Η σεξουαλικότητα (όχι το σεξ) είναι μια πολύ ισχυρή κινητήρια δύναμη για τους περισσότερους ανθρώπους. Αποτελεί ένα αποφασιστικό βήμα προς την ενηλικίωση. Στη διάρκεια της εφηβικής ηλικίας, παίζει πολύ καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της ταυτότητας και της κοινωνικότητας του εφήβου. Τα άτομα της ηλικίας αυτής δοκιμάζουν διάφορους ρόλους και πειραματίζονται. Προσπαθούν να αναζητήσουν μια ταυτότητα και να βρουν αυτά που πραγματικά τους ενδιαφέρουν και το τι θέλουν να κάνουν στη ζωή τους.
Διαφορές ανάμεσα στα φύλα και την πρώτη φορά
Υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα, όσον αφορά στις σεξουαλικές τους εμπειρίες και ιδιαίτερα όσον αφορά στην πρώτη τους φορά. Στα αγόρια, περισσότερο απ΄ό,τι συμβαίνει με τα κορίτσια, μπορεί να προσλάβει μια χροιά μέτρου του κύρους τους. Αυτή η αίσθηση μπορεί να φθάσει ακόμα και τα όρια του άγχους πως πρέπει να αποδείξουν την επάρκειά τους απέναντι στους φίλους τους. Θέλουν να δείξουν την πέραση που έχουν στο αντίθετο φύλο.
Στα κορίτσια, δεν υπάρχει -τουλάχιστον στον ίδιο βαθμό- μια ανάλογης μορφής πίεση. Υπάρχει όμως περισσότερο ο φόβος μήπως πονέσουν ή εκτεθούν. Αυτά τα συναισθήματα τα κάνουν να είναι πιο επιφυλακτικά απέναντι στην πρώτη τους ερωτική εμπειρία. Γενικά, στα κορίτσια υπάρχει μια αιωρούμενη αίσθηση απώλειας. Νιώθουν πως θα χάσουν, δηλαδή, την παρθενία τους. Οι λόγοι αυτοί κάνουν την πρώτη ερωτική εμπειρία για τα κορίτσια ένα περισσότερο συναισθηματικά φορτισμένο θέμα απ΄ό,τι είναι για τα αγόρια.
Χρειάζεστε υποστήριξη σε θέματα σχέσεων ή σεξουαλικότητας; Μπορείτε να κλείσετε ένα ραντεβού για online ψυχοθεραπεία ή να με επισκεφθείτε για συνεδρίες δια ζώσης στο γραφείο μου.
Προσωπική στάση και ετοιμότητα για το σεξ
Κάθε άτομο, ανεξαρτήτως φύλου, έχει τη δική του αίσθηση και στάση απέναντι στη σεξουαλικότητα. Κάποιοι σκέφτονται το σεξ συνεχώς, ενώ άλλοι έχουν μια πιο χαλαρή στάση πως «Ας έρθει όταν είναι να ΄ρθει». Η πρώτη ερωτική εμπειρία είναι μία μετάβαση ή ένα πρώτο βήμα στην ερωτική ζωή κάποιου. Πρόκειται για ένα βήμα ανάμεσα σε πολλά άλλα μελλοντικά στάδια. Ως πρώτη αίσθηση που είναι, λοιπόν, είναι πάντα καλό να συμβαίνει όταν κάποιος αισθάνεται έτοιμος για αυτό. Έτσι, θα μπορέσει να την απολαύσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Συνήθεις σκέψεις για το σεξ και την πρώτη φορά
Όταν κάποιος δεν έχει ξανακάνει έρωτα στη ζωή του, είναι φυσικό να έχει πολλές και διάφορες σκέψεις αλλά και να νιώθει πολλά και, συχνά, αντιφατικά συναισθήματα για τη στιγμή αυτή, για το πώς θα είναι και για το τι πρόκειται να συμβεί. Ίσως κάποιοι να έχουν μιλήσει με φίλους ή φίλες, να έχουν διαβάσει κάποια βιβλία ή να έχουν δει και κάποιες ταινίες. Όλες αυτές οι πληροφορίες, όμως, φιλτράρονται πάντα μέσα από την προσωπικότητα του καθενός μας που δημιουργεί τελικά -συχνά δίχως να το συνειδητοποιεί- το δικό του μύθο ή το δικό του «παραμύθι».
Αν νιώθετε πίεση ή άγχος για τις προσωπικές σας αποφάσεις, μπορείτε να αναζητήσετε στήριξη. Κλείστε ένα ραντεβού για online ψυχοθεραπεία ή επισκεφθείτε το γραφειο μου για συνεδρίες από κοντά.
Η απόφαση για το σεξ πρέπει να είναι πάντα προσωπική
Αρκετές φορές, υπάρχει πίεση -άλλες ακόμα και εξαναγκασμός- από τον περίγυρο για να κάνει κάποιος αυτό το βήμα, χωρίς στην πραγματικότητα να το επιθυμεί ή να νιώθει έτοιμος για κάτι τέτοιο.
Άλλες πάλι αναγκάζεται να περιμένει, αν και θα ήθελε να ζήσει την εμπειρία αυτή. Η πίεση που νιώθει κάποιος για να κάνει σεξ ή για να περιμένει περισσότερο οφείλεται συνήθως στην πίεση που έχει από συμμαθητές, φίλους ή από την οικογένειά του.
Δεν είναι ποτέ εύκολο να παραβλέψει κάποιος όλη αυτήν την περιρρέουσα ατμόσφαιρα γύρω του και μάλιστα για ένα τέτοιο θέμα και στην ηλικία αυτή. Είναι, όμως, πολύ σημαντικό να έχει κατά νου και να λάβει σοβαρότατα υπόψη πως, πάνω απ΄όλα, οφείλει να αφουγκρασθεί τα δικά του συναισθήματα και το τι ο ίδιος θέλει .
Θα πρέπει, επίσης, να έχει υπόψη πως ένα μεγάλο μέρος της αποτρεπτικής συμπεριφοράς ορισμένων ή της φαινομενικής άνεσης και των πειραγμάτων κάποιων άλλων γύρω από το θέμα αυτό είναι, για τους μεν πρώτους, η προσωπική τους στάση και αίσθηση που δεν ισχύει απαραίτητα για τον καθένα, για τους δε άλλους, πως πρόκειται συχνά για τα δικά τους ανεστραμμένα αισθήματα ανησυχίας, φόβου και ανασφάλειας που, μετατρεπόμενα στο αντίθετό τους, καθησυχάζουν τους ίδιους και μεταφέρουν το δικό τους άγχος σε κάποιον άλλον.
Ο κάθε έφηβος ή έφηβη δεν θα πρέπει ποτέ να ξεχνά πως ο ίδιος ορίζει
- το σώμα του
- εάν και πότε νιώθει έτοιμος να βιώσει αυτήν την εμπειρία
- με ποιον τρόπο θέλει να το κάνει και
- με ποιον θέλει να τη μοιρασθεί
Το δικαίωμα στην αναμονή: Γιατί κάποιοι δεν επιλέγουν το σεξ ακόμα
Είναι πολλοί οι λόγοι που ορισμένοι έφηβοι θέλουν να περιμένουν κι άλλο πριν δοκιμάσουν την εμπειρία αυτή. Ίσως να μη νιώθουν έτοιμοι σωματικά ή ψυχολογικά. Μπορει να μην έχουν συναντήσει ακόμα το άτομο με το οποίο θα ήθελαν να μοιρασθούν κάτι το τόσο προσωπικό και πρωτόγνωρο. Μπορει όμως και να το έχουν συναντήσει αλλά να φοβούνται τον ενδεχόμενο πόνο, κάποια πιθανή εκμετάλλευση ή διάδοση αυτού που πρόκειται να γίνει. Κάποιοι ίσως να έχουν την πεποίθηση και την ανάγκη να περιμένουν να έχουν ολοκληρωμένη ερωτική σχέση μέχρι την ημέρα που θα παντρευτούν.
Η οποιαδήποτε επιλογή ή «επιλογή» κάποιου θα πρέπει να είναι πάντα σεβαστή και αποδεκτή. Και όχι λόγος κριτικής, απόρριψης, χλευασμών, ειρωνειών ή πειραγμάτων. Το πότε και με ποιον τρόπο θέλει κάποιος να ξεκινήσει την ερωτική του ζωή ποικίλει. Το ίδιο ισχύει και για το τι θεωρεί ως έρωτα. Για κάποιους, έρωτας είναι η ολοκληρωμένη ερωτική πράξη. Για κάποιους άλλους είναι τα χάδια, τα φιλιά και ο αμοιβαίος αυνανισμός κ.τ.λ. Ενώ για ορισμένους η επιλογή είναι καθόλου σεξ.
Ο καθένας έχει το αναφαίρετο δικαίωμα να ορίζει το σώμα και τη σεξουαλικότητά του με τον τρόπο που του ταιριάζει. Αποτελεί ανθρώπινο δικαίωμα να δέχεται ή να αρνείται κάποιος το σεξ για όσο διάστημα το έχει ανάγκη. Με κανέναν τρόπο δεν θα πρέπει να εξαναγκάζεται ή να πιέζει τον εαυτό του να κάνει κάτι για το οποίο δεν αισθάνεται έτοιμος.
Ηλικία και σεξ: Υπάρχει κατάλληλη στιγμή για την πρώτη φορά;
Μπορούμε να πούμε γενικά πως το σεξουαλικό ντεμπούτο δεν είναι απλά και μόνο συνάρτηση της βιολογικής μας ηλικίας. Είναι, κυρίως, συνάρτηση της συναισθηματικής μας ωριμότητας και ετοιμότητας. Με την έννοια αυτή, μπορεί μία 15χρονη έφηβη να είναι πολύ πιο έτοιμη για να κάνει το βήμα αυτό. Μπορεί να είναι πιο έτοιμη απ΄ό,τι μια 20χρονη νέα κοπέλα ή ακόμα και από μια 30χρονη γυναίκα.
Υπάρχουν, όμως, και κάποιες νομικές προϋποθέσεις για τη διαφορά ηλικίας που θα πρέπει να υπάρχει ανάμεσα στους δύο εμπλεκόμενους. Εξετάζεται, επίσης, το αν η πράξη ήταν το αποτέλεσμα μιας ελεύθερης επιλογής. Αυτό το νομικό πλαίσιο δημιουργήθηκε κυρίως για να προστατέψει τα μικρής ηλικίας παιδιά. Στόχος είναι η προστασία από το ενδεχόμενο να πέσουν θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης/κακοποίησης από ενήλικα ή με μεγάλη διαφορά ηλικίας άτομα.
Μίλησε με κάποιον για θέματα σεξουαλικότητας και προβληματισμούς
Ποτέ δεν αποτελεί απαραίτητα πρόβλημα το να μην αισθάνεται κάποιος την ανάγκη να ξεκινήσει την ερωτική του ζωή στην ηλικία που το κάνουν οι περισσότεροι. Είναι διαφορετικό, όμως, να το θέλει πολύ αλλά για κάποιους λόγους να το βιώνει ως πρόβλημα, από το να μην έχει επιθυμία ή να μην του αρέσει/κατανοεί το σώμα του.
Εάν κάποιος θεωρεί ως πρόβλημα το να μην έχει κάνει έρωτα ή δεν αποδέχεται το σώμα του, είναι καλό να μιλήσει με κάποιο άτομο της εμπιστοσύνης του ή με κάποιον ειδικό της ψυχικής υγείας. Πάντα ανακουφίζει το να ακούμε πως δεν είμαστε οι μόνοι που νιώθουμε έτσι αλλά υπάρχουν και πολλοί άλλοι με παρόμοιους προβληματισμούς και ανασφάλειες. Η γνώση αλλά και η επιβεβαίωση κάποιων πραγμάτων από κάποιον που εμπιστευόμαστε μας βοηθά να νιώσουμε μεγαλύτερη ασφάλεια και αυτοπεποίθηση.
Σεξ: Ένας επίλογος για την πρώτη ερωτική εμπειρία
Προσδοκίες και πραγματικότητα στην πρώτη φορά
Αυτό που συνήθως συμβαίνει -όπως και με πολλά άλλα πράγματα στη ζωή- είναι πως η πρώτη μας ερωτική εμπειρία δεν είναι έτσι όπως την έχουμε σκεφθεί. Κάποιες φορές, ίσως ακόμα και να νιώσουμε πως ήταν σκέτη αποτυχία. Αυτό μπορεί να οφείλεται κυρίως στις προσδοκίες και στην εικόνα που είχαμε δημιουργήσει οι ίδιοι στο μυαλό μας.
Ο χρόνος και η «εκμάθηση» του σώματος
Το σεξ, όπως και οτιδήποτε άλλο στη ζωή, χρειάζεται χρόνο για να μπορέσει να μας δώσει τη χαρά και την ικανοποίηση που μπορεί. Κανείς δεν μπορεί να μάθει αμέσως τις δυνατότητες και τις ιδιαιτερότητες του σώματός του. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν η εμπειρία εξαρτάται και από κάποιον Άλλον. Κανείς δεν μπορεί να παίξει το αγαπημένο του τραγούδι στην κιθάρα χωρίς να μάθει πρώτα τα ακόρντα. Κυρίως, δεν μπορεί να το κάνει χωρίς να πάρει την κιθάρα στα χέρια του!!!
Η σημασία της ασφάλειας και της νηφαλιότητας
Ο έρωτας χρειάζεται πάντα ένα ασφαλές μέρος. Εκεί, και οι δύο μπορούν να έχουν τον απαραίτητο χρόνο και την άνεση ώστε να μπορέσουν να χαλαρώσουν. Χρειάζεται, επίσης, νηφαλιότητα και πλήρη συνείδηση αυτού που πρόκειται να γίνει. Αυτό σημαίνει: ΠΟΤΕ χρήση αλκοόλ ως μέσο χαλάρωσης ή διαχείρισης αναστολών και δύσκολων συναισθημάτων. Αυτά τα συναισθήματα θα πρέπει να διευθετούνται διαφορετικά και από πριν.
Οι έρευνες δείχνουν πως το αλκοόλ συνήθως δυσκολεύει τα πράγματα και μειώνει αισθητά τις προϋποθέσεις ευχαρίστησης. Επιπλέον, μπορεί να οδηγήσει στην υπέρβαση ορισμένων βασικών ορίων. Πρόκειται για όρια που, κάτω από κανονικές συνθήκες, δεν θα θέλαμε σε καμία περίπτωση να υπερβούμε.
Σεβασμός στο σώμα και προστασία
Το σεξ είναι πολύ περισσότερα πράγματα από την ερωτική πράξη αυτή καθαυτή. Είναι στοιχεία τα οποία θα πρέπει κάποιος να μάθει και να τα λάβει υπόψη. Σεβάσου τα θέλω σου και αυτόν που έχεις επιλέξει για να μοιρασθείς μια τόσο σημαντική εμπειρία. Σεβάσου το σώμα σου και προστάτεψέ το! Να χρησιμοποιείτε ΠΑΝΤΑ προφύλαξη για να προστατεύετε όχι μόνο το σώμα αλλά και την ψυχή σας.
Η σεξουαλική υγεία ξεκινά από την ψυχική ισορροπία. Είμαι εδώ για να συζητήσουμε οτιδήποτε σας απασχολεί, είτε μέσω online συνεδριών είτε στο γραφείο μου. Μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μου.
Σάββας Ν. Σαλπιστής, M.Sc. Ph.D.
Κλινικός Ψυχολόγος Πανεπιστημίου Στοκχόλμης ενηλίκων και παίδων. Διπλωματούχος Ψυχοθεραπευτής Βασιλικού Ιατροχειρουργικού Ινστιτούτου Karolinska Στοκχόλμης.Κάθε δυσκολία κρύβει μέσα της την προοπτική μιας νέας αρχής. Αν νιώθετε ότι οι σκέψεις σας σας βαραίνουν, είμαι εδώ για να τις μοιραστούμε και να βρούμε μαζί τη δική σας εσωτερική ισορροπία.
Πνευματικά Δικαιώματα: Το περιεχόμενο της ιστοσελίδας www.i-psyxologos.gr αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Σάββα Σαλπιστή. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται αποκλειστικά με την παράθεση ενεργού συνδέσμου (active link) στην πηγή.
