Τι είναι το σωστό; Ποιος και κατά πώς το ορίζει; Είναι η φωνή της καρδιάς ή μήπως της λογικής; Είναι αυτό που τρυφερά ορεγόμαστε; Αυτό που μυστικά ονειρευόμαστε ή μήπως η «αλήθεια», οι σκέψεις και οι συναισθηματικές αντιδράσεις των μικρών παιδιών μιας ορισμένης ηλικίας;
Τι είναι το σωστό; Η σύγκρουση ανάμεσα στα «θέλω» και τα «πρέπει»
«Σωστό» είναι αυτό που κάνουμε ή μήπως αυτό που θα θέλαμε να κάνουμε; Η ζωή που ζούμε ή αυτή που θα θέλαμε να ζήσουμε; Μήπως είναι πάλι η διαπίστωση πως τελικά ζούμε αυτό που θέλαμε να αποφύγουμε; Αν συμβαίνει αυτό, τότε γιατί «ενώ πήραμε τη ζωή μας λάθος», δεν αλλάζουμε ζωή; Γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι επιμένουν στη συντήρηση σοβαρών «λαθών» τους -παρόλο που τα διαπιστώνουν- υψώνοντας συρματοπλέγματα γύρω από την καρδιά;
Αν τύχει και αναρωτηθούμε κάποια στιγμή «τι είναι το σωστό;», το πιθανότερο είναι πως δεν θα μας ήταν εύκολο να δώσουμε μια γρήγορη απάντηση. Όχι γιατί δεν γνωρίζουμε να ξεχωρίζουμε το καλό από το κακό, αλλά γιατί αυτή η λέξη, το «σωστό», κουβαλάει μέσα της ένα ασήκωτο βάρος. Είναι σαν μια πανοπλία που προσπαθούμε να φορέσουμε όλοι, αλλά σε κανέναν δεν κάθεται ακριβώς στα μέτρα του.
Το “σωστό” στη ζωή δεν είναι μια στατική ηθική επιταγή, αλλά η εναρμόνιση των πράξεων μας με την εσωτερική μας αλήθεια. Συχνά παγιδευόμαστε στις προσδοκίες των άλλων, θυσιάζοντας την αυθεντικότητά μας. Η αληθινή ωριμότητα έρχεται όταν το “σωστό” σταματά να είναι κοινωνική πίεση και γίνεται προσωπική επιλογή που φέρνει εσωτερική γαλήνη.
Ως ψυχολόγος, έχω δει ανθρώπους να βασανίζονται, όχι από τις λάθος επιλογές τους, αλλά από την απεγνωσμένη τους προσπάθεια να κάνουν το «σωστό». Και το ερώτημα που πάντα γεννιέται είναι: «Σωστό σύμφωνα με ποιον;». Με την κοινωνία; Με τους γονείς μας που ακόμη κουβαλάμε μέσα μας; Ή με εκείνη την ψυχρή λογική που συχνά αγνοεί το πώς χτυπάει η καρδιά μας;
Το σωστό συχνά το συγχέουμε με το καθήκον. Μας έμαθαν από παιδιά ότι υπάρχει μια γραμμή. Αν περπατάς πάνω της, είσαι εντάξει. Αν βγεις έξω από αυτήν, είσαι λάθος. Όμως η ζωή δεν είναι μια ευθεία γραμμή πάνω σε λευκό καμβά. Είναι περισσότερο σαν ένα δύσκολο μονοπάτι, όπου μερικές φορές το «σωστό» είναι να σταματήσεις για να πάρεις μια ανάσα, ακόμα κι αν ο χάρτης λέει πως πρέπει να συνεχίσεις.
Αυτός ο αρχέγονος φόβος είναι που μας ακολουθεί μέχρι την ενήλικη ζωή μας, μεταμορφώνοντας την αναζήτηση της ευτυχίας σε μια εξαντλητική καταδίωξη της τελειότητας.
Νιώθετε το «πληγωμένο παιδί» μέσα σας να ζητά απεγνωσμένα την προσοχή σας; Μην το αφήνετε άλλο στη σιωπή των «πρέπει». Η αναγνώριση των αναγκών σας είναι το πρώτο βήμα για μια ζωή με λιγότερα βάρη και περισσότερη αλήθεια. Ελάτε να δουλέψουμε μαζί για να απελευθερώσετε τον αυθεντικό σας εαυτό μέσα από μια συνεδρία για ψυχολόγο online.
Αναζητώντας τι είναι το σωστό μέσα από την παιδική αυθεντικότητα
Όταν γεννιόμαστε, έχουμε μια συναισθηματική καθαρότητα. Αν παρατηρήσουμε το πώς συμπεριφέρεται ένα μέσο μικρό παιδί 2-3 χρονών, θα διαπιστώσουμε εύκολα το πόσο αυθόρμητα και ελεύθερα εκδηλώνει κάθε συναίσθημά του και πόση περιέργεια διαθέτει για τον περίγυρό του. Ένα μικρό παιδί ζει στο τώρα και για το τώρα, δεν ντρέπεται για κανένα παρελθόν ούτε ανησυχεί για κάποιο μέλλον. Εκφράζεται ελεύθερα συναισθηματικά και, επειδή δεν φοβάται να αγαπήσει, η αγάπη που νιώθει είναι απέραντη και εκρηκτικά έντονη. Αυτή είναι η αληθινή μας «φύση», μα πόσοι από εμάς καταφέρνουμε να τη διατηρήσουμε και στην ενήλική μας ζωή;
Ο κοινωνικός προγραμματισμός και ο φόβος της απόρριψης
Ήδη από τα 3-4 μας χρόνια εμφανίζονται οι πρώτοι έντονοι φραγμοί. Αυτοί αφήνουν βαθιά ίχνη στον ανοχύρωτο ακόμα ψυχισμό μας. Μαζί με τη γλώσσα και την κίνηση, μας μαθαίνουν τι θεωρείται ως «σωστό». Μας υποδεικνύουν τι πρέπει να ονειρευόμαστε και να θέλουμε. Η αποδοχή και η αγάπη των γονιών μας εξαρτώνται συχνά από αυτή τη συμμόρφωση.
Ο «προγραμματισμός» αυτός, όμως, δεν είναι κοινός για όλους μας. Εξαρτάται από τις εμπειρίες και τα όνειρα των δικών μας γονιών. Επηρεάζεται άμεσα από τις δικές τους επιθυμίες και συναισθηματικές πληγές.
Ίσως οι επιπλήξεις για τη φασαρία του παιχνιδιού να έχουν βαθύτερο κόστος. Γίνονται τα πρώτα λιθαράκια ενός τείχους φόβου που υψώνεται εντός μας. Αυτό το τείχος εμφανίζεται κάθε φορά που θέλουμε να εκφράσουμε την ευτυχία μας. Τελικά, καταλήγουμε να καταπιέζουμε κάθε έντονο συναίσθημα και τον αυθεντικό μας εαυτό.
Δεν είναι, όμως, μόνο ο φόβος του να εκφράσουμε τα αυθεντικά μας συναισθήματα που γεννιέται εντός μας. Ταυτόχρονα, δημιουργείται -αν κάτι τέτοιο γίνεται συχνά και συστηματικά- και ένας ακόμα μεγαλύτερος φόβος πως μπορεί να πάψουν να μας αγαπούν αυτοί που έχουμε τόσο ανάγκη, σε περίπτωση που δεν είμαστε όπως μας θέλουν και τους απογοητεύσουμε…
Η παγίδα της τελειότητας
Διαπιστώνω συχνά τους θεραπευόμενούς μου μια έντονη σωματική και ψυχική κόπωση. Μια κόπωση που πηγάζει από μια εσωτερική ανάγκη να είναι «σωστοί». Θέλουν να είναι σωστοί σύντροφοι, σωστοί γονείς, σωστοί επαγγελματίες, σωστοί άνθρωποι. Αλλά η έννοια του σωστού που κυνηγούν είναι συχνά μια κατασκευή. Είναι μια εικόνα που έχουμε δημιουργήσει για να νιώθουμε ασφαλείς. Πιστεύουμε πως, αν κάνουμε τα πάντα σωστά, δεν θα πονέσουμε. Δεν θα μας απορρίψουν.
Είναι όμως μια ψευδαίσθηση. Μπορείς να κάνεις τα πάντα «σωστά» και πάλι να βρεθείς μόνος. Μπορείς να ακολουθήσεις όλους τους κανόνες και πάλι να νιώθεις ένα κενό στο στομάχι που δεν γεμίζει με τίποτα. Εκεί είναι που το σωστό αρχίζει να μοιάζει με φυλακή. Γιατί η αληθινή ηθική δεν είναι η υπακοή σε κανόνες, αλλά στην επαφή με την εσωτερική μας αλήθεια.
Θυμάμαι μια περίπτωση ενός ανθρώπου που έμεινε σε μια δουλειά που τον έφθειρε για δέκα χρόνια. «Ήταν το σωστό για την οικογένειά μου», μου έλεγε. Αλλά στο τέλος της ημέρας, ήταν τόσο ράκος που δεν είχε τίποτα να δώσει στην οικογένειά του. Ήταν σωστό αυτό; Ή μήπως ήταν απλώς ένας τρόπος να αποφύγει τον φόβο της αλλαγής;
Ο φόβος του «Λάθους»
Συχνά, αυτό που ονομάζουμε επιθυμία για το σωστό, δεν είναι τίποτα άλλο από έναν μεταμφιεσμένο τρόμο για το λάθος. Φοβόμαστε το χάος. Φοβόμαστε ότι αν δεν έχουμε έναν μπούσουλα, θα χαθούμε. Έτσι, γραπωνόμαστε από λέξεις και έννοιες. Αλλά το λάθος είναι συχνά η μόνη πόρτα που οδηγεί στην αυτογνωσία.
Δεν υπάρχουν «καθαρές» αποφάσεις. Κάθε «ναι» που λέμε σε κάτι, είναι ένα «όχι» σε κάτι άλλο. Αυτή είναι η τραγωδία και η ομορφιά της ανθρώπινης ύπαρξης. Το σωστό είναι μια δυναμική κατάσταση, όχι ένα στατικό σημείο. Αλλάζει καθώς αλλάζουμε κι εμείς. Αυτό που ήταν σωστό για σένα στα είκοσι, μπορεί να είναι καταστροφικό στα σαράντα. Και είναι εντάξει να το παραδεχτείς.
Εδώ που τα λέμε, αν δεν κάναμε και καμιά «κουταμάρα», πώς θα καταλαβαίναμε τι μας ταιριάζει; Η εμπειρία δεν χτίζεται με θεωρίες, αλλά με τριβή. Με το να πέφτεις και να λερώνεσαι.
Η φωνή της διαίσθησης
Υπάρχει μια στιγμή, λίγο πριν πάρουμε μια απόφαση, που το σώμα μας ξέρει. Ξέρεις εκείνο το σφίξιμο στο στήθος; Ή εκείνη την ξαφνική ελαφρότητα; Αυτό είναι το δικό σου «σωστό». Συχνά το πνίγουμε με επιχειρήματα. Βάζουμε κάτω τα υπέρ και τα κατά. Φτιάχνουμε λίστες στο μυαλό μας. Όμως η λογική είναι ένα εργαλείο, όχι ο αφέντης μας.
Το σωστό, στην πιο αυθεντική του μορφή, έχει να κάνει με την ακεραιότητα. Με το να μπορείς να κοιτάζεις τον καθρέφτη το βράδυ και να μη νιώθεις ότι πρόδωσες τον εαυτό σου. Ακόμα κι αν όλος ο κόσμος έξω σου λέει ότι έκανες λάθος. Η κοινωνική αποδοχή είναι ένα γλυκό ναρκωτικό, αλλά η εσωτερική γαλήνη είναι η τροφή που μας κρατάει ζωντανούς.
Σκέψου τις φορές που ένιωσες πιο περήφανος για τον εαυτό σου. Ήταν όταν ακολούθησες το πρωτόκολλο; Ή ήταν όταν έκανες κάτι που ένιωσες αληθινό, ακόμα κι αν είχε μεγαλύτερο ρίσκο; Εκεί βρίσκεται η απάντηση.
Η πολυπλοκότητα των σχέσεων
Στις σχέσεις μας, το «σωστό» γίνεται ακόμα πιο περίπλοκο. Θέλουμε να είμαστε δίκαιοι. Θέλουμε να μην πληγώνουμε. Αλλά μερικές φορές, το να είσαι «σωστός» με τον άλλον σημαίνει να είσαι «λάθος» με τον εαυτό σου. Αυτό είναι το σημείο που πολλοί από εμάς χάνουμε τον προσανατολισμό μας.
Πιστεύουμε ότι η θυσία είναι πάντα το σωστό. Ότι η υπομονή είναι αρετή. Όμως υπάρχει μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στην υπομονή και στην αυτοακύρωση. Το σωστό στις σχέσεις δεν είναι η απουσία συγκρούσεων. Είναι η ικανότητα να είσαι παρών με όλη σου την αλήθεια, ακόμα κι όταν αυτή η αλήθεια πονάει.
Δεν είναι σωστό να μένεις κάπου που δεν ανθίζεις. Δεν είναι σωστό να λες «ναι» ενώ η ψυχή σου ουρλιάζει «όχι». Η ευγένεια είναι σημαντική, αλλά η ειλικρίνεια είναι σωτήρια. Και μερικές φορές, το πιο σωστό πράγμα που μπορείς να κάνεις είναι να απογοητεύσεις κάποιον άλλον για να μην προδώσεις τον εαυτό σου.
Η απελευθέρωση από το «Πρέπει»
Αν μπορούσα να αφαιρέσω μια λέξη από το λεξιλόγιο των ανθρώπων που έρχονται στο γραφείο μου, αυτή θα ήταν το «πρέπει». Το «πρέπει» είναι ο εχθρός του τι είναι σωστό για τον καθένα μας. Είναι μια επιβολή που έρχεται από έξω και μας αναγκάζει να ζούμε μια ζωή που δεν μας ανήκει.
Όταν αρχίζεις να αναρωτιέσαι «τι θέλω;» αντί για «τι πρέπει να κάνω;», τότε αρχίζεις να ανακαλύπτεις το δικό σου ηθικό κέντρο. Αυτό δεν σημαίνει ότι γίνεσαι εγωιστής. Αντίθετα, όταν είσαι καλά με τον εαυτό σου, έχεις πολύ περισσότερα να προσφέρεις στους γύρω σου. Ένας άνθρωπος που ζει σύμφωνα με το δικό του σωστό, εκπέμπει μια ζεστασιά που κανένας «τυπικά σωστός» άνθρωπος δεν μπορεί να φτάσει.
Και ξέρεις κάτι; Κανείς δεν τα καταφέρνει τέλεια. Όλοι παραπατάμε. Όλοι έχουμε στιγμές που αναρωτιόμαστε αν τα κάναμε θάλασσα. Αυτή η αμφιβολία δεν είναι σημάδι αδυναμίας. Είναι σημάδι ότι είσαι ζωντανός. Ότι νοιάζεσαι
Η τέχνη της συγχώρεσης
Τέλος, το σωστό περιλαμβάνει και τη συγχώρεση. Τη συγχώρεση προς τον εαυτό μας για όλες τις φορές που δεν τα καταφέραμε. Για όλες τις φορές που ξέραμε το σωστό, αλλά επιλέξαμε το εύκολο. Ή για τότε που πληγώσαμε κάποιον χωρίς να το θέλουμε.
Δεν είμαστε άγιοι. Είμαστε άνθρωποι φτιαγμένοι από φως και σκιές. Το να αποδεχτείς τις σκιές σου είναι ίσως το πιο σωστό βήμα προς την ωριμότητα. Μόνο τότε μπορείς να καταλάβεις και το σωστό των άλλων, που μπορεί να είναι τελείως διαφορετικό από το δικό σου.
Μην ψάχνεις λοιπόν για ορισμούς σε βιβλία. Μην περιμένεις από κανέναν ειδικό να σου πει πώς να ζήσεις. Το σωστό είναι μια προσωπική ανακάλυψη. Είναι η φωνή που ακούς όταν όλα τα άλλα φώτα σβήνουν και μένεις μόνος με τις σκέψεις σου. Είναι εκείνη η μικρή σπίθα που σου λέει: «Εδώ είσαι. Αυτό είσαι εσύ».
Οι δύο πυλώνες: Οικογένεια και Εργασία
Ξέρεις, αν το καλοσκεφτείς, εκεί που το «σωστό» μας στριμώχνει περισσότερο είναι στους δύο πυλώνες που ορίζουν τη ζωή μας: στο σπίτι και στη δουλειά. Εκεί είναι που οι προσδοκίες των άλλων γίνονται ένας θόρυβος τόσο δυνατός, που στο τέλος δεν ακούμε ούτε την ανάσα μας.
Ας πιάσουμε λίγο την οικογένεια. Εκεί το σωστό είναι συχνά συνώνυμο της θυσίας. Μας έμαθαν ότι ο «σωστός» γονιός ή ο «σωστός» σύντροφος είναι αυτός που βάζει πάντα τον εαυτό του τελευταίο. Αλλά ως ψυχολόγος, θα σου πω κάτι που ίσως ακουστεί σκληρό, αλλά είναι η μόνη αλήθεια: η υπερβολική θυσία γεννάει θυμό. Όταν κάνεις πάντα το «σωστό» για τους άλλους παραμελώντας τις δικές σου ανάγκες, χτίζεις μέσα σου μια αποθήκη από απωθημένα. Και κάποια στιγμή, αυτή η αποθήκη εκρήγνυται.
Το σωστό στην οικογένεια δεν είναι να είσαι ένας αψεγάδιαστος υπηρέτης των αναγκών των άλλων. Είναι να είσαι ένας αληθινός άνθρωπος. Είναι προτιμότερο να πεις «παιδιά, σήμερα είμαι κουρασμένος και χρειάζομαι μισή ώρα ηρεμία», παρά να προσποιείσαι τον χαρούμενο ενώ βράζεις μέσα σου. Αυτό είναι το σωστό μάθημα για τα παιδιά μας: να τους δείξουμε πώς να σέβονται τον εαυτό τους, βλέποντας εμάς να κάνουμε το ίδιο.
Και μετά είναι η δουλειά. Εκεί το «σωστό» έχει μεταμορφωθεί σε μια ατέρμονη παραγωγικότητα. Έχουμε συνδέσει την αξία μας με το πόσα πράγματα καταφέραμε να διαγράψουμε από τη λίστα μας μέχρι το βράδυ. Φοράμε το άγχος μας σαν παράσημο. Αλλά είναι σωστό να εξαργυρώνεις την ψυχική σου υγεία για μια προαγωγή ή για την αποδοχή ενός αφεντικού που αύριο μπορεί να σε έχει ξεχάσει;
Στον εργασιακό χώρο, το σωστό συχνά σημαίνει να βάλεις όρια. Είναι εκείνο το δύσκολο «όχι» σε ένα επιπλέον project όταν ήδη πνίγεσαι. Είναι η απόφαση να κλείσεις το λάπτοπ στις έξι το απόγευμα, ακόμα κι αν οι άλλοι μένουν μέχρι τις εννέα. Η εργασία είναι ένα μέρος της ζωής μας, δεν είναι η ίδια μας η ζωή.
Μια ανθρώπινη παρατήρηση
Προχθές έβλεπα έναν πατέρα στο πάρκο να προσπαθεί να μιλήσει στο τηλέφωνο για δουλειά, ενώ ο μικρός του γιος του τραβούσε το παντελόνι για να του δείξει μια πέτρα. Ο άνθρωπος ήταν διχασμένος ανάμεσα σε δύο «σωστά». Το σωστό προς την εταιρεία και το σωστό προς το παιδί του. Στο τέλος, έκλεισε το τηλέφωνο με μια απότομη κίνηση και κάθισε κάτω στις λάσπες. Εκείνη τη στιγμή, το πρόσωπό του χαλάρωσε. Ήταν σαν να διάλεξε επιτέλους τη σωστή πλευρά της ιστορίας του.
Η ισορροπία του «Εδώ και Τώρα»
Τελικά, το σωστό στην καθημερινότητα είναι μια διαρκής διαπραγμάτευση. Δεν υπάρχει manual. Μερικές φορές το σωστό είναι να δείξεις κατανόηση, και άλλες φορές είναι να δείξεις τα δόντια σου για να προστατέψεις την ηρεμία σου.
Το μυστικό είναι να σταματήσουμε να ζητάμε την έγκριση των άλλων για τις αποφάσεις μας. Αν περιμένεις να σου πουν όλοι «μπράβο, έπραξες σωστά», θα μείνεις στάσιμος για πάντα. Η μόνη έγκριση που έχει σημασία είναι αυτή που νιώθεις στο στομάχι σου όταν πέφτεις για ύπνο. Αν το στομάχι είναι ήρεμο και δεν είναι κόμπος, τότε είσαι σε καλό δρόμο.
Μη φοβάσαι να απογοητεύσεις κάποιους. Είναι μέρος του παιχνιδιού. Όταν λες «ναι» στην εσωτερική σου φωνή, αναπόφευκτα θα πεις «όχι» στις προσδοκίες κάποιου άλλου. Και αυτό δεν σε κάνει κακό άνθρωπο. Σε κάνει έναν άνθρωπο με ακεραιότητα.
Πώς σου φαίνονται αυτά; Μήπως νιώθεις ότι σε κάποιον από αυτούς τους τομείς—στην οικογένεια ή στη δουλειά—πιέζεσαι περισσότερο να φανείς «σωστός»; Αν θέλεις, μπορούμε να δούμε πώς να βάλεις εκείνα τα πρώτα δύσκολα όρια.
Ελπίζω αυτές οι σκέψεις να σου δώσουν λίγο χώρο να αναπνεύσεις. Μη ζορίζεσαι να τα βρεις όλα τώρα. Η ζωή έχει έναν δικό της τρόπο να μας αποκαλύπτει την αλήθεια, αρκεί να έχουμε τα μάτια μας ανοιχτά.
Το πληγωμένο παιδί και η αναγέννηση του αυθεντικού εαυτού
Για τους λόγους αυτούς, όλοι μας κουβαλούμε εντός μας ένα μικρό πληγωμένο παιδί. Αυτό το παιδί αποτελεί ένα ζωντανό μέρος του πραγματικού μας εαυτού. Λαχταρά απεγνωσμένα να το προσέξουν και να του επιτρέψουν να εκφραστεί ελεύθερα. Επιθυμεί να σταματήσει να κάνει πάντα το «σωστό». Συχνά, αυτό το «σωστό» δεν είναι παρά το «θέλω» κάποιου άλλου.
Η αναγέννηση του πραγματικού μας εαυτού απαιτεί τον εντοπισμό αυτών των θαμμένων κομματιών. Στη συνέχεια, οφείλουμε να έρθουμε σε επαφή με τους φόβους και την απόγνωση που τα συνοδεύουν. Η εσωτερική αναδρομή απαιτεί μεγάλο κουράγιο.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία, θα μπορέσουμε να αγαπήσουμε αληθινά. Θα εκφράζουμε κάθε αυθεντικό μας συναίσθημα χωρίς φόβο. Έτσι, θα κάνουμε αυτό που είναι «σωστό» πρωτίστως για ΕΜΑΣ τους ίδιους. Θα επικοινωνούμε προς τα έξω αυτό που πραγματικά είμαστε και επιθυμούμε.
Η συνάντηση με τον πραγματικό μας εαυτό είναι η πιο λυτρωτική διαδρομή που μπορεί να πάρει ένας άνθρωπος. Η αλλαγή ξεκινά με ένα μόνο βήμα αυτογνωσίας. Κλείστε το ραντεβού σας τώρα και δώστε στην ψυχή σας την άδεια να ονειρεύεται ξανά χωρίς όρους.
## Συχνές Ερωτήσεις γύρω από την Αυτογνωσία και το «Σωστό»
Ερώτηση 1: Γιατί νιώθω ενοχές όταν προσπαθώ να κάνω το σωστό για μένα;
Απάντηση: Οι ενοχές προκύπτουν από τον “κοινωνικό προγραμματισμό” της παιδικής ηλικίας. Έχουμε μάθει να συνδέουμε την αποδοχή με τη συμμόρφωση στις ανάγκες των άλλων. Το να βάζεις όρια δεν σε κάνει κακό άνθρωπο, αλλά άνθρωπο με ακεραιότητα.
Ερώτηση 2: Πώς μπορώ να ξεχωρίσω το δικό μου “θέλω” από το “πρέπει” των άλλων;
Απάντηση: Η απάντηση βρίσκεται στο σώμα. Το “πρέπει” συνήθως φέρνει ένα σφίξιμο στο στομάχι ή το στήθος. Το αληθινό “θέλω”, ακόμα κι αν είναι δύσκολο, συνοδεύεται από μια αίσθηση ανακούφισης και εσωτερικής ευθυγράμμισης.
Ερώτηση 3: Είναι σωστό να απογοητεύω τους ανθρώπους που αγαπώ;
Απάντηση: Μερικές φορές είναι απαραίτητο. Αν για να τους κρατήσεις ευχαριστημένους πρέπει να ακυρώσεις τον εαυτό σου, τότε η σχέση δεν βασίζεται στην αλήθεια αλλά σε μια ψευδαίσθηση. Η υγιής αγάπη αντέχει την αλήθεια των ορίων σου.
Ερώτηση 4: Πώς επηρεάζει η παγίδα της τελειότητας την ψυχική υγεία;
Απάντηση: Η τελειομανία οδηγεί σε χρόνια κόπωση και άγχος. Κυνηγώντας μια αψεγάδιαστη εικόνα, χάνουμε τη σύνδεση με το “τώρα” και την ικανότητα να απολαμβάνουμε τη ζωή με τις ατέλειές της.
Σάββας Ν. Σαλπιστής, M.Sc. Ph.D.
Κλινικός Ψυχολόγος Πανεπιστημίου Στοκχόλμης ενηλίκων και παίδων. Διπλωματούχος Ψυχοθεραπευτής Βασιλικού Ιατροχειρουργικού Ινστιτούτου Karolinska Στοκχόλμης.Κάθε δυσκολία κρύβει μέσα της την προοπτική μιας νέας αρχής. Αν νιώθετε ότι οι σκέψεις σας σας βαραίνουν, είμαι εδώ για να τις μοιραστούμε και να βρούμε μαζί τη δική σας εσωτερική ισορροπία.
Πνευματικά Δικαιώματα: Το περιεχόμενο της ιστοσελίδας www.i-psyxologos.gr αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Σάββα Σαλπιστή. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται αποκλειστικά με την παράθεση ενεργού συνδέσμου (active link) στην πηγή.
