Σεξουαλικότητα και Ψυχολογία: Το σεξ σε σκοτεινά μονοπάτια

Η σεξουαλικότητα και η «φυσιολογικότητα» της διπλανής πόρτας

Μιας και ο χρόνος που μένουμε στο σπίτι, στους καιρούς που διανύουμε, είναι περισσότερος από ποτέ, δίνεται η δυνατότητα να κάνουμε πολλά που δεν προλαβαίναμε μέχρι πρόσφατα. Στο πλαίσιο αυτό, είδα πριν από λίγες μέρες την ταινία «Happiness» του Todd Solondz. Ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα ταινία που δίνει τροφή για σκέψη. Ουσιαστικά, πραγματεύεται την εμμονή γύρω από το σεξ και τις μορφές της στην ανθρώπινη σεξουαλικότητα και κάποιες από τις μορφές με τις οποίες αυτή μπορεί να εκδηλωθεί στην ανθρώπινη σεξουαλικότητα.

Στη συγκεκριμένη ταινία περιγράφεται, με έναν αριστοτεχνικό τρόπο, η φυλακή της μοναξιάς και της ντροπής στην οποία βρίσκεται το άτομο που διακατέχεται από σεξουαλικές εμμονές. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το θέμα αφορά έναν πατέρα που κακοποιεί σεξουαλικά τους φίλους του ανήλικου γιου του. Και εδώ βλέπουμε πως πρόκειται, όπως συχνά συμβαίνει, για ένα άτομο της «διπλανής πόρτας», η διαστροφή του οποίου καλύπτεται κάτω από έναν μανδύα πειστικής «φυσιολογικότητας».

Με λίγα λόγια, πρόκειται για έναν νέο παντρεμένο άνδρα που έχει έναν αρκετά «φυσιολογικό» γάμο, στον οποίο, όμως, συχνά υιοθετεί έναν υποτακτικό ρόλο. Η ταινία αναδεικνύει πώς η ψυχολογία του ατόμου μπορεί να διασπαστεί ανάμεσα στην κοινωνική εικόνα και τις σκοτεινές παρορμήσεις.

Σεξουαλικότητα ως μέσο επιβολής και εξουσίας

Για να νιώσει δυνατός και να αποκτήσει την ψευδαίσθηση του ελέγχου πάνω στον εαυτό του, τη σεξουαλικότητα και τον κόσμο του, το άτομο αυτό αναζητά διεξόδους εκτός της έγγαμης ζωής. Συνηθέστατα, αυτοί οι δρόμοι μπορεί να περιλαμβάνουν την υπερβολική ενασχόληση με ταινίες πορνό στο διαδίκτυο ή την επιδειξιομανία. Ωστόσο, όταν οι τρόποι αυτοί παύουν να είναι επαρκείς για να καλύψουν το εσωτερικό κενό, επιστρατεύεται η ακραία βία και ο βιασμός ενός αδύναμου και απροστάτευτου ατόμου.

Αναμφίβολα, θα πρέπει να τονισθεί με έμφαση πως ο βιασμός δεν έχει ως πρωταρχικό κίνητρο την ικανοποίηση μιας σεξουαλικής επιθυμίας. Αντιθέτως, αποτελεί μια βαθιά και έντονη ανάγκη για επιβολή και άσκηση εξουσίας.

 Αν οι εμμονές γύρω από τη σεξουαλικότητα επηρεάζουν τη ζωή σας, επικοινωνήστε μαζί μου για να βρούμε μια διέξοδο.

Ο μηχανισμός της βίας και η σεξουαλική ανικανότητα

Στην περίπτωση μιας απόπειρας βιασμού, ο ρόλος της αντίστασης είναι καθοριστικός για την ψυχοσύνθεση του θύτη. Το θύμα μπορεί να επέλεγε να μην αμυνθεί καθόλου για να αποφύγει την κακοποίηση. Σε αυτή την περίπτωση, ο βιαστής θα αντιμετώπιζε πιθανότατα δυσκολίες στην ολοκλήρωση της πράξης.

Αυτό συμβαίνει επειδή θα απουσίαζε το βασικότερο στοιχείο που τον τροφοδοτεί: η αίσθηση της επιβολής μέσω της δύναμης. Χωρίς την ύπαρξη ενός «αντιπάλου» προς καθυπόταξη, η δυναμική της εξουσίας καταρρέει. Σε μια τέτοια συνθήκη, ο θύτης συχνά μετατρέπεται σε ένα σεξουαλικά ανίκανο άτομο που αδυνατεί να έχει στύση. Αυτό συμβαίνει διότι η σεξουαλική του διέγερση είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη βία και όχι με την ερωτική πράξη.

Η ψυχολογία, η σεξουαλικότητα και η ανάγκη για σοκ

Πριν από μερικά χρόνια, μία πρώτη μου ξαδέλφη, φοιτήτρια τότε —ένα πολύ δυναμικό άτομο με υγιή αυτοπεποίθηση— έκανε περίπατο ένα απόγευμα στην παραλία της Θεσσαλονίκης. Ενώ καθόταν με μια φίλη της σε ένα παγκάκι, ένας άνδρας περίπου 35-40 ετών πετάχτηκε πίσω από έναν θάμνο, προβαίνοντας σε μια πράξη επιδειξιομανίας.

Η αντίδραση της ξαδέλφης μου ήταν αναπάντεχη: ξέσπασε αυθόρμητα στα γέλια, σχολιάζοντας την εμφάνισή του. Ο άνδρας, βλέποντας μια αντίδραση εντελώς διαφορετική από τον τρόμο ή τον πανικό που περίμενε, τράπηκε σε φυγή σχεδόν τρομοκρατημένος. Αυτό το περιστατικό αναδεικνύει πως για τον επιδειξία, ο στόχος είναι η πρόκληση σοκ και η επιβολή μέσω του αιφνιδιασμού· όταν αυτή η δυναμική ακυρωθεί, το άτομο καταρρέει.

Ο φόβος της εγγύτητας και η καταφυγή στην «αγορασμένη» εξουσία

Θυμάμαι, επίσης, την περίπτωση ενός νέου και πολύ όμορφου άνδρα που, παρόλο που γινόταν αποδέκτης έντονου ενδιαφέροντος από πολλές γυναίκες, απέφευγε κάθε προσέγγιση. Στις ελάχιστες φορές που επιχείρησε να δημιουργήσει σχέση, η ερωτική επιθυμία του αδρανούσε και δεν μπορούσε να λειτουργήσει.

Ο μοναδικός τρόπος με τον οποίο μπορούσε να λειτουργήσει σεξουαλικά ήταν η καταφυγή σε εκδιδόμενα άτομα. Εκεί, μέσω της οικονομικής συναλλαγής, ένιωθε πως «κατείχε» το άλλο πρόσωπο, το οποίο εκτελούσε κάθε επιθυμία του. Αυτή η συνθήκη του έδινε μια αίσθηση ασφάλειας και ελέγχου που απουσίαζε από μια ισότιμη σχέση. Στη διάρκεια της ψυχοθεραπείας του, ήρθε σε επαφή με τον βαθύ φόβο και τον θυμό που έτρεφε για τις γυναίκες, κατανοώντας σταδιακά τα βιώματα που πυροδότησαν αυτά τα αισθήματα.

Ο βιασμός ως προσπάθεια αναπλήρωσης του ανδρισμού

Για άτομα που διακατέχονται από αισθήματα κατωτερότητας και μια αίσθηση ελλιπούς ανδρισμού, η πράξη του βιασμού αποτελεί μια απεγνωσμένη προσπάθεια αναπλήρωσης αυτών των κενών. Αυτό που αδυνατούν να κερδίσουν οικειοθελώς μέσα από μια υγιή αλληλεπίδραση, επιχειρούν να το αποκτήσουν με την άσκηση ωμής βίας.

Σε πολλές περιπτώσεις, η κλιμάκωση της βίας κατά τη διάρκεια ενός βιασμού —που μπορεί να φτάσει μέχρι και τον φόνο— δεν είναι παρά η προσπάθεια του θύτη να προκαλέσει ακόμα μεγαλύτερη αντίσταση. Για τη διαταραγμένη προσωπικότητα του βιαστή, η αντίσταση του θύματος είναι εκείνη που του προσφέρει την αίσθηση ενός αρρωστημένου «θριάμβου» και την προσωρινή επιβεβαίωση μιας ισχύος που στην πραγματικότητα δεν διαθέτει.

Η σεξουαλικοποίηση των συναισθημάτων

Στις περιπτώσεις σεξουαλικής εκμετάλλευσης, κακοποίησης ή βιασμού, βρισκόμαστε πάντα αντιμέτωποι με μια «σεξουαλικοποίηση συναισθημάτων». Αυτό σημαίνει πως πίσω από τέτοιου είδους πράξεις και καταναγκασμούς κρύβεται κάτι εντελώς διαφορετικό από την υγιή σεξουαλικότητα. Στο βάθος αυτών των συμπεριφορών ελλοχεύουν αφόρητα αισθήματα μοναξιάς, εγκατάλειψης, απώλειας, απόρριψης, ντροπής και κατωτερότητας.

Η σεξουαλική πράξη, σε αυτές τις διαστρεβλωμένες μορφές της, δεν είναι ο στόχος. Αντιθέτως, αποτελεί το μέσο για να καλυφθεί ένα δυσαναπλήρωτο ψυχικό κενό. Το άτομο επιχειρεί να μεταβολίσει τον ψυχικό του πόνο μέσα από την κυριαρχία ή την κατάχρηση. Με αυτόν τον τρόπο, μετατρέπει το συναίσθημα σε μια καθαρά σωματική εκτόνωση.

Ο εθισμός στο πορνό και η εσωτερική μοναξιά

Τα άτομα που παρουσιάζουν, για παράδειγμα, εθισμό στο πορνό, είναι συνηθέστατα άνθρωποι μόνοι. Συχνά, πρόκειται για άτομα που διακατέχονται από μια τεράστια εσωτερική μοναξιά. Οι προσωπικότητες αυτές αναγκάσθηκαν, από τα πρώιμα ήδη παιδικά τους χρόνια, να «φροντίζουν μόνα τους τον εαυτό και τα συναισθήματά τους». Ως εκ τούτου, δυσκολεύονται πλέον να εμπιστευθούν τους άλλους ή δεν τολμούν καν να το επιχειρήσουν.

Σε αυτό το πλαίσιο, το σεξ —συχνά μέσω του αυνανισμού— γίνεται ο δικός τους τρόπος:

• Φροντίζουν μόνοι τον εαυτό τους.

• Παράλληλα, νιώθουν πως είναι ζωντανοί.

• Ταυτόχρονα, οριοθετούν έναν δικό τους, απόλυτα ελεγχόμενο χώρο.

Η χρήση πορνογραφικού υλικού τους δίνει τη δυνατότητα να αποφεύγουν κάθε επαφή με τον τεράστιο εσωτερικό θυμό. Παράλληλα, τους προστατεύει από τη λύπη και τον βαθύ ψυχικό τους πόνο. Αυτή η διαδικασία λειτουργεί ως ένας αμυντικός μηχανισμός που αποτρέπει την κατάθλιψη που πάντα καραδοκεί. Ουσιαστικά, προσφέρει μια προσωρινή και πλασματική ανακούφιση από το βάρος της ύπαρξής τους.

Η σεξουαλικότητα είναι ένας καθρέφτης του εσωτερικού μας κόσμου. Αν νιώθετε εγκλωβισμένοι, είμαι εδώ για να σας υποστηρίξω, είτε μέσω συνεδριών δια ζώσης είτε με online ψυχοθεραπεία. Μην διστάσετε να ζητήσετε βοήθεια για να βγείτε από το σκοτάδι.