βάζει όρια και η καταθλιπτική διάθεση υποχώρησε, οδηγώντας στην ολοκλήρωση της θεραπείας.
Πότε είναι αποτελεσματική η Ψυχοδυναμική Ψυχοθεραπεία;
Ένας μεγάλος αριθμός ερευνών τεκμηριώνει την αποτελεσματικότητά της. Στη βραχεία εκδοχή της (12-20 συνεδρίες), είναι αποτελεσματική για την κατάθλιψη, τις αγχώδεις διαταραχές, την κοινωνική φοβία και ηπιότερες διαταραχές προσωπικότητας. Είναι επίσης πολύτιμη ως συμπληρωματική θεραπεία σε σωματικές ασθένειες (π.χ. γαστρεντερολογικές παθήσεις).
Για σοβαρότερες διαγνώσεις (π.χ. ψυχογενής ανορεξία, μεταιχμιακή προσωπικότητα), ενδείκνυται η μακρόχρονη εκδοχή της, η οποία οδηγεί σε σημαντική βελτίωση της εικόνας του εαυτού και της ποιότητας των σχέσεων. Βασική προϋπόθεση αποτελεί η αυθεντική επιθυμία για αλλαγή και η διάθεση για ανοικτή επικοινωνία.
Dr. Σάββας Ν. Σαλπιστής M.Sc. Ph.D.
Κλινικός Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής
Πανεπιστημίου Στοκχόλμης ενηλίκων και παίδων.
Βασιλικού Ιατροχειρουργικού Ινστιτούτου Karolinska Στοκχόλμης.
Πανεπιστημίου Στοκχόλμης ενηλίκων και παίδων.
Βασιλικού Ιατροχειρουργικού Ινστιτούτου Karolinska Στοκχόλμης.