Θεραπεία Ζεύγους: Ένα βάλσαμο που ανακουφίζει τη σχέση

Θεραπεία ζεύγους: Η τέχνη του μοιράσματος

Οι περισσότεροι από εμάς επιθυμούν να βιώσουν, κάποια στιγμή, την εμπειρία του μοιράσματος της ζωής τους με κάποιον άλλον. Οι μακρόχρονες, αν όχι για ολόκληρη τη ζωή, συντροφικές σχέσεις αποτελούν αυτό που οι περισσότεροι θεωρούν ως μια πλούσια και γεμάτη νόημα ζωή.Σε αυτό το πλαίσιο, η θεραπεία ζεύγους αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο υποστήριξης.

Μια καλή κοινή ζωή συμβάλλει στην εξέλιξη και ωρίμανσή μας, μέσα από την προσπάθειά μας να γνωρίσουμε σε βάθος το άτομο που επιλέξαμε για να μοιραστούμε τη ζωή μας και, κατ΄επέκταση, να γνωρίσουμε καλύτερα και τον εαυτό μας. Ωστόσο, η πορεία αυτή δεν είναι καθόλου εύκολη. Απαιτεί και από τους δύο συντρόφους συνεχή εγρήγορση, κόπο και φαντασία ώστε να μπορέσει να δώσει καρπούς.

Τα θεμέλια μιας λειτουργικής σχέσης

Η βάση μιας σύγχρονης συντροφικής σχέσης είναι η ύπαρξη αγάπης και μιας αμοιβαίας συναισθηματικής στήριξης. Μία λειτουργική και ισορροπημένη σχέση διακρίνεται από:

• Εγγύτητα και φιλική διάθεση.

• Κοινή ευθύνη και ενδιαφέρον για τον άλλον.

• Ικανότητα επίλυσης προβλημάτων όταν αυτά προκύπτουν.

• Ανοιχτή επικοινωνία και αμοιβαία εμπιστοσύνη.

• Αλληλοσεβασμό και άνεση στην έκφραση προσωπικών αναγκών, επιθυμιών και ονείρων ζωής.

Η δυσλειτουργία και η ανάγκη για θεραπεία ζεύγους

Αντίθετα, μία δυσλειτουργική συντροφική σχέση έχει, συνήθως, μία σειρά κοινών παρονομαστών που υποσκάπτουν τη σταθερότητά της. Η απουσία σύμπνοιας και αίσθησης κοινότητας, η απαξίωση του άλλου και τα προβλήματα επικοινωνίας δημιουργούν συναισθηματική απόσταση.

Επιπλέον, η αδυναμία επίλυσης προβλημάτων και οι διαπροσωπικές συγκρούσεις, όταν παγιωθούν, μπορούν με βεβαιότητα να οδηγήσουν στη διάλυση της σχέσης. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η θεραπεία ζεύγους μπορεί να λειτουργήσει ως ένας καταλυτικός παράγοντας για την αναστροφή του κλίματος.

Ο ρόλος των βιωμάτων της παιδικής ηλικίας

Μία συντροφική σχέση σημαίνει, μεταξύ πολλών άλλων, και το να έρθουν οι δύο σύντροφοι πολύ κοντά ο ένας στον άλλον. Αυτό δεν είναι τόσο απλό όσο φαίνεται. Η μεγάλη εγγύτητα μπορεί να βιώνεται από κάποιους, τουλάχιστον υποσυνείδητα, ως πολύ απειλητική, ενώ άλλοι να την επιθυμούν διακαώς, ακόμα και σε βαθμό που να «πνίγει» τον άλλον.

Ως εκ τούτου, η εγγύτητα που χαρακτηρίζει μια συντροφική σχέση μπορεί να ενεργοποιεί στους συντρόφους έντονες —και συχνά διαφορετικές— ανάγκες, προσδοκίες και φόβους. Αυτά τα συναισθήματα έχουν τις ρίζες τους στην παιδική τους ηλικία και μπορούν να προκαλέσουν μόνιμους τριγμούς στα θεμέλια της σχέσης τους.

Πράγματι, ο καθένας μας κουβαλά μέσα στη σχέση και την προσωπική του ιστορία, η οποία εμπεριέχει την αίσθηση της απόλυτης εξάρτησής του από τους ενήλικες (γονείς) που είχαν την ευθύνη της φροντίδας του ως μικρό παιδί. Η ποιότητα αυτών των πρωταρχικών σχέσεων αποτελεί το μοντέλο που καθορίζει σε μεγάλο βαθμό και την ποιότητα των σημαντικών διαπροσωπικών σχέσεων που δημιουργούμε στην ενήλικη ζωή μας.

Πίσω, λοιπόν, από τους έντονους καβγάδες ενός ζευγαριού κρύβονται συχνά ανεπίλυτες συγκρούσεις από την παιδική ηλικία του καθενός. Αυτές θα πρέπει να αποκαλυφθούν και να διευθετηθούν, ώστε η πληγωμένη σχέση να καταφέρει να ισορροπήσει και να προχωρήσει ανεμπόδιστα.

Τι είναι η θεραπεία ζεύγους;

Η κοινή ζωή δύο ανθρώπων, παρά την καλή διάθεση και τη διακαή τους επιθυμία για αρμονική συνύπαρξη, δεν είναι πάντα εύκολη υπόθεση. Πολλοί παράγοντες, όπως για παράδειγμα ο φόρτος εργασίας, το στρες ή η ζήλεια, μπορούν εύκολα να προκαλέσουν συγκρούσεις ή απομάκρυνση του ενός από τον άλλον.

Για τα άτομα που βιώνουν πως υπάρχουν προβλήματα στη σχέση τους, η αναζήτηση της βοήθειας κάποιου ειδικού είναι συχνά ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Η θεραπεία που αποσκοπεί στην ανάδειξη και επίλυση τέτοιου είδους προβλημάτων ονομάζεται «θεραπεία ζεύγους». Η θεραπεία ζεύγους, στην απλούστερή της μορφή, αφορά στην παροχή βοήθειας σε δύο ανθρώπους, ώστε να μπορέσουν να διαχειριστούν αποτελεσματικά τα προβλήματα που, με κάποιον τρόπο, βλάπτουν τη σχέση τους

Αν νιώθετε ότι η επικοινωνία σας έχει βαλτώσει, η θεραπεία ζεύγους μπορεί να γίνει η γέφυρα για να βρεθείτε ξανά, προσφέροντας λύσεις μέσα από συνεδρίες δια ζώσης ή online συνεδρίες

Πού αποσκοπεί μια θεραπεία ζεύγους;

Όταν ένα ζευγάρι αποφασίζει να ζητήσει τη βοήθεια ειδικού για τη σχέση του, αυτό σημαίνει, σχεδόν πάντα, πως έχει δημιουργηθεί από καιρό μία σειρά αμοιβαίων παρεξηγήσεων. Η έλλειψη βαθιάς γνώσης του ενός για τον άλλον οδηγεί σε σοβαρές και επαναλαμβανόμενες συγκρούσεις.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι αντιπαραθέσεις παύουν να έχουν τη μορφή διαλόγου ή διάθεσης για ουσιαστική επικοινωνία. Αντίθετα, μετατρέπονται σε μονολόγους που χαρακτηρίζονται από την ανάγκη και των δύο να «νικήσουν» τον άλλον και να ακουστούν, αντί να επιλύσουν τις αιτίες της χρόνιας διαμάχης τους.

Ως εκ τούτου, το σημαντικότερο που πρέπει να καταφέρει ο θεραπευτής είναι να μην κατακλυσθεί από τις συγκρούσεις του ζευγαριού. Οφείλει να δείχνει αυθεντικό ενδιαφέρον, να ακούει με προσοχή, να εντοπίζει παρεξηγήσεις και προκαταλήψεις και να διατηρεί μια ουδέτερη στάση, χωρίς να «παίρνει το μέρος κανενός».

Αυτογνωσία και συναισθηματική ασφάλεια

Η θεραπεία ζεύγους αποσκοπεί, ανάλογα και με τη θεωρητική κατεύθυνση του θεραπευτή, στους εξής άξονες:

• Στην ενίσχυση της αυτογνωσίας.

• Στην αποδοχή και συμφιλίωση με τις διαφορετικές πλευρές του εαυτού μας.

• Στην απόκτηση καλύτερης αυτοεκτίμησης.

• Στη δημιουργία μιας σχέσης που χαρακτηρίζεται από ασφάλεια, αποδοχή και αυθεντική εγγύτητα.

Το ζευγάρι πρέπει να κατανοήσει πως και οι δύο σύντροφοι είναι μέρος του προβλήματος, αλλά και της επίλυσής του. Η εκπαίδευση στην επίλυση προβλημάτων βοηθά όχι μόνο στην παρούσα σχέση, αλλά και σε κάθε μελλοντική αλληλεπίδραση.

Η συνειδητοποίηση και ο κατάλληλος χρόνος

Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί πως η θεραπεία ζεύγους δεν σημαίνει τη συνέχιση της σχέσης με κάθε αντίτιμο. Κάποιες φορές, στόχος είναι η αποδοχή της διαπίστωσης πως η σχέση έχει πάψει προ πολλού να υφίσταται. Μια τέτοια συνειδητοποίηση δεν αποτελεί αποτυχία, αλλά μπορεί να είναι η καλύτερη δυνατή επιλογή για την ψυχική υγεία και των δύο.

Επίσης, η προσφυγή σε ειδικό δεν είναι ένδειξη αδυναμίας, αλλά δύναμης και διάθεσης για φροντίδα της σχέσης. Ωστόσο, τίποτα δεν αλλάζει αν μόνο ο ένας από τους δύο επιθυμεί την αλλαγή. Δυστυχώς, τα στατιστικά δείχνουν πως τα ζευγάρια περιμένουν περίπου 5-6 χρόνια πριν ζητήσουν βοήθεια, με αποτέλεσμα η σχέση να έχει ήδη υποστεί μεγάλη φθορά.

Το ιδανικό είναι να αναζητείται υποστήριξη πολύ πριν παγιωθούν τα προβλήματα, όταν ακόμα υπάρχει η διάθεση να κατανοήσει ο ένας τον κόσμο του άλλου.

Η αποτελεσματικότητα της θεραπείας ζεύγους

Οι στατιστικές, όπως αυτές που δημοσιεύει η American Psychological Association, δείχνουν πως 3 από τα 4 ζευγάρια που ζητούν θεραπεία δηλώνουν πως η σχέση τους βελτιώθηκε από αυτήν. Επίσης, δύο στους τρεις δηλώνουν πως τόσο η ψυχική όσο και η σωματική τους υγεία, καθώς και η απόδοσή τους στην εργασία τους, έχουν και αυτά βελτιωθεί σημαντικά.

Η διάρκεια και η διαδικασία των συνεδριών

Η θεραπεία ζεύγους διεξάγεται μέσω συνεδριών ενός θεραπευτή με το ζεύγος. Αρχικά, όλοι μαζί διαμορφώνουν από κοινού τους στόχους της θεραπευτικής διαδικασίας. Στη συνέχεια, καταβάλλεται προσπάθεια για την εξεύρεση δημιουργικών λύσεων, οι οποίες θα πρέπει να γίνουν αποδεκτές και από τους δύο συντρόφους.

Ο αριθμός των συνεδριών και το μεσοδιάστημα μεταξύ τους εξαρτώνται από τις ανάγκες σας. Επιπλέον, καθοριστικό ρόλο παίζει η διάθεση του ζεύγους για εργασία και το είδος των ζητημάτων. Για κάποια ζευγάρια μπορεί να αρκούν μερικές μόνο συνεδρίες. Ωστόσο, για άλλες περιπτώσεις απαιτούνται περισσότερες συναντήσεις, συνήθως 5 έως 15, σε μεγαλύτερο χρονικό βάθος.

Συνήθεις αιτίες για αναζήτηση θεραπείας

Υπάρχουν τόσες αιτίες αναζήτησης θεραπείας όσες και ο αριθμός των ζευγαριών. Οι αιτίες αυτές κυμαίνονται από δυσκολίες στην επικοινωνία μέχρι την απιστία.

Ακολουθούν ορισμένα παραδείγματα συνήθων αιτιών που οδηγούν ένα ζευγάρι στον ψυχολόγο:

• Έντονοι καβγάδες μπροστά στα παιδιά.

• Ο ένας σύντροφος επιθυμεί να χωρίσει.

• Υπάρχει διαφωνία ως προς την απόκτηση παιδιών.

• Ο ένας σύντροφος ζηλεύει εξεζητημένα.

• Υπάρχει μεγάλη αλλαγή προς το χειρότερο μετά την απόκτηση παιδιού ή παιδιών.

• Η παρέμβαση της μητέρας (πεθεράς) είναι πολύ συχνή και επηρεάζει αρνητικά.

• Το θετό παιδί δεν αποδέχεται τον νέο σύντροφο του βιολογικού του γονιού, δημιουργώντας προβλήματα στη νέα σχέση.

• Αδυναμία απόκτησης παιδιού με φυσιολογικό τρόπο.

Ορισμένα σημεία κινδύνου

Δεν υπάρχουν κάποιες «σίγουρες» ενδείξεις πως ήρθε η στιγμή για ένα ζευγάρι να ζητήσει τη βοήθεια ειδικού. Παρόλα αυτά, θα αναφέρουμε ορισμένες ενδείξεις που μπορεί να αποτελούν καλή αφορμή αναζήτησης βοήθειας:

• Δεν καταφέρνετε με κανέναν τρόπο να μεταδώσετε στον άλλον αυτό που θέλετε να του πείτε και νιώθετε πως δεν σας καταλαβαίνει ή πως σας παρερμηνεύει.

• Υπάρχουν συνεχείς συγκρούσεις για τα ίδια πράγματα.

• Νιώθετε λύπη ή πικρία όταν σκέπτεστε τη σχέση σας, ίσως ακόμα και απαξία.

• Οι συνεχείς υποχρεώσεις σάς κάνουν να λειτουργείτε μηχανικά και με τον «αυτόματο πιλότο» μεταξύ σας, χωρίς ουσιαστική επικοινωνία και εγγύτητα.

• Περνάτε μια μεγάλη κρίση ή αλλαγή στη ζωή σας, όπως απιστία, θάνατος σημαντικού προσώπου ή την έλευση ενός νέου μέλους στην οικογένεια.

• Έχετε πάψει να εμπιστεύεστε τον/τη σύντροφό σας.

• Ο/η σύντροφός σας είναι άτομο πολύ ελεγκτικό ή βίαιο.

Επίλογος: Μια ευκαιρία για επανεκκίνηση

Η θεραπεία ζεύγους είναι ένα μέσο αναγνώρισης και διαχείρισης διαπροσωπικών προβλημάτων. Συμβάλλει στη διεύρυνση της αυτογνωσίας των δύο συντρόφων, στην κατανόησή τους για την ίδια τη σχέση, καθώς επίσης και στην εκ νέου ανακάλυψη της αξίας του άλλου.

Εκτός από τη δυνατότητα επίλυσης προβλημάτων, η θεραπεία ζεύγους βοηθά και στην πρόληψή τους. Τέλος, εκπαιδεύει σε νέους τρόπους επικοινωνίας που ανοίγουν νέους δρόμους, οι οποίοι οδηγούν στην «ανακάλυψη» του άλλου και στη δημιουργία δυνατοτήτων για μια αρμονική σχέση.

Εν κατακλείδι, η θεραπεία ζεύγους προσφέρει τη δυνατότητα επανεκκίνησης της σχέσης από ένα παλαιότερο σημείο. Εκεί οι δύο σύντροφοι χαίρονταν τη συνύπαρξή τους, έχοντας πλέον πολύ καλύτερες προϋποθέσεις και εφόδια.

Η θεραπεία ζεύγους διεξάγεται μέσω συνεδριών ενός θεραπευτή με το ζεύγος. Οι συναντήσεις αυτές μπορούν να πραγματοποιηθούν είτε ως συνεδρίες δια ζώσης στο γραφείο μου, είτε ως online συνεδρίες από την άνεση του χώρου σας. Επικοινωνήστε μαζί μου για να μετατρέψουμε μαζί την κρίση σε μια νέα αφετηρία κατανόησης και αγάπης.