Πολλοί άνθρωποι κρατούν για εβδομάδες στο κινητό τους το τηλέφωνο ενός ψυχολόγου χωρίς να πάρουν ποτέ. Το ξανακοιτάζουν το βράδυ, το αφήνουν για την επόμενη Δευτέρα, ρωτούν μια φίλη αν γνωρίζει κάποιον. Η καθυστέρηση δεν οφείλεται πάντα στον φόβο της συνάντησης. Συχνά κρύβει ένα ερώτημα που είναι πρακτικό και προσωπικό μαζί: με ποιο κριτήριο διαλέγει κανείς έναν άνθρωπο στον οποίο θα πει όσα δεν έχει πει ακόμη σε κανέναν;
Καλός ψυχολόγος-ψυχοθεραπευτής είναι ο επαγγελματίας που διαθέτει πτυχίο ψυχολογίας, άδεια άσκησης επαγγέλματος και εκπαίδευση στην ψυχοθεραπεία, και μπορεί να χτίσει μαζί μας μια ασφαλή, συνεργατική σχέση. Οι σπουδές, η εμπειρία και οι συστάσεις μετρούν. Δεν απαντούν όμως στο πιο προσωπικό ερώτημα: θα μπορέσω να συνεργαστώ με αυτόν τον άνθρωπο, ακόμη κι όταν δυσκολεύομαι να εκφραστώ ή όταν όσα λέγονται με φέρνουν μπροστά σε κάτι που απέφευγα να δω;
Η επιλογή γίνεται σε δύο χρόνους. Πρώτα ελέγχουμε τα προσόντα. Ύστερα δοκιμάζουμε στην πράξη τη συνεργασία, και αυτή δεν κρίνεται από την πρώτη εντύπωση, αλλά σταδιακά.
Ένας καλός ψυχολόγος-ψυχοθεραπευτής διαθέτει πτυχίο ψυχολογίας, άδεια άσκησης επαγγέλματος και εκπαίδευση στην ψυχοθεραπεία με εποπτεία. Εξηγεί με σαφήνεια πώς εργάζεται, τηρεί τα όρια και την εχεμύθεια και ακούει χωρίς βιασύνη. Το αν ταιριάζει σε εμάς φαίνεται σταδιακά, από την ποιότητα της συνεργασίας.
Τι κάνει έναν ψυχολόγο-ψυχοθεραπευτή κατάλληλο για εμάς;
Δεν υπάρχει ένας ψυχολόγος που να είναι ο καλύτερος για όλους. Ένας επαγγελματίας μπορεί να έχει εξαιρετική κατάρτιση και ο τρόπος που δουλεύει να μη μας ταιριάζει. Ένας άλλος μπορεί να μας κάνει να νιώσουμε αμέσως άνετα, χωρίς να έχει την εκπαίδευση που απαιτούν οι δυσκολίες μας. Η καταλληλότητα προκύπτει από τη σύνθεση όλων αυτών: η επιστημονική επάρκεια, η δεοντολογική στάση, η ικανότητα να κατανοεί κανείς τον άνθρωπο που έχει απέναντί του και η δυνατότητα των δύο να δουλέψουν πραγματικά μαζί.
Ένας καλός ψυχολόγος-ψυχοθεραπευτής ακούει χωρίς να βιάζεται να καταλήξει. Αντιμετωπίζει όσα λέμε ως εμπειρία και όχι ως σύνολο συμπτωμάτων προς ταξινόμηση. Προσπαθεί να καταλάβει πώς βιώνουμε τις δυσκολίες μας, τι σημαίνουν για εμάς και πώς αγγίζουν τη ζωή και τις σχέσεις μας.

Αυτό που ζητάμε από έναν θεραπευτή μοιάζει με αυτό που ο Donald Winnicott, μιλώντας για τη σχέση μητέρας και βρέφους, ονόμαζε «αρκετά καλή» φροντίδα: όχι τέλεια και όχι πάντα σύμφωνη, αλλά αρκετά σταθερή και προσεκτική ώστε να αντέχουμε να μιλήσουμε. Η ουσιαστική υποστήριξη δεν ταυτίζεται με τη διαρκή επιβεβαίωση. Μια δύσκολη παρατήρηση βοηθά, όταν διατυπώνεται με σεβασμό και μέσα σε μια σχέση όπου νιώθουμε ότι ο άλλος προσπαθεί να μας καταλάβει.
Ψυχολόγος, ψυχίατρος και ψυχοθεραπευτής: ποιες είναι οι διαφορές;
Ο ψυχολόγος έχει πανεπιστημιακή εκπαίδευση στην ψυχολογία. Στην Ελλάδα, τα επαγγελματικά του δικαιώματα απορρέουν από το πτυχίο και την άδεια άσκησης επαγγέλματος, για την οποία προβλέπεται η διαδικασία αναγγελίας άσκησης επαγγέλματος ψυχολόγου στις Διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας των Περιφερειακών Ενοτήτων. Ο τίτλος από μόνος του δεν περιγράφει την ειδίκευση ούτε τον τρόπο που δουλεύει θεραπευτικά.
Ο ψυχίατρος είναι γιατρός με ειδικότητα στην ψυχιατρική. Αξιολογεί ψυχικές διαταραχές, μπορεί να συνταγογραφήσει φαρμακευτική αγωγή και, ανάλογα με την εκπαίδευσή του, να προσφέρει και ψυχοθεραπεία. Για το πώς συνδυάζονται η θεραπεία με τη συζήτηση και η φαρμακευτική αγωγή, δείτε το άρθρο μας για την ψυχοθεραπεία και τα ψυχοφάρμακα.
Ο ψυχοθεραπευτής έχει εκπαιδευτεί σε μια συγκεκριμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση, όπως η ψυχοδυναμική, η γνωσιακή-συμπεριφορική ή η συστημική. Ο τίτλος δεν μας λέει ποια είναι η βασική του επαγγελματική ιδιότητα, ποια εκπαίδευση έχει ολοκληρώσει, πού εκπαιδεύτηκε και αν συμμετέχει σε εποπτεία. Αυτά αξίζει να τα ρωτάμε. Για μια πρώτη εικόνα της ίδιας της διαδικασίας, μπορείτε να ξεκινήσετε από το άρθρο τι είναι και πώς λειτουργεί η ψυχοθεραπεία.
Οι ιδιότητες δεν αποκλείουν η μία την άλλη. Ένας ψυχολόγος ή ένας ψυχίατρος μπορεί να έχει επιπλέον εκπαίδευση στην ψυχοθεραπεία, και αυτή έχει σημασία: το πτυχίο ψυχολογίας από μόνο του δεν σημαίνει εκπαίδευση, π.χ. στην ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία, που απαιτείται ιδίως όταν η δυσκολία είναι σύνθετη ή σοβαρή. Αν η δυσκολία μας ζητά φαρμακευτική αξιολόγηση, χρειαζόμαστε ψυχίατρο. Αν ζητά κυρίως κατανόηση και συζήτηση, έναν ψυχολόγο ή ψυχοθεραπευτή με σχετική εκπαίδευση. Σε σοβαρότερες δυσκολίες, συχνά χρειάζονται και οι δύο. Το ζητούμενο είναι ο κατάλληλος επαγγελματίας για την ανάγκη μας, όχι ένας προτιμητέος τίτλος.
Πώς επιλέγουμε έναν καλό ψυχολόγο-ψυχοθεραπευτή;
Οι συστάσεις ανθρώπων που εμπιστευόμαστε είναι χρήσιμες, χωρίς όμως να εγγυώνται ότι ο ίδιος επαγγελματίας θα ταιριάζει και σε εμάς.

Αξίζει να ελέγξουμε τις σπουδές, την άδεια άσκησης επαγγέλματος και την ψυχοθεραπευτική εκπαίδευση. Στο πρώτο τηλεφώνημα ή στην πρώτη συνάντηση μπορούμε να ρωτήσουμε:
- ποια ψυχοθεραπευτική εκπαίδευση έχει ολοκληρώσει, με ποια προσέγγιση δουλεύει και αν συμμετέχει σε εποπτεία,
- πώς καταλαβαίνει τη δυσκολία που περιγράφουμε και πώς θα δούλευε πάνω σε αυτήν,
- αν έχει εμπειρία με παρόμοια ζητήματα,
- ποιο είναι το κόστος, η διάρκεια και η συχνότητα των συνεδριών και τι ισχύει για τις ακυρώσεις,
- πώς διασφαλίζεται η εχεμύθεια.
Πριν κλείσουν το πρώτο ραντεβού, οι άνθρωποι μπορεί να θέλουν να γνωρίζουν αν ο ψυχολόγος-ψυχοθεραπευτής έχει εμπειρία με τη δυσκολία που τους απασχολεί, πώς εργάζεται και πόσο κοστίζει κάθε συνεδρία. Κάτω από αυτές τις πρακτικές ερωτήσεις, μπορεί να υπάρχει και μια πιο προσωπική ανησυχία: «Θα μπορέσει αυτός ο άνθρωπος να καταλάβει τι μου συμβαίνει;» Δεν είναι πάντοτε εύκολο να διατυπωθεί άμεσα. Μερικές φορές, εκφράζεται μέσα από την ανάγκη να μάθει κανείς εκ των προτέρων όσο το δυνατόν περισσότερα, πριν αποφασίσει να εκτεθεί σε μια πρώτη συνάντηση.
Μπορούμε να μην ξέρουμε εκ των προτέρων ποια προσέγγιση μάς ταιριάζει, αρκεί ο επαγγελματίας να εξηγεί με σαφήνεια τον τρόπο εργασίας του και να απαντά στις εύλογες ερωτήσεις μας. Εξίσου σημαντική είναι η στάση του απέναντι στα όρια. Η εχεμύθεια, ο σεβασμός, η σαφήνεια των οικονομικών συμφωνιών και η διατήρηση της επαγγελματικής σχέσης είναι βασικές προϋποθέσεις μιας υπεύθυνης συνεργασίας, όχι δευτερεύουσες λεπτομέρειες.
Ας μην εντυπωσιαστούμε, τέλος, από κάποιον που φαίνεται να έχει απάντηση για όλα. Η βεβαιότητα και η αυτοπεποίθηση δεν αποδεικνύουν επάρκεια. Η ικανότητα να αναγνωρίζει κανείς τα όρια της γνώσης του και να μιλά με ειλικρίνεια για το τι μπορεί και τι δεν μπορεί να προσφέρει η θεραπεία είναι ένδειξη επαγγελματισμού.
Πώς καταλαβαίνουμε αν μας ταιριάζει ο ψυχολόγος-ψυχοθεραπευτής;
Η πρώτη συνάντηση μπορεί να αφήσει ανακούφιση επειδή επιτέλους μιλήσαμε, ή αμηχανία και την αίσθηση ότι δεν είπαμε όσα θέλαμε. Η οικειότητα μπορεί να έρθει αργότερα. Το να μιλήσει κανείς για προσωπικά ζητήματα σε έναν άγνωστο είναι από μόνο του δύσκολο, και η επιφύλαξη χρειάζεται χρόνο για να υποχωρήσει. Η έντονη συμπάθεια από την πρώτη στιγμή, πάλι, δεν αρκεί για να δείξει ότι η συνεργασία θα είναι κατάλληλη.
Αντί για το «μου άρεσε;», βοηθούν πιο συγκεκριμένα ερωτήματα. Ο ψυχολόγος ακούει όσα λέμε ή βιάζεται να μας τα εξηγήσει; Μπορούμε να διαφωνήσουμε; Έχουμε χώρο να διορθώσουμε μια παρερμηνεία; Νιώθουμε ότι η συζήτηση αφορά τη δική μας εμπειρία ή ότι πρέπει να προσαρμοστούμε σε μια έτοιμη ερμηνεία;

Υπάρχει και μια λεπτότερη πλευρά. Μέσα σε μια θεραπευτική σχέση, επανέρχονται συχνά παλιοί τρόποι σχέσης: ο φόβος ότι θα κριθούμε, η ανάγκη να ευχαριστήσουμε, η δυσπιστία απέναντι σε όποιον μας ακούει. Ένα τέτοιο συναίσθημα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ο θεραπευτής δεν μας ταιριάζει. Μπορεί να είναι μέρος του υλικού με το οποίο θα δουλέψουμε, αρκεί να μπορεί να ειπωθεί και να εξεταστεί μαζί.
Η επιστημονική έρευνα δίνει ιδιαίτερη σημασία στη θεραπευτική συμμαχία, δηλαδή στη συνεργασία θεραπευόμενου και θεραπευτή ως προς τους στόχους, τα ζητήματα που χρειάζεται να δουλευτούν και τον τρόπο της κοινής εργασίας. Μετα-ανάλυση 295 ανεξάρτητων μελετών, με περισσότερους από 30.000 θεραπευόμενους, βρήκε μέτρια αλλά σταθερή θετική συσχέτιση ανάμεσα στη συμμαχία και στην έκβαση της ψυχοθεραπείας (Flückiger και συν., 2018). Μια συσχέτιση δεν αποδεικνύει ότι η καλή σχέση φέρνει από μόνη της τη βελτίωση, ούτε ότι κάθε δυσκολία στη συνεργασία προμηνύει αποτυχία. Δείχνει, όμως, πόσο ουσιαστική είναι η ποιότητα της συνεργασίας. Η ίδια ανάλυση βρήκε σχεδόν την ίδια συσχέτιση και στις διαδικτυακές συνεδρίες (23 μελέτες), οπότε τα κριτήρια που περιγράφουμε ισχύουν και όταν η συνεδρία γίνεται μέσω οθόνης.
Τι να περιμένουμε από την πρώτη συνεδρία;
«Δεν ξέρω από πού να αρχίσω» είναι ένας χαρακτηριστικός τρόπος να εκφραστεί η αμηχανία της πρώτης συνάντησης. Άλλοι δυσκολεύονται να αποφασίσουν ποια από τις πολλές δυσκολίες τους αξίζει να αναφέρουν πρώτη. Κάποιοι φοβούνται ότι θα συγκινηθούν περισσότερο απ’ όσο αντέχουν, άλλοι αναρωτιούνται αν όσα έχουν να πουν είναι αρκετά σοβαρά ώστε να δικαιολογούν την αναζήτηση βοήθειας.
Πίσω από αυτή την αμηχανία, βρίσκεται συχνά ένα επιπλέον ερώτημα: πώς θα με αντιμετωπίσει ο άλλος όταν ακούσει κάτι που μέχρι τώρα κρατούσα για τον εαυτό μου; Η πρώτη συνεδρία δεν είναι εξέταση με σωστές και λάθος απαντήσεις. Μπορούμε να ξεκινήσουμε από αυτό που μας δυσκολεύει περισσότερο αυτή την περίοδο, ακόμη κι αν δεν ξέρουμε πώς να το εξηγήσουμε.
Ο ψυχολόγος-ψυχοθεραπευτής θα ρωτήσει, συνήθως, τι μας οδήγησε να ζητήσουμε βοήθεια, πόσο καιρό υπάρχει η δυσκολία και πώς επηρεάζει την καθημερινότητά μας, και θα εξηγήσει πώς εργάζεται και ποιοι είναι οι όροι της συνεργασίας. Μοιραζόμαστε μόνο όσα νιώθουμε έτοιμοι. Η πρώτη συνάντηση δίνει μια αρχική εικόνα, όχι οριστική απόφαση.

Πώς αξιολογούμε αν η ψυχοθεραπεία μάς βοηθά;
Μερικές φορές, η δυσκολία δεν είναι ότι δεν αλλάζει τίποτα, αλλά ότι δυσκολευόμαστε να το αναγνωρίσουμε. Μπορεί να περιγράφουμε με περισσότερη σαφήνεια ένα συναίσθημα που παλιότερα μας κατέκλυζε ή να αρχίζουμε να βλέπουμε ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο στις σχέσεις μας, χωρίς ακόμη να νιώθουμε ουσιαστική ανακούφιση.
Υπάρχουν και περίοδοι που αναρωτιόμαστε αν οι συνεδρίες μάς βοηθούν πραγματικά. Αυτή η αμφιβολία αξίζει να μπει στη συζήτηση. Η πρόοδος δεν μετριέται μόνο από το πώς νιώθουμε αμέσως μετά τη συνεδρία, αλλά και από το αν κατανοούμε διαφορετικά όσα μας συμβαίνουν και έχουμε περισσότερες επιλογές στον τρόπο που αντιδρούμε. Συναισθήματα που αποφεύγαμε μπορεί να βγουν προσωρινά στην επιφάνεια, και αυτό από μόνο του δεν δείχνει ότι η θεραπεία βλάπτει.
Χρειάζεται, επίσης, χώρος για να λέμε τι μας βοηθά και τι όχι. Οι Jeremy Safran και Christopher Muran μίλησαν για «ρήξεις» της συμμαχίας: στιγμές έντασης ή απομάκρυνσης ανάμεσα στους δύο, που αργά ή γρήγορα εμφανίζονται σε κάθε θεραπεία. Οι πρώτες συγκεντρωτικές αναλύσεις ερευνών δείχνουν ότι, όταν η ρήξη αναγνωρίζεται και συζητιέται, η σχέση μπορεί να βγει ισχυρότερη, αν και ο όγκος των σχετικών μελετών παραμένει μικρός (Safran και συν., 2011).
Γι’ αυτό η αντίδραση του θεραπευτή σε μια φράση όπως «δεν καταλαβαίνω τι κάνουμε» ή «νιώθω ότι δεν προχωράμε» μάς πληροφορεί για την ποιότητα της συνεργασίας. Ο επαγγελματίας μπορεί να διαφωνεί με κάθε κρίση μας, αρκεί να την ακούει και να την εξετάζει μαζί μας. Αν έχουμε αμφιβολίες, είναι προτιμότερο να τις πούμε ανοιχτά παρά να συνεχίζουμε σιωπηλά ή να θεωρούμε ότι φταίμε εμείς επειδή δεν νιώθουμε καλύτερα. Για τους παράγοντες που επηρεάζουν την έκβαση, μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο πόσο αποτελεσματική είναι η ψυχοθεραπεία.
Πότε χρειάζεται να αναζητήσουμε άλλον ψυχολόγο-ψυχοθεραπευτή;
Δεν είναι κάθε δυσάρεστο συναίσθημα μέσα στη θεραπεία ένδειξη ότι ο επαγγελματίας δεν μας ταιριάζει. Θυμός, ντροπή ή απογοήτευση εμφανίζονται όταν συζητάμε κάτι δύσκολο. Το κρίσιμο είναι αν μπορούν να γίνουν αντικείμενο συζήτησης και αν ο θεραπευτής τα αντιμετωπίζει με σεβασμό.

Κάποιες φορές, η αίσθηση ότι «δεν ταιριάζουμε» δεν εμφανίζεται ως σαφής δυσαρέσκεια. Μπορεί να φεύγουμε από τις συνεδρίες με την αίσθηση ότι δεν καταφέραμε να εξηγήσουμε αυτό που μας απασχολεί ή ότι ο ψυχολόγος έδωσε μια ερμηνεία που δεν αναγνωρίσαμε ως δική μας εμπειρία. Μπορεί να αρχίζουμε να αποφεύγουμε ορισμένα θέματα, επειδή περιμένουμε ότι δεν θα γίνουν κατανοητά.
Η σκέψη της αλλαγής προκαλεί συχνά ενοχή ή φόβο: μήπως αδικούμε τον θεραπευτή, μήπως εγκαταλείπουμε πρόωρα μια δύσκολη διαδικασία, μήπως θα χρειαστεί να ξαναρχίσουμε από την αρχή με έναν άγνωστο άνθρωπο. Γι’ αυτό έχει σημασία να μπορούμε να μιλήσουμε για την αμφιβολία μας, χωρίς να νιώθουμε ότι πρέπει να προστατεύσουμε τον θεραπευτή από τη δυσαρέσκειά μας.
Υπάρχουν, όμως, συμπεριφορές που δεν ανήκουν στη θεραπεία, και τότε μπορεί να χρειαστεί δεύτερη γνώμη ή άλλος επαγγελματίας: η παραβίαση των επαγγελματικών ορίων, η πίεση για προσωπικές ή οικονομικές συναλλαγές έξω από το συμφωνημένο πλαίσιο, η σεξουαλική προσέγγιση, η ταπείνωση ή η συστηματική απαξίωση του θεραπευόμενου. Το ίδιο ισχύει όταν ο επαγγελματίας επιβάλλει προσωπικές αποφάσεις ή αποθαρρύνει κάθε ερώτηση για τη δουλειά που γίνεται.
Η αλλαγή θεραπευτή δεν σημαίνει ότι αποτύχαμε. Μπορεί να σημαίνει ότι η συγκεκριμένη συνεργασία δεν κάλυπτε τις ανάγκες μας. Και η απόφαση να μείνουμε αξίζει να στηρίζεται σε ουσιαστικούς λόγους, όχι στον φόβο ότι θα ξαναρχίσουμε από την αρχή. Αν η θεραπεία φαίνεται να μη βοηθά, το άρθρο όταν η ψυχοθεραπεία δεν βοηθά εξετάζει τι μπορεί να συμβαίνει και τι μπορεί να αλλάξει.
Αν ο πόνος γίνεται δυσβάστακτος ή εμφανίζονται σκέψεις να βλάψουμε τον εαυτό μας, δεν χρειάζεται να περιμένουμε να βρούμε πρώτα τον ιδανικό ψυχολόγο-ψυχοθεραπευτή. Μπορούμε να απευθυνθούμε άμεσα στη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018, στη γραμμή ψυχοκοινωνικής υποστήριξης 10306 ή, σε άμεσο κίνδυνο, στο 112.
Η επιλογή ενός ανθρώπου στον οποίο μπορούμε να μιλήσουμε
Η επιλογή ψυχολόγου-ψυχοθεραπευτή δεν ολοκληρώνεται όταν κλείνουμε το πρώτο ραντεβού. Εκεί αρχίζει να δοκιμάζεται στην πράξη. Ίσως το σημαντικότερο κριτήριο να μην είναι αν νιώθουμε πάντα άνετα, αλλά αν μπορούμε να μιλήσουμε όταν δεν νιώθουμε άνετα: να διαφωνήσουμε, να πούμε μια αμφιβολία, να φέρουμε στη σχέση ακόμη και όσα φοβόμαστε ότι θα παρεξηγηθούν. Μια τέτοια δυνατότητα δεν δημιουργείται αυτόματα ούτε εξασφαλίζεται από έναν τίτλο. Χτίζεται με τον χρόνο, ανάμεσα σε έναν επαγγελματία που ξέρει τη δουλειά του και σε έναν άνθρωπο που διακινδυνεύει να μιλήσει.
Συχνές ερωτήσεις
Πώς μπορώ να καταλάβω αν ένας ψυχολόγος-ψυχοθεραπευτής είναι καλός;
Ελέγξτε το πτυχίο, την άδεια άσκησης επαγγέλματος και την εκπαίδευσή του, ενημερωθείτε για τον τρόπο εργασίας του και παρατηρήστε αν μπορείτε να αναπτύξετε μια σχέση σεβασμού και συνεργασίας. Η καταλληλότητα δεν κρίνεται μόνο από την πρώτη εντύπωση, αλλά και από το πώς εξελίσσεται η συνεργασία.
Τι να ρωτήσω πριν κλείσω το πρώτο ραντεβού;
Μπορείτε να ρωτήσετε για την ψυχοθεραπευτική εκπαίδευση, την εποπτεία και την προσέγγιση του ψυχολόγου, για την εμπειρία του με δυσκολίες σαν τη δική σας, για το κόστος, τη διάρκεια και τη συχνότητα των συνεδριών και για τον τρόπο που διασφαλίζεται η εχεμύθεια. Ένας επαγγελματίας απαντά με σαφήνεια σε τέτοιες ερωτήσεις.
Πόσες συνεδρίες χρειάζονται για να καταλάβω αν μου ταιριάζει;
Δεν υπάρχει ενιαίος αριθμός. Μερικές φορές, σχηματίζουμε μια πρώτη εικόνα από τις αρχικές συναντήσεις, ενώ η εμπιστοσύνη χρειάζεται περισσότερο χρόνο. Αν κάτι σας προβληματίζει, μπορείτε να το συζητήσετε με τον θεραπευτή αντί να περιμένετε παθητικά να αλλάξει.
Πρέπει να αισθάνομαι άνετα από την πρώτη συνεδρία;
Όχι απαραίτητα. Η αμηχανία είναι κατανοητή όταν μιλάμε για προσωπικά ζητήματα σε έναν άγνωστο. Μεγαλύτερη σημασία έχει αν νιώθουμε ότι μπορούμε σταδιακά να μιλήσουμε ελεύθερα και ότι η επιφύλαξή μας αντιμετωπίζεται με σεβασμό.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στον ψυχολόγο και στον ψυχοθεραπευτή;
Ο ψυχολόγος έχει πανεπιστημιακή εκπαίδευση στην ψυχολογία και την προβλεπόμενη άδεια άσκησης επαγγέλματος. Ο ψυχοθεραπευτής έχει εκπαιδευτεί σε συγκεκριμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση. Ένας ψυχολόγος μπορεί να είναι και ψυχοθεραπευτής, εφόσον διαθέτει την αντίστοιχη εκπαίδευση. Για συστηματική ψυχοθεραπεία, ιδίως σε σύνθετες δυσκολίες, αξίζει να ρωτάμε αν διαθέτει ψυχοθεραπευτική εκπαίδευση και εποπτεία.
Μπορώ να αλλάξω ψυχολόγο αν δεν βλέπω πρόοδο;
Ναι. Είναι χρήσιμο να συζητήσετε πρώτα τις αμφιβολίες σας και να εξετάσετε μαζί τι συμβαίνει. Αν, παρά τη συζήτηση, η συνεργασία δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες σας ή υπάρχουν σοβαρά ζητήματα ορίων και ασφάλειας, μπορείτε να αναζητήσετε άλλον επαγγελματία.

Σάββας Ν. Σαλπιστής, M.Sc. Ph.D.
Κλινικός Ψυχολόγος Πανεπιστημίου Στοκχόλμης ενηλίκων και παίδων. Διπλωματούχος Ψυχοθεραπευτής Βασιλικού Ιατροχειρουργικού Ινστιτούτου Karolinska Στοκχόλμης.Κάθε δυσκολία κρύβει μέσα της την προοπτική μιας νέας αρχής. Αν νιώθετε ότι οι σκέψεις σας σας βαραίνουν, είμαι εδώ για να τις μοιραστούμε και να βρούμε μαζί τη δική σας εσωτερική ισορροπία.
Πνευματικά Δικαιώματα: Το περιεχόμενο της ιστοσελίδας www.i-psyxologos.gr αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Σάββα Σαλπιστή. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται αποκλειστικά με την παράθεση ενεργού συνδέσμου (active link) στην πηγή.


Επιτέλους ένα άρθρο που δεν ακυρώνει τον θεραπευόμενο. Οι πλείστοι ειδικοί και περισσότερο οι ψυχίατροι αντιμετωπίζουν τους πελάτες τους ως ασθενείς και δεν καταλαβαίνουν την διαφορά ότι πληγωμένο συναίσθημα δεν σημαίνει και απουσία λογικής.