Χρήση ουσιών στην εφηβεία: Κατανόηση και πρόληψη
Η χρήση ουσιών στην εφηβεία είναι μια πρόκληση που συχνά τρομάζει τους γονείς. Ωστόσο, η κατανόηση των βαθύτερων αιτιών αποτελεί το πρώτο βήμα για την αντιμετώπιση. Η εφηβεία είναι μια περίοδος με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Οι όποιες πιθανές διαταραχές εκφράζονται πλέον με διαφορετικούς τρόπους.
Ένα μέρος αυτού του τρόπου έκφρασης οφείλεται στις φυσικές αλλαγές της ηλικίας. Άλλοι σημαντικοί παράγοντες είναι οι προσδοκίες του περίγυρου. Επίσης, ρόλο παίζουν οι απαιτήσεις της κοινωνίας γενικότερα.
Ο κίνδυνος έναρξης μιας συστηματικής χρήσης ουσιών στην εφηβεία είναι μεγαλύτερος απ΄ότι αργότερα και αυτό οφείλεται στη συνέργεια διαφόρων παραγόντων. Η εφηβεία είναι μία περίοδος της ζωής όπου οι αλλαγές διάθεσης είναι συχνές και έντονες. Οι έφηβοι αισθάνονται συχνά μοναξιά και έχουν μια έντονη ανάγκη αυτονόμησης. Η χρήση ουσιών συμβολίζει για πολλούς εφήβους μια πράξη αυτονομίας καθώς υπερβαίνει κοινωνικούς κανόνες, όρια κ.τ.λ.
Το συναισθηματικό κενό ως εκλυτικός παράγοντας
Πέρα από την ανάγκη για αυτονομία, η χρήση ουσιών στην εφηβεία λειτουργεί συχνά ως ένα «συναισθηματικό επίδεσμο» σε πληγές που ο έφηβος δεν μπορεί να κατονομάσει. Όταν η εσωτερική πίεση από το σχολείο, τις κοινωνικές προσδοκίες ή την έλλειψη αυτοεκτίμησης γίνεται αβάσταχτη, η ουσία προσφέρει μια ψευδαίσθηση ανακούφισης. Ο έφηβος δεν αναζητά απαραίτητα την ηδονή, αλλά την παύση του πόνου ή της εσωτερικής ανησυχίας. Σε αυτό το σημείο, η παρέα των συνομηλίκων λειτουργεί ως καταλύτης. Η ανάγκη του «ανήκειν» είναι τόσο ισχυρή, που η άρνηση στη δοκιμή μπορεί να βιώνεται ως απειλή ολοκληρωτικού κοινωνικού αποκλεισμού.
Ανησυχείτε για τις αλλαγές στη συμπεριφορά του εφήβου σας; Μην αφήνετε τις απορίες να γίνονται φόβος. Ξεκινήστε μια online συνεδρία ψυχοθεραπείας για να βρούμε μαζί τον τρόπο προσέγγισης που ταιριάζει στο παιδί σας.

Η χρήση οινοπνεύματος και η χρήση ουσιών στην εφηβεία
Άλλοι παράγοντες που συμβάλλουν στη χρήση ουσιών είναι, μεταξύ άλλων, η ευκολία εύρεσης των ουσιών, το κοινωνικό περιβάλλον του εφήβου και τα αποτελέσματα της επήρειας των ουσιών. Τα αγόρια έχουν συνήθως μεγαλύτερες πιθανότητες απ΄ότι τα κορίτσια να αναπτύξουν μια μονιμότερη χρήση.
Όσον αφορά στη χρήση οινοπνεύματος, οι έφηβοι αποκτούν σύντομα μια σχετική ανοχή, κάτι που οδηγεί συχνά σε μια ολοένα και μεγαλύτερη κατανάλωση οινοπνεύματος. Όταν η χρήση οινοπνεύματος αρχίζει στη διάρκεια της εφηβικής ηλικίας, σε λίγα μόνο χρόνια μπορεί να εξελιχθεί σε χρόνιο αλκοολισμό.
Συνέπειες της χρήσης οινοπνεύματος είναι, μεταξύ άλλων, η σημαντική μείωση της κριτικής ικανότητας και της ικανότητας ελέγχου των παρορμήσεων, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολές για τις οποίες ίσως και να μην υπάρχει δυνατότητα επανόρθωσης. Επίσης, η χρήση οινοπνεύματος αυξάνει τον κίνδυνο να πέσει κάποιος θύμα εκμετάλλευσης ή ακόμα και κακοποίησης.
Ινδική κάνναβη: Ενδείξεις και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις
Η ινδική κάνναβη αποτελεί τη συνηθέστερη ουσία -μετά το οινόπνευμα- που χρησιμοποιούν οι έφηβοι σε ολόκληρο τον κόσμο. Χρειάζεται περίπου ένας μήνας για να αποβληθεί από το σώμα. Είναι δύσκολο να καταλάβει κάποιος αν ένα άτομο έχει καπνίσει χασίς ή μαριχουάνα. Κάποιες ενδείξεις είναι η αύξηση του καρδιακού ρυθμού, το κοκκίνισμα των ματιών, αυξημένη ανάγκη κατανάλωσης γλυκισμάτων και αναψυκτικών καθώς και ερεθισμός των αναπνευστικών οδών.
Επίσης, η ξαφνική αύξηση ανάγκης για περισσότερα χρήματα, η απρόσμενη αλλαγή παρέας, η αδικαιολόγητη μείωση της σχολικής επίδοσης και οι πολλές απουσίες, οι ξαφνικές εναλλαγές διάθεσης, όπως και οι αλλαγές των διατροφικών συνηθειών ή του ύπνου μπορεί να αποτελούν ενδείξεις χρήσης ουσιών.
Η επίδραση των ουσιών εξαρτάται και από τη διάθεση της στιγμής που χρησιμοποιούνται. Οι μακροπρόθεσμες συνέπειες συμπεριλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, αποδυνάμωση του ανοσοποιητικού συστήματος, απάθεια, κρίσεις πανικού καθώς και μείωση της ικανότητας μάθησης και αυτοσυγκέντρωσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η χρήση ινδικής κάνναβης μπορεί να πυροδοτήσει ακόμα και ένα ψυχωσικό επεισόδιο.
Η χρήση ουσιών στην εφηβεία αντιμετωπίζεται αποτελεσματικότερα με την έγκαιρη καθοδήγηση. Επικοινωνήστε μαζί μου σήμερα για να στηρίξουμε την οικογένειά σας με υπευθυνότητα.

Η σημασία της επικοινωνίας και των ορίων
Η πρόληψη για τη χρήση ουσιών στην εφηβεία δεν βασίζεται στον φόβο. Αντίθετα, θεμελιώνεται στην εμπιστοσύνη. Οι γονείς οφείλουν να διατηρούν ανοιχτά τα κανάλια επικοινωνίας. Αυτό είναι απαραίτητο ακόμα και αν ο έφηβος δείχνει «δύσκολος». Με αυτόν τον τρόπο χτίζουν μια ισχυρή ασπίδα προστασίας γύρω του.
Ο έφηβος δεν αναζητά έναν ακόμη «αστυνόμο» στο σπίτι. Χρειάζεται έναν ενήλικα που ακούει χωρίς να κρίνει παρορμητικά. Τα όρια πρέπει να παραμένουν σαφή και σταθερά. Παράλληλα, πρέπει να επενδύονται με ειλικρινή ενσυναίσθηση.
Ο νέος πρέπει να νιώθει ότι η γνώμη του υπολογίζεται. Η οικογένεια οφείλει να λειτουργεί ως ένα ασφαλές λιμάνι. Όταν συμβαίνει αυτό, η ανάγκη για φυγή μέσω ουσιών μειώνεται δραστικά.
Χρήση ουσιών στην εφηβεία: Ο ρόλος και οι συμβουλές προς τους γονείς
Μη προσφέρετε οινόπνευμα στα παιδιά στο σπίτι γιατί κάτι τέτοιο τα καθιστά δυνητικά πιο ευάλωτα στη χρήση οινοπνεύματος και εκτός σπιτιού. Μιλήστε έγκαιρα με το παιδί σας για τις συνέπειες της χρήσης οινοπνεύματος και άλλων εθιστικών ουσιών καθώς και για το πώς θα αντισταθεί στις πιέσεις των συνομηλίκων, και όχι όταν η χρήση είναι πλέον γεγονός.
Εάν διαπιστώσετε πως το παιδί σας κάνει χρήση, μη διστάσετε να απευθυνθείτε άμεσα στις αντίστοιχες μονάδες αντιμετώπισης ανάλογων καταστάσεων, για οδηγίες και στήριξη. Η έγκαιρη παρέμβαση από ειδικούς μπορεί να αποτρέψει τη μονιμοποίηση μιας συμπεριφοράς που απειλεί το μέλλον του παιδιού σας.
Μπορείτε να βρείτε έγκυρη υποστήριξη στις μονάδες του ΚΕΘΕΑ ή να ενημερωθείτε για τις διεθνείς στατιστικές από το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά (UNODC).
Η επικοινωνία με τον έφηβο είναι τέχνη και απαιτεί υπομονή. Κλείστε ένα ραντεβού στο γραφείο για να σχεδιάσουμε μαζί ένα πλάνο πρόληψης και σωστής διαχείρισης των ορίων.
Πνευματικά Δικαιώματα: Το περιεχόμενο της ιστοσελίδας www.i-psyxologos.gr αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Dr. Σάββα Σαλπιστή. Η αναδημοσίευση ή χρήση μέρους του κειμένου επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο με την παράθεση ενεργού συνδέσμου (active link) που θα οδηγεί στην πηγή.
