Καλός ψυχολόγος, ψυχίατρος, ψυχοθεραπευτής: Πώς να επιλέξετε σωστά;

Ψυχολόγος ή ψυχίατρος και πώς επιλέγεται ένας καλός ψυχολόγος;

Όλοι μας, όταν αναζητούμε έναν καλό ψυχολόγο, ψυχίατρο ή ψυχοθεραπευτή, θέλουμε να απευθυνθούμε στον καλύτερο ειδικό. Ωστόσο, η αναζήτηση για έναν καλό ψυχολόγο απαιτεί μια διαφορετική προσέγγιση από εκείνη που ακολουθούμε για έναν γιατρό σωματικής υγείας. Επιπλέον, αυτό που, συνήθως, κάνουμε οι περισσότεροι είναι να ρωτάμε άλλους.οι περισσότεροι είναι να ρωτάμε άλλους που αντιμετώπισαν ανάλογο πρόβλημα. Ειδικότερα, ρωτάμε σε ποιον απευθύνθηκαν και αν έμειναν ευχαριστημένοι, ώστε κατόπιν να αποφασίσουμε.

Η αναζήτηση μπορεί να αφορά, για παράδειγμα, την επιλογή ενός χειρουργού ή κάποιου γιατρού μιας άλλης ειδικότητας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ειδικός εστιάζει αποκλειστικά στο πρόβλημα υγείας και όχι στο άτομο συνολικά. Ως εκ τούτου, οι παραπάνω προϋποθέσεις συνήθως αρκούν. Δεν ισχύει, όμως, το ίδιο και για την επιλογή ενός επαγγελματία της ψυχικής υγείας.

Οι βασικές προϋποθέσεις που θα πρέπει να πληρούνται σε μια θεραπευτική σχέση

Η κατοχή ενός πτυχίου και η απόκτηση ειδικότητας σημαίνει πως ο ειδικός διαθέτει τα απαραίτητα τυπικά προσόντα. Αυτά απαιτούνται ώστε ο γιατρός, ο ψυχολόγος ή ο ψυχοθεραπευτής να μπορεί να ασκεί το επάγγελμά του. Παράλληλα, η πιστοποίηση αυτή δίνει στον εκάστοτε ενδιαφερόμενο την αναγκαία ασφάλεια που θέλει να νιώθει.

Δυστυχώς, όμως, τα απαραίτητα τυπικά προσόντα ενός ειδικού επιστήμονα της ψυχικής υγείας από μόνα τους δεν εγγυώνται τη βοήθεια. Συγκεκριμένα, δεν είναι σίγουρο πως ο καθένας που απευθύνεται σε αυτόν θα βοηθηθεί για τα συγκεκριμένα προβλήματα που αντιμετωπίζει. Όπως και για κάθε άλλη επαγγελματική ομάδα, έτσι και όσον αφορά στους ψυχολόγους, ψυχιάτρους και ψυχοθεραπευτές υπάρχουν λιγότερο ή περισσότερο ικανοί ειδικοί.

Πώς επηρεάζει ένας καλός ψυχολόγος το θεραπευτικό αποτέλεσμα;

Ειδικά για το χώρο της ψυχικής υγείας, η προσωπική χημεία είναι εξίσου σημαντική με τα τυπικά προσόντα. Δίχως τον παράγοντα αυτόν, ακόμα και η καλύτερη δυνατή εκπαίδευση δεν επαρκεί από μόνη της για να βοηθήσει κάποιον για τα προβλήματά του. Ως εκ τούτου, ένας καλός ψυχολόγος οφείλει να καλλιεργεί ένα κλίμα αποδοχής από την πρώτη κιόλας συνάντηση.

Επιπλέον, για την έκβαση μιας εγχείρισης, δεν είναι καθοριστικής σημασίας η ύπαρξη προσωπικής χημείας ανάμεσα στον χειρουργό και τον ασθενή. Αντίθετα, είναι απόλυτα καθοριστικό για την έκβαση μιας ψυχοθεραπείας ή μιας οποιουδήποτε τύπου ψυχολογικής παρέμβασης.

Για να μοιραστούμε τα πιο προσωπικά μας προβλήματα, χρειάζεται να νιώσουμε εμπιστοσύνη και ασφάλεια. Αυτά τα στοιχεία φέρνουν δύο ανθρώπους πολύ κοντά ώστε να αισθανθούμε πως μπορούμε να ανοίξουμε την ψυχή μας στον άλλον. Για να γίνει, όμως, αυτό ο Άλλος θα πρέπει να μας εμπνεύσει ως Άνθρωπος. Επομένως, αυτό επιτυγχάνεται κοιτώντας τα μάτια και όχι τα πτυχία του.

Τα χαρακτηριστικά του θεραπευτή και η προσωπική χημεία

Κάποιες σοβαρές έρευνες επί του θέματος έχουν καταδείξει πως τα προσωπικά χαρακτηριστικά του ψυχοθεραπευτή (ευαισθησία, συναισθαντικότητα, αυθεντικό ενδιαφέρον, σεβασμός προς τον ασθενή κ.τ.λ.), μαζί με την καλή προσωπική χημεία που θα αναπτυχθεί ανάμεσα σε θεραπευτή και θεραπευόμενο, συμβάλουν περίπου κατά 70% στην καλή έκβαση μιας ψυχοθεραπείας. Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει πως η τεχνική και το θεωρητικό πλαίσιο δεν παίζουν κάποιο ρόλο. Είναι αλήθεια πως ο οποιοσδήποτε χωρίς εκπαίδευση δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει ως θεραπευτής.

Αυτό σημαίνει πως τα χαρακτηριστικά αυτά μπορούν να αξιοποιηθούν, όπως πρέπει, θεραπευτικά μόνο από έναν θεραπευτή που διαθέτει ταυτόχρονα άρτια ψυχοθεραπευτική εκπαίδευση και επαρκή εμπειρία.

«Η επιλογή του σωστού θεραπευτή είναι το θεμέλιο της επιτυχίας. Μπορείτε να ενημερωθείτε για την online ψυχοθεραπεία και πώς μπορεί να σας βοηθήσει.»

Η σημασία της συμμετοχής του θεραπευομένου και το ενδεχόμενο θεραπευτικής αποτυχίας

Μια θεραπευτική διαδικασία ψυχολογικού τύπου δεν είναι πλυντήριο όπου απλά αφήνουμε τα λερωμένα ρούχα μας και τα παραλαμβάνουμε, μετά από κάποιο διάστημα, πεντακάθαρα και σιδερωμένα. Μια τέτοιου είδους θεραπευτική προσπάθεια απαιτεί την ενεργητική συμμετοχή του θεραπευομένου για όσο χρονικό διάστημα αυτή διαρκέσει. Αυτό σημαίνει πως, στην περίπτωση ενός θεραπευτικού αδιεξόδου ή μιας θεραπευτικής αποτυχίας, δεν είναι πάντα εύκολο να διακριβωθεί ποιανού ευθύνη ήταν αυτού του είδους η έκβαση.

Πόσο διαρκεί η συνεργασία με έναν καλό ψυχολόγο για να υπάρξει αποτέλεσμα;

Κανείς δεν μπορεί να δώσει εκ των προτέρων εγγυήσεις για το αν μια θεραπεία θα έχει επιτυχή έκβαση ή το ακριβές χρονικό διάστημα που θα διαρκέσει. Η έρευνα δείχνει, όμως, πως το 50% αυτών που αρχίζουν θεραπεία χρειάζονται περίπου 20 συνεδρίες για να νιώσουν καλά. Εάν, όμως, ο αριθμός των συνεδριών αυξηθεί στις 50, τότε το 75% των θεραπευομένων απαλλάσσονται από τα προβλήματά τους. Μπορεί, όμως, τα προβλήματα του θεραπευομένου να είναι τέτοια που να απαιτούν ακόμα μεγαλύτερο χρονικό διάστημα για να αντιμετωπισθούν.

Αντίστοιχα, στην περίπτωση μιας μη επιτυχούς έκβασης, πώς μπορεί κάποιος να διαπιστώσει τους λόγους; Ίσως αυτό οφείλεται στο ότι ο θεραπευτής δεν ήταν επαρκής και κατάλληλος. Μια άλλη πιθανότητα είναι ο θεραπευόμενος να μην έκανε την απαιτούμενη προσπάθεια κατά τη διάρκεια των συνεδριών του. Τέλος, ενδέχεται το είδος των δυσκολιών του να μην ήταν εφικτό να αντιμετωπισθεί μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Η επιλογή του κατάλληλου ειδικού είναι το πρώτο βήμα για μια επιτυχημένη ψυχοθεραπεία. Αυτή η απόφαση είναι το σημαντικότερο στάδιο για μια διαδικασία που θα αλλάξει τη ζωή σας.

Πώς αξιολογείται ένας καλός ψυχοθεραπευτής σε περίπτωση στασιμότητας

Ένας τρόπος προσέγγισης ενός τέτοιου ενδεχόμενου είναι να βρει ο θεραπευόμενος το κουράγιο να συζητήσει με τον θεραπευτή του τους προβληματισμούς και την όποια απογοήτευσή του. Συγκεκριμένα, ένας καλός θεραπευτής θα λάβει οπωσδήποτε σοβαρά υπόψη τις σκέψεις και τα συναισθήματα του θεραπευομένου και δεν θα σπεύσει να αποδώσει την ευθύνη της όποιας θεραπευτικής αποτυχίας αποκλειστικά σε αυτόν. Επιπλέον, ο ειδικός θα συζητήσει ενδελεχώς με τον θεραπευόμενο το τι έχει γίνει στη διάρκεια της κοινής τους θεραπευτικής προσπάθειας.

Η διαδικασία επανεκτίμησης και ο κοινός διάλογος με τον θεραπευτή

Ένας καλός ψυχολόγος θα συζητήσει ενδελεχώς με τον θεραπευόμενο το τι έχει γίνει στη διάρκεια της κοινής τους θεραπευτικής προσπάθειας, με ποιον τρόπο αυτή έχει επηρεασθεί από τα πεπραγμένα και σε ποιον βαθμό έχει διαφοροποιηθεί προς το καλύτερο ο τρόπος λειτουργίας και η διάθεση του θεραπευομένου. Μια τέτοιου είδους προσέγγιση μπορεί να οδηγήσει σε μια επανεκτίμηση και, ενδεχομένως, τροποποίηση του θεραπευτικού σχεδιασμού. Πιθανώς ακόμα να διαπιστωθεί πως έχουν γίνει, παρά ταύτα, αρκετά πράγματα που ο θεραπευόμενος δεν αξιολόγησε επαρκώς. Επιπλέον, ενδέχεται να διαφανεί πως ο θεραπευόμενος χρειάζεται κάτι άλλο ή κάτι περισσότερο. Πρόκειται για κάτι που ο συγκεκριμένος θεραπευτής ενδεχομένως δεν μπορεί να του προσφέρει.

Η σημασία της αμοιβαίας κατανόησης και η δυσκολία της αξιολόγησης

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό ο θεραπευόμενος να νιώσει πως ο θεραπευτής τον έχει καταλάβει. Παράλληλα, θα πρέπει να αισθανθεί πως ο ειδικός τον έχει σεβαστεί μετά από μια τέτοια συζήτηση. Συγκεκριμένα, ένας καλός ψυχολόγος δεν πρέπει να του αποδώσει άκριτα τη συνολική ευθύνη. Η διαπίστωση αυτή ισχύει για κάθε περίπτωση υπαρκτής ή μη θεραπευτικής αποτυχίας. Παράλληλα, θα πρέπει ο θεραπευόμενος να έχει κατά νου πως η αξιολόγηση της ποιότητας μιας θεραπείας δεν είναι εύκολη υπόθεση. Είναι αλήθεια πως κάτι τέτοιο συμβαίνει γιατί οι παράγοντες που μπορεί να παίζουν ρόλο είναι πολλοί και σύνθετοι.

Όμως, ένας αποτελεσματικός τρόπος αξιολόγησης της ποιότητας της θεραπείας και, ως εκ τούτου, και του ίδιου του θεραπευτή είναι να μπορεί ο θεραπευόμενος να εκφράζει την απογοήτευση και τις όποιες αμφιβολίες ή αμφισβητήσεις του μέσα από έναν κοινό διάλογο με τον ίδιο τον θεραπευτή του.

Ψυχολόγος ή ψυχίατρος; Κατανοώντας τις διαφορές.

Ποια είναι τα κριτήρια επιλογής και τα χαρακτηριστικά που έχει ένας καλός ψυχολόγος;

 Όπως προαναφέραμε, οι θετικές συστάσεις κάποιου κοντινού ή γνωστού μας προσώπου αποτελούν ένα καλό αρχικό κριτήριο. Αυτό βοηθά στην επιλογή ενός ειδικού, όπως είναι ένας καλός ψυχολόγος, ένας ψυχίατρος ή ένας ψυχοθεραπευτής. Ακόμα χρησιμότερες είναι οι συστάσεις ατόμων που, χρόνια μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας τους, συνεχίζουν να νιώθουν ευχαριστημένα με αυτήν. Χρήσιμες είναι και οι συστάσεις ατόμων που βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωση της θεραπείας τους ή ατόμων που ανήκουν στο χώρο της ψυχικής υγείας. Παράλληλα, η αναζήτηση για έναν καλό ψυχολόγο θα πρέπει να αφορά σε έναν ειδικό με οξυδέρκεια και εμπειρία ζωής. Είναι επίσης σημαντικό ο θεραπευτής να διαθέτει χιούμορ, ζεστασιά, ευθύτητα και αποφασιστικότητα

Η συναισθηματική αντοχή και η αυθεντικότητα που διαθέτει ένας καλός ψυχολόγος

Ένας τέτοιος θεραπευτής θα πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να αντέχει κάθε δύσκολο συναίσθημα του θεραπευομένου. Παραδείγματα αποτελούν η οργή, η απελπισία και η ανημπόρια. Οφείλει επίσης να αντέχει τις όποιες ανώριμες ή «παιδικές» πλευρές του ατόμου. Ταυτόχρονα, είναι απαραίτητο να του εμφυσά ελπίδα και αισιοδοξία για τη συνέχεια της προσπάθειας. Αυτό αφορά τόσο τη θεραπεία όσο και τη ζωή του γενικότερα.

Θα πρέπει να επιλέγουμε κάποιον που δείχνει πως νιώθει καλά στην παρουσία μας. Επιπλέον, είναι σημαντικό να μας μιλά με τρόπο απλό και κατανοητό. Σημαντικό κριτήριο αποτελεί επίσης το να νιώθουμε πως βρισκόμαστε στο επίκεντρο της προσοχής του.. Ένα επιπλέον σημαντικό χαρακτηριστικό ενός καλού θεραπευτή είναι το να έχει το θάρρος να αναγνωρίζει τα τυχόν λάθη του, που δεν υποδύεται τον παντογνώστη και που δείχνει πως πιστεύει πως και ο ίδιος μπορεί και θέλει να μάθει κάτι από εμάς.

Ποια χαρακτηριστικά πρέπει να αποφεύγουμε σε έναν ψυχοθεραπευτή;

Σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να επιλέγουμε κάποιον που πιστεύουμε πως μπορούμε να τον ξεγελάσουμε. Επίσης, είναι βέβαιο πως δεν βοηθά η επιλογή ενός ατόμου που μπορούμε να χειριστούμε κατά πως μας βολεύει. Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να αποφεύγουμε θεραπευτές που μπορούμε να αφοπλίσουμε ή να ακυρώσουμε διαμέσου μιας «επίθεσης γοητείας» ή φλερτ. Επιπροσθέτως, αξίζει να προσέξουμε περιπτώσεις θεραπευτών που μοιάζει να μας λυπούνται περισσότερο από ό,τι εμείς οι ίδιοι τον εαυτό μας.

Ορισμένοι ειδικοί δείχνουν διάθεση να μας καθοδηγούν ή να σκηνοθετούν οι ίδιοι τη ζωή μας. Αντίθετα, ένας καλός ψυχολόγος δεν επιβάλλει στον θεραπευόμενό του τις προσωπικές του επιλογές ή «λύσεις». Επιπλέον, ο θεραπευτής οφείλει να διατηρεί ανέπαφα τα όρια μεταξύ προσωπικής ζωής και θεραπείας.Υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο ειδικός επιδιώκει να γίνει φίλος μαζί μας ή προτείνει οικονομικές συναλλαγές εκτός πλαισίου. Ακόμα πιο σοβαρή είναι η περίπτωση που αρχίζει να μας φλερτάρει. Όλα αυτά αποτελούν σοβαρότατους λόγους για να διακόψουμε άμεσα τη θεραπεία μαζί του.

Ο κάθε ψυχολόγος/ψυχίατρος δεν είναι και ψυχοθεραπευτής

Το να είναι κάποιος ψυχολόγος ή ψυχιάτρος δεν σημαίνει πως έχει αυτόματα και το δικαίωμα να ασκεί ψυχοθεραπεία. Επιπλέον, μπορεί να μην διαθέτει τις αναγκαίες προϋποθέσεις για αυτό το έργο. Στη χώρα μας, όμως, όλα γίνονται γιατί λίγο-πολύ ο καθένας είναι ότι δηλώνει, αφού στην ουσία δεν ελέγχεται.

Η ψυχοθεραπεία είναι ένα πολύ απαιτητικό επάγγελμα και ένας καλός ψυχολόγος που ασκεί ψυχοθεραπεία προϋποθέτει όχι μόνο ειδική εκπαίδευση χρόνων, αλλά και μια προσωπική ωριμότητακαι καταλληλότητα που κρίνεται και αξιολογείται από τους εκπαιδευτές και τους ειδικούς επόπτες, αλλά και μέσα από την απαραίτητη προσωπική ψυχοθεραπεία που πρέπει να έχει ο εκάστοτε υπό εκπαίδευση ψυχοθεραπευτής.

Επίλογος

 Η αναζήτηση ενός κατάλληλου ειδικού της ψυχικής υγείας θα πρέπει πάντα να γίνεται με την ίδια φροντίδα που επιδεικνύουμε στην επιλογή ενός ειδικού για οποιοδήποτε άλλο σοβαρό πρόβλημα υγείας που αντιμετωπίζουμε. Πράγματι, η ψυχοθεραπεία, όταν ασκείται με τη σοβαρότητα και τις προδιαγραφές που πρέπει να τη διέπουν, είναι μια σοβαρή «αναίμακτη εγχείριση ψυχής». Αυτή πρέπει να διενεργείται από κάποιον που έχει την απαιτούμενη εκπαίδευση και προσωπική επάρκεια. Συνεπώς, η επιλογή του θα πρέπει να βασίζεται τόσο σε αντικειμενικά όσο και σε υποκειμενικά κριτήρια. Για τα τελευταία, οι μόνοι που μπορούν να τα αξιολογήσουν είμαστε εμείς οι ίδιοι, εμπιστευόμενοι το ένστικτο και την αίσθησή μας στη συνάντηση μαζί του.

Αν αναζητάτε έναν ψυχολόγο που θα σας εμπνεύσει εμπιστοσύνη και θα σας βοηθήσει να βρείτε την προσωπική σας αλήθεια, η αρχή μπορεί να γίνει σήμερα. Μπορείτε να επιλέξετε online ψυχοθεραπεία ή να προγραμματίσετε συνεδρίες στο γραφείο μου για να ξεκινήσουμε μαζί αυτό το ταξίδι αυτογνωσίας. Η σωστή επιλογή θεραπευτή είναι το κλειδί για τη δική σας ψυχική ισορροπία.