Τοκοφοβία: ο φόβος της εγκυμοσύνης και του τοκετού

Σύντομη ιστορική αναδρομή

Ο τοκετός ήταν από πάντα μια υπαρξιακά φορτισμένη κατάσταση. Η τοκοφοβία – ο φόβος της εγκυμοσύνης – και η ανησυχία πως κάτι κακό ίσως συμβεί σε σχέση με τη γέννα και το οποίο είναι πέρα από τον έλεγχό τους, υπάρχει σε όλες τις γυναίκες.

Στο παρελθόν, ο φόβος αυτός διοχετεύονταν και εκφορτίζονταν μέσα από πολλές τελετουργίες που σχετίζονταν με την εγκυμοσύνη και τον τοκετό. Συχνά, η γυναίκα που ξεγεννούσε ήταν αυτή που είχε γνώση για τις τελετουργίες αυτές. Κατά τη διάρκεια του 18ου-19ου αιώνα, όλη η διαδικασία του τοκετού έγινε, στα σοβαρά πλέον, μια αμιγώς ιατρική πράξη και ειδικότητα, η γυναικολογία.

Στις δυτικές κοινωνίες, αυτές οι παραδοσιακές τελετουργίες κατά του φόβου του τοκετού σταδιακά εξαφανίστηκαν. Αυτό συνέβη στο βαθμό που ο τοκετός γίνονταν πλέον, ολοένα και συχνότερα, σε νοσοκομεία και όχι στο σπίτι.

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’40, ο μαιευτήρας Grantly Dick Read επινόησε τον όρο «Τοκετός δίχως φόβο». Πίστευε πως ο φόβος τοκετού προκαλείται από διάφορες παρανοήσεις, στρεβλώσεις, ελλιπή γνώση ή καθαρή δεισιδαιμονία. Θεωρούσε ότι, για να μπορέσει μια γυναίκα να χαρεί τη γέννηση του παιδιού της, είναι απαραίτητο να εξαλειφθεί ο φόβος που τυχόν νιώθει.

Ο Grantly Dick Read έγινε, με τις θέσεις του αυτές, ο πρωτοπόρος της προετοιμασίας για τον τοκετό. Η μέθοδός του για τη μείωση του φόβου των γυναικών και την αντιμετώπιση της τοκοφοβίας ήταν η ενημέρωση και η πληροφόρηση για τον τρόπο που λειτουργεί το σώμα τους. Παράλληλα, έδωσε μεγάλη έμφαση στην παροχή ψυχολογικής στήριξης κατά τον τοκετό.

Γενικά

Η κύηση και ο τοκετός είναι, για τις περισσότερες γυναίκες, γεγονότα που μένουν ανεξίτηλα αποτυπωμένα στη μνήμη τους για ολόκληρη τη ζωή. Αυτό συμβαίνει γιατί οδηγούν σε αλλαγές που επηρεάζουν καθοριστικά την πορεία τους. Σχεδόν πάντα, δημιουργούνται θετικές, αλλά αρκετές φορές ακόμα και αρνητικές σκέψεις.

Παρόλο που στις περισσότερες χώρες του δυτικού κόσμου η κύηση και ο τοκετός είναι, από ιατρική άποψη, πολύ ασφαλείς πράξεις, η συντριπτική πλειοψηφία των εγκύων γυναικών (περίπου το 80%) βιώνουν κάποιου είδους άγχος. Αυτός ο φόβος εγκυμοσύνης και η ανησυχία σχετίζονται τόσο με την περίοδο της κύησης όσο και με τον επερχόμενο τοκετό. Σε ένα σεβαστό ποσοστό γυναικών, τα αισθήματα αυτά είναι τόσο έντονα που βιώνονται κυριολεκτικά ως μια συναισθηματική καταιγίδα με έντονες διακυμάνσεις.

Είναι φυσικό για μια γυναίκα να βιώνει ένα μικρότερο ή μεγαλύτερο άγχος ενόψει ενός επικείμενου τοκετού. Το συναίσθημα αυτό αποτελεί ταυτόχρονα μέρος της προσωπικής της προετοιμασίας για τη διαχείριση αυτής της νέας κατάστασης. Η στάση μιας γυναίκας απέναντι στη γέννα μπορεί να ποικίλει από ένα φυσιολογικό και ήπιο άγχος μέχρι ένα πολύ έντονο και μη διαχειρίσιμο άγχος τοκετού.

Όταν αναφερόμαστε σε «έντονο άγχος τοκετού», εννοούμε έναν μη ρεαλιστικό φόβο που στερείται τεκμηρίων και είναι πέραν κάθε λογικής. Η ύπαρξη ενός τέτοιου είδους άγχους και ο έντονος εστιασμός σε αυτό επηρεάζει αρνητικά την ψυχική κατάσταση της εγκυμονούσας, την πορεία της κύησης, ακόμα και τη διαχείριση της γέννας. Ορισμένες γυναίκες, στην προσπάθειά τους να διαχειριστούν την έντονη τοκοφοβία τους, αρνούνται με διάφορους τρόπους την κύησή τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μη μπορούν να τη χαρούν ως ένα πολύ ευχάριστο γεγονός στη ζωή τους.

Στατιστικά στοιχεία και διακυμάνσεις

Παγκοσμίως, το ποσοστό των γυναικών που εμφανίζει έντονη τοκοφοβία είναι μεσοσταθμικά περίπου 14%, σύμφωνα με διάφορες έρευνες. Το ποσοστό αυτό, όμως, ενδέχεται να είναι ακόμα μεγαλύτερο. Υπάρχουν αρκετές γυναίκες που αποφεύγουν εντελώς την κύηση, εξαιτίας της τοκοφοβίας τους.

Η συχνότητα εμφάνισης παρουσιάζει διαφορές ανά τον κόσμο:

• Στην Ευρώπη, το ποσοστό υπολογίζεται στο 8%.

• Στη Σκανδιναβία, η συχνότητα φτάνει το 12%.

• Στην Ασία, το ποσοστό αγγίζει το 25%.

Έξι περίπου μήνες μετά τον τοκετό, ένα ποσοστό 2,8-5,6% των γυναικών εμφανίζουν Σύνδρομο Μετατραυματικού Στρες, το οποίο μπορεί να προκαλέσει μια δευτεροπαθή τοκοφοβία. Θα πρέπει να σημειωθεί πως τοκοφοβία μπορεί να έχουν και οι σύντροφοι ή σύζυγοι των γυναικών. Για παράδειγμα, στη Σουηδία, το ποσοστό των ανδρών είναι περίπου 13%, δηλαδή σχεδόν το ίδιο με αυτό των γυναικών.

Οι αποκλίσεις στα ποσοστά που παρουσιάζουν οι έρευνες οφείλονται στην απουσία ενός κοινά αποδεκτού ορισμού και στις διαφορετικές μεθοδολογίες καταγραφής. Παράλληλα, οι διαφορές μεταξύ των χωρών επηρεάζονται σημαντικά από ποικίλους πολιτισμικούς παράγοντες.

Η σημασία της υποστήριξης

Οι γυναίκες με έντονη τοκοφοβία βιώνουν μία διαρκή πίεση. Για τον λόγο αυτό, έχουν μεγάλη ανάγκη στήριξης κατά τη διάρκεια της κύησης και του τοκετού, με έναν εξατομικευμένο πάντα τρόπο. Εδώ, ο ρόλος της μαίας και του μαιευτήρα είναι ιδιαίτερα σημαντικός. Οι φόβοι της γυναίκας θα πρέπει να λαμβάνονται πολύ σοβαρά υπόψη, μέσα από μια στάση που αποπνέει σεβασμό και ασφάλεια. Ο απώτερος στόχος οφείλει να είναι η πρόληψη και η αποφυγή του έντονου άγχους και όχι απλά η αντιμετώπισή του τη στιγμή που προκύπτει.

Τοκοφοβία: Διαβάθμιση και Μορφές

Ο βαθμός της τοκοφοβίας μπορεί να ποικίλει σημαντικά. Ξεκινά από μια φυσιολογική νευρικότητα και φτάνει μέχρι έναν πολύ έντονο φόβο για τον τοκετό. Αυτός ο φόβος εμποδίζει την ομαλή λειτουργικότητα της γυναίκας στην καθημερινότητά της, καθώς και τη δυνατότητά της να προετοιμαστεί ψυχολογικά και σωματικά για τη γέννα.

Η τοκοφοβία, από κλινική σκοπιά, διαβαθμίζεται ανάλογα με την έντασή της:

• Ήπια τοκοφοβία: Η γυναίκα βιώνει ανησυχία για τον επικείμενο τοκετό, αλλά είναι σε θέση να τη διαχειριστεί μόνη της.

• Μέτρια τοκοφοβία: Η γυναίκα χρειάζεται υποστήριξη στη διαχείριση του άγχους της, χωρίς όμως να υποφέρει από έντονη ψυχική επιβάρυνση κατά την κύηση.

• Έντονη τοκοφοβία: Μπορεί να εξελιχθεί σε μια γενικευμένη αγχώδη διαταραχή. Περιλαμβάνει καταστροφικές σκέψεις για τη ζωή του βρέφους ή τη δική της.

Στην έντονη μορφή παρατηρούνται συχνά κρίσεις πανικού, αίσθημα σωματικής πίεσης, αϋπνίες, μυοσκελετικά και γαστρεντερικά προβλήματα, καθώς και πρώιμες συσπάσεις της μήτρας. Όταν συντρέχουν αυτά, μιλάμε για πραγματική τοκοφοβία που μπορεί να οδηγήσει στην αποφυγή της εγκυμοσύνης ή στην άρνηση του φυσιολογικού τοκετού. Το ποσοστό των γυναικών με έντονη μορφή ανέρχεται περίπου στο 6%.

Πρωτοπαθής τοκοφοβία

Όταν μια γυναίκα παρουσιάσει αυτόν τον φόβο πριν ή κατά τη διάρκεια της πρώτης της εγκυμοσύνης, τότε πρόκειται για πρωτοπαθή τοκοφοβία. Αυτή η μορφή μπορεί να εμφανιστεί ήδη από την εφηβεία ή την πρώιμη ενήλικη ζωή. Οφείλεται κυρίως στον φόβο για το άγνωστο και το μη ελεγχόμενο. Αφορά συνήθως τον φόβο για τις οδύνες του τοκετού και την πιθανότητα επιπλοκών στην ίδια ή στο βρέφος.

Δευτεροπαθής τοκοφοβία

Το μεγαλύτερο ποσοστό γυναικών με τοκοφοβία έχει βιώσει κάποια τραυματική εμπειρία σε προηγούμενο τοκετό ή νοσηλεία. Σε αυτή την περίπτωση, μιλάμε για δευτεροπαθή τοκοφοβία.

Παρόλο που πολλές γυναίκες με τοκοφοβία γεννούν για πρώτη φορά, η διαταραχή είναι συνήθως εντονότερη σε όσες έχουν ήδη μια εμπειρία γέννας στο παρελθόν. Οι γυναίκες με δευτεροπαθή τοκοφοβία συχνά εμφανίζουν χαμηλότερη αυτοεκτίμηση και έλλειψη εμπιστοσύνης στις δυνάμεις του σώματός τους.

Οι επιπτώσεις του φόβου στην έγκυο

Ο φόβος, πέρα από δυσάρεστο συναίσθημα, μειώνει αισθητά τα αποθέματα των σωματικών και ψυχικών δυνάμεων. Επιπλέον, ο φόβος εγκυμοσύνης περιορίζει την ικανότητα σκέψης και δράσης, επηρεάζοντας αρνητικά την κριτική ικανότητα του ατόμου.

Δυστυχώς, αυτές οι επιπτώσεις δεν είναι πάντα ορατές στους γύρω, με αποτέλεσμα η γυναίκα να μην λαμβάνει την απαραίτητη βοήθεια. Για πολλές μέλλουσες μητέρες, είναι εξαιρετικά δύσκολο να μιλήσουν για αυτό που νιώθουν, ακόμα και στους επαγγελματίες υγείας στο μαιευτήριο ή την κλινική.

Οι αιτίες της τοκοφοβίας

Σε μερικές γυναίκες, η τοκοφοβία δημιουργείται ήδη κατά τη διάρκεια της παιδικής τους ηλικίας. Μπορεί, για παράδειγμα, να είχαν ακούσει τη μητέρα τους ή κάποιο άλλο άτομο του περίγυρού τους να περιγράφει αρνητικές εμπειρίες που σχετίζονταν με τη γέννα. Όταν κάποιος ακούει άλλους να μιλούν για τέτοια βιώματα, συνήθως δεν έχει μια ολοκληρωμένη εικόνα για την τελική έκβαση. Ως εκ τούτου, οι πληροφορίες αυτές παραμένουν ανεπεξέργαστες και συχνά διογκώνονται μέσα του, αυξάνοντας τον κίνδυνο να εμφανιστεί ο φόβος εγκυμοσύνης.

Εάν μια γυναίκα έχει πέσει θύμα εκμετάλλευσης ως παιδί, ο κίνδυνος εμφάνισης τοκοφοβίας αυξάνεται σημαντικά, ειδικά στον πρώτο της τοκετό. Εάν αυτά τα τραύματα δεν έχουν διευθετηθεί ενδοψυχικά, μπορεί αργότερα στη ζωή να εκδηλωθούν ως έντονο άγχος τοκετού. Είναι πολύ σύνηθες οι γυναίκες που υποφέρουν από τοκοφοβία να μη μπορούν να προσδιορίσουν έναν συγκεκριμένο λόγο για την ύπαρξή της.

Σωματικά βιώματα και σεξουαλικότητα

Άλλη αιτία μπορεί να είναι ορισμένα σωματικά βιώματα, ιδιαίτερα αυτά που σχετίζονται με τη σεξουαλικότητα. Εάν μια γυναίκα έχει υποστεί σοβαρή παραβίαση των σωματικών και σεξουαλικών της ορίων ή έχει νιώσει έντονη ντροπή και εξευτελισμό, οι πιθανότητες εμφάνισης της διαταραχής αυξάνονται. Το ίδιο ισχύει αν έχει βιώσει έντονο πόνο στην περιοχή των γεννητικών οργάνων στο παρελθόν.

Γεγονότα ζωής και ψυχική υγεία

Η δημιουργία τοκοφοβίας μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να οφείλεται σε οδυνηρά βιώματα από προηγούμενη νοσοκομειακή περίθαλψη ή ιατρικές πράξεις. Όταν μια γυναίκα βιώνει έντονα αρνητικά ή αντιφατικά συναισθήματα κατά την κύηση, ο τοκετός μπορεί να φαντάζει τρομακτικός. Συχνά, η έγκυος νιώθει ενοχές για αυτά τα συναισθήματα, γεγονός που πυροδοτεί τον φόβο μήπως κάνει κακό στο παιδί ή στον εαυτό της.

Επιπλέον, η τοκοφοβία είναι συχνότερη σε γυναίκες με ιστορικό:

• Κατάθλιψης

• Κρίσεων πανικού

• Διατροφικών διαταραχών

• Άλλων ψυχιατρικών διαγνώσεων

Η κύηση και η επερχόμενη γονεϊκότητα απαιτούν μεγάλη προσαρμοστικότητα. Εάν η γυναίκα βίωνε ήδη ψυχική πίεση, η ευθύνη του νέου της ρόλου μπορεί να επιβαρύνει την κατάσταση.

Ο ρόλος των εξετάσεων και της σχέσης με τον σύντροφο

Μια γυναίκα με τοκοφοβία βιώνει συχνά και φόβο για τις γυναικολογικές εξετάσεις. Ο πόνος και η δυσφορία επιδεινώνονται από την προϋπάρχουσα ένταση. Οι αιτίες μπορεί να κρύβονται σε επώδυνες ιατρικές εμπειρίες ή σε περιπτώσεις σεξουαλικής βίας.

Παράλληλα, η σχέση με τον σύντροφο παίζει καθοριστικό ρόλο. Εάν η γυναίκα νιώθει μοναξιά και αισθάνεται πως δεν μπορεί να μοιραστεί τις σκέψεις της, η ψυχολογική της προετοιμασία δυσκολεύει. Η έλλειψη στήριξης —είτε λόγω απουσίας συντρόφου, είτε επειδή ο ίδιος αντιμετωπίζει δικά του προβλήματα (φόβους, κόπωση, κατάθλιψη)— ενισχύει την ανησυχία της εγκυμονούσας.

Η εμπειρία ενός δύσκολου τοκετού

Ένας προηγούμενος δύσκολος τοκετός αποτελεί την κύρια αιτία της έντονης τοκοφοβίας. Αν η γέννα εξελίχθηκε με τρόπο εντελώς διαφορετικό από τον προσδοκώμενο, η εμπειρία μπορεί να αποβεί τραυματική. Εδώ, η στήριξη από τη μαία και τον γυναικολόγο είναι ζωτικής σημασίας για να ανακτηθεί το αίσθημα ασφάλειας.

Τέλος, το διαφορετικό πολιτισμικό υπόβαθρο μπορεί να επηρεάσει την αντίληψη για τον τοκετό. Ο αριθμός των γυναικών με τοκοφοβία φαίνεται αυξημένος σήμερα, κυρίως επειδή οι γυναίκες εκφράζουν πλέον πιο ελεύθερα τα συναισθήματά τους και έχουν υψηλότερες απαιτήσεις από τον εαυτό τους και τη διαδικασία της γέννησης.

Η επικοινωνία με τον σύντροφο είναι καθοριστική στην αντιμετώπιση του φόβου.

Οι παράγοντες που βιώνονται ως τρομακτικοί

Ένας τοκετός πυροδοτεί διάφορα υπαρξιακά ερωτήματα που μπορεί να προκαλέσουν άγχος και ανησυχία για το άγνωστο. Παράλληλα, δημιουργείται μια ανασφάλεια που κάνει τη γυναίκα να αμφισβητεί την ικανότητά της να γεννήσει το παιδί της με φυσιολογικό τρόπο.

Όπως προαναφέραμε, οι γυναίκες με τοκοφοβία δεν εμπιστεύονται πως το σώμα τους θα καταφέρει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της γέννας. Βιώνουν έντονο φόβο απώλειας ελέγχου και εμφάνισης πανικού, ενώ συχνά υπάρχει ο φόβος πως ίσως χάσουν ακόμα και τη ζωή τους στη διάρκεια του τοκετού. Επιπλέον, διάφορες σκέψεις γύρω από τη μητρότητα και το πώς αυτή θα αλλάξει τη ζωή τους μπορεί να ενισχύουν τον φόβο εγκυμοσύνης.

Ο φόβος του πόνου και της ιατρικής παρέμβασης

Ένας από τους συνηθέστερους παράγοντες που βιώνονται ως τρομακτικοί είναι ο πόνος. Έχει αποδειχθεί πως οι γυναίκες με τοκοφοβία έχουν χαμηλότερα όρια αντοχής στον πόνο, συγκριτικά με όσες δεν έχουν άγχος τοκετού. Ο φόβος αυτός εμφανίζεται τόσο σε πρωτοτόκους όσο και σε γυναίκες που έχουν ήδη παιδιά.

Ορισμένες γυναίκες φοβούνται πως:

• Δεν θα μπορούν να εκφράσουν τις ανάγκες τους κατά τη γέννα.

• Θα χάσουν τον έλεγχο των συναισθημάτων τους.

• Δεν θα έχουν την απαραίτητη βοήθεια από το νοσηλευτικό προσωπικό.

Κάτι άλλο που προκαλεί τρόμο είναι το ενδεχόμενο ιατρικών παρεμβάσεων, όπως η χρήση βεντούζας ή βελονών. Συχνός είναι, επίσης, ο φόβος για σωματικές επιπλοκές ή αλλαγές (π.χ. ακράτεια) και οι επιπτώσεις που αυτές μπορεί να έχουν στη σεξουαλικότητα ή τη γενικότερη ποιότητα ζωής τους.

Συνέπειες της τοκοφοβίας

Η τοκοφοβία δεν αποτελεί απλώς ένα μεμονωμένο πρόβλημα, αλλά επηρεάζει την πορεία της κύησης, του τοκετού και της λοχείας.

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, οι γυναίκες με τοκοφοβία νιώθουν συχνά αποκλεισμένες και ανεπαρκείς. Αυτό συμβαίνει γιατί δυσκολεύονται να ταυτιστούν με την «ιδανική εικόνα» της ευτυχισμένης εγκύου που προβάλλει η κοινωνία. Ως αποτέλεσμα, αναζητούν συχνότερα βοήθεια για ψυχικά προβλήματα και λαμβάνουν περισσότερες αναρρωτικές άδειες από την εργασία τους.

Εμπόδια στην επικοινωνία και την ιατρική παρακολούθηση

Όταν μια έγκυος νιώθει ενοχές και ντροπή για τον φόβο της, δυσκολεύεται να μιλήσει στον σύντροφό ή στον γιατρό της. Η έλλειψη ενημέρωσης οδηγεί σε ελλιπή προετοιμασία για τη γέννα. Σε ακραίες περιπτώσεις έντονης τοκοφοβίας, η γυναίκα μπορεί:

• Να αποφεύγει τον μαιευτήρα και τις απαραίτητες εξετάσεις (υπερήχους).

• Να παρουσιάζει «πνευματικό μπλοκάρισμα» απέναντι στην εγκυμοσύνη.

• Να αγνοεί τις κινήσεις του εμβρύου ή ακόμα και να αρνείται την ίδια την ύπαρξη της κύησης.

Επιπτώσεις στον τοκετό και τη λοχεία

Η τοκοφοβία μπορεί να παρατείνει τη διάρκεια του τοκετού και να προκαλέσει επιπλοκές. Επίσης, ο προκλητός τοκετός και η καταφυγή στην καισαρική τομή (είτε ως επείγουσα είτε ως αναγκαστική επιλογή) είναι πολύ συχνότερα φαινόμενα.

Μετά τη γέννα, η τοκοφοβία αυξάνει τις πιθανότητες για:

1. Σύνδρομο Μετατραυματικού Στρες

2. Κατάθλιψη (επιλόχεια)

Ένας τραυματικός τοκετός μπορεί να πυροδοτήσει δευτερογενή τοκοφοβία, οδηγώντας σε απροθυμία για μια νέα εγκυμοσύνη ή σε μεγάλη χρονική καθυστέρηση μέχρι την επόμενη σύλληψη. Τέλος, ο φόβος αυτός ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά και τον πρώτο συναισθηματικό δεσμό με το βρέφος.

Διαχείριση της τοκοφοβίας

Εάν μια γυναίκα υποφέρει από άγχος τοκετού, είναι κρίσιμο να προσπαθήσει να το αντιμετωπίσει το συντομότερο δυνατό. Ένας ανεπεξέργαστος φόβος σπάνια εξαλείφεται μόνος του. Αντίθετα, τείνει να επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου.

Εάν ο φόβος προϋπάρχει της σύλληψης, θα πρέπει να αναφέρεται από την πρώτη κιόλας επίσκεψη στον γυναικολόγο ή τη μαία. Το ίδιο ισχύει και για τον σύντροφο, εάν βιώνει παρόμοια συναισθήματα ανησυχίας. Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι έχετε πάντα δικαίωμα στα συναισθήματά σας. Αυτά δεν πρέπει ούτε να αμφισβητούνται ούτε να υποτιμούνται.

Φράσεις όπως «δεν είναι τίποτα» ή «μην το σκέφτεσαι» σπάνια βοηθούν, παρά τις καλές προθέσεις. Αντίθετα, ο φόβος εγκυμοσύνης πρέπει να γίνεται αποδεκτός, ώστε να βρεθούν οι κατάλληλοι τρόποι διαχείρισης.

Τρόποι αντιμετώπισης και εξοικείωσης

• Εξοικείωση με τον χώρο: Η επίσκεψη στο μαιευτήριο και η ενημέρωση για κάθε φάση της διαδικασίας βοηθούν σημαντικά. Όπως ένα παιδί επισκέπτεται τον παιδικό σταθμό για να νιώσει ασφάλεια, έτσι και η έγκυος εξοικειώνεται με το περιβάλλον και τους ανθρώπους που θα τη φροντίσουν.

• Επιμόρφωση και γνώση: Εάν μια γυναίκα έχει βιώσει έναν δύσκολο τοκετό στο παρελθόν, είναι φυσικό να φοβάται. Είναι απαραίτητο να συζητήσει λεπτομερώς με τον γιατρό της τι μπορεί να γίνει διαφορετικά αυτή τη φορά. Η λεπτομερής πληροφόρηση είναι το κλειδί για τον έλεγχο της τοκοφοβίας.

• Τεχνικές χαλάρωσης: Η εκμάθηση σωστής αναπνοής και ο διαλογισμός μπορούν να μειώσουν τη συναισθηματική ένταση. Αυτές οι τεχνικές είναι εφαρμόσιμες στο σπίτι ανά πάσα στιγμή.

• Κοινωνική υποστήριξη: Οι στενοί δεσμοί με την οικογένεια, τους φίλους ή η συμμετοχή σε ομάδες γυναικών με παρόμοιες εμπειρίες προσφέρουν ανακούφιση.

• Συνδρομή ειδικού ψυχικής υγείας: Εάν ο φόβος είναι παραλυτικός, η βοήθεια από έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας (ψυχολόγο ή ψυχίατρο) είναι γόνιμη και απαραίτητη.

Επίλογος

Ο φόβος τοκετού, γνωστός επιστημονικά ως τοκοφοβία, είναι ένα κοινό αίσθημα που βιώνουν πολλές γυναίκες. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι πρόκειται για μια φυσιολογική αντίδραση. Ωστόσο, εάν αυτός ο φόβος προκαλεί έντονο άγχος και επηρεάζει την καθημερινότητα, η αναζήτηση θεραπείας είναι απαραίτητη.

Ο έγκαιρος εντοπισμός της τοκοφοβίας είναι σημαντικός για πολλούς λόγους:

1. Αποτρέπει ένα πιθανό ψυχικό τραύμα.

2. Ενισχύει την ικανότητα της μητέρας να φροντίσει το βρέφος της.

3. Μετατρέπει την κύηση και τον τοκετό σε μια θετική και ευχάριστη εμπειρία ζωής.

Οι γυναίκες με τοκοφοβία δεν αποτελούν μια ομοιογενή ομάδα. Κάθε μία φέρει τις δικές της εμπειρίες και το δικό της ψυχολογικό προφίλ. Γι’ αυτό, η αντιμετώπιση πρέπει να είναι πάντα εξατομικευμένη, με απόλυτο σεβασμό στις ιδιαιτερότητες της κάθε γυναίκας. Η αναγνώριση και ο σεβασμός από τον περίγυρο και τους ειδικούς είναι από μόνα τους λυτρωτικά. Αξίζει κάθε σεβασμός στον άνθρωπο που γεννά τη ζωή και το μέλλον!

Αν νιώθετε ότι η ανησυχία για τον τοκετό σάς καταβάλλει, θυμηθείτε πως η φροντίδα της ψυχικής σας υγείας είναι το πολυτιμότερο δώρο για εσάς και το μωρό σας. Δεν είστε μόνη σε αυτό. Μπορούμε να δουλέψουμε μαζί, σε ένα περιβάλλον ασφάλειας και απόλυτου σεβασμού, για να διαχειριστείτε τους φόβους σας και να υποδεχτείτε τη νέα ζωή με γαλήνη και αυτοπεποίθηση. Η επικοινωνία είναι το πρώτο βήμα για μια θετική εμπειρία μητρότητας.

Dr. Σάββας Ν. Σαλπιστής, M.Sc., Ph.D.
Κλινικός Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής

 Online συνεδρίες ψυχοθεραπείας
Ραντεβού στο γραφείο