Ας φανταστούμε μια μικτή παρέα. Ένας άνδρας λέει ότι του αρέσουν τα μεγάλα γυναικεία στήθη, και κανείς δεν σηκώνει φρύδι. Μια γυναίκα λέει ότι της αρέσουν τα μεγάλα πέη, και η κουβέντα κόβεται απότομα: τα βλέμματα αλλάζουν κατεύθυνση, η αμηχανία απλώνεται στο τραπέζι και η γυναίκα χαρακτηρίζεται προκλητική ή ξεδιάντροπη. Τον άνδρα κανείς δεν τον ρωτά γιατί προτιμά αυτό που προτιμά.
Όταν μιλάμε για μέγεθος πέους, εννοούμε δύο πράγματα που μετριούνται, το μήκος και την περίμετρο (το πάχος), και ένα τρίτο που δεν χωρά σε χάρακα: τι σημαίνει το μέγεθος αυτό για τον άνδρα που το έχει και για τον άνθρωπο δίπλα του. Για τα δύο πρώτα υπάρχουν μετρήσεις. Το τρίτο είναι εκεί όπου συσσωρεύεται η ανησυχία, γιατί οι περισσότεροι άνδρες που ανησυχούν για το μέγεθός τους βρίσκονται μέσα στα φυσιολογικά όρια.
Ο μέσος όρος σε στύση είναι περίπου 13 εκατοστά στο μήκος και 11,7 εκατοστά στην περίμετρο, σύμφωνα με συστηματική ανασκόπηση 17 μελετών. Οι περισσότεροι άνδρες βρίσκονται κοντά σε αυτά τα νούμερα, και οι περισσότερες γυναίκες δηλώνουν ικανοποιημένες από το μέγεθος του συντρόφου τους.
Τι δείχνουν οι μετρήσεις
Η πιο πλήρης συστηματική ανασκόπηση, του ψυχιάτρου David Veale και των συνεργατών του στο King’s College του Λονδίνου, συγκέντρωσε 17 μελέτες με έως και 15.521 άνδρες. Οι ερευνητές συμπεριέλαβαν μόνο μετρήσεις που είχαν γίνει από επαγγελματίες υγείας με τυποποιημένη διαδικασία. Το μέσο μήκος σε στύση βγήκε 13,12 εκατοστά και η μέση περίμετρος 11,66. Σε χαλάρωση, το μέσο μήκος είναι 9,16 εκατοστά και η μέση περίμετρος 9,31.
Οι μετρήσεις σε πλήρη στύση ήταν λιγότερες (692 άνδρες για το μήκος), επειδή σε ιατρείο δεν γίνονται εύκολα. Ο μέσος όρος που προκύπτει βοηθά στον προσανατολισμό και δεν λειτουργεί ως όριο.
Η τυπική απόκλιση του μήκους σε στύση ήταν 1,66 εκατοστά. Αν η κατανομή είναι κανονική, όπως υπέθεσαν και οι ερευνητές για τα διαγράμματά τους, περίπου οι δύο στους τρεις άνδρες βρίσκονται ανάμεσα σε 11,5 και 14,8 εκατοστά. Μήκος πάνω από 16,5 εκατοστά ή κάτω από 10 συναντάται περίπου σε έναν στους σαράντα προς κάθε κατεύθυνση.
Το «μεγάλο πέος» των παρεών είναι λοιπόν σπάνιο, ενώ το «μικρό πέος» αντιστοιχεί συνήθως σε μέγεθος μέσα στα συνηθισμένα όρια. Η μικροφαλλία (micropenis) είναι ξεχωριστή και σπάνια κατάσταση, που τη διαπιστώνει ο γιατρός με ακριβείς μετρήσεις.

Γιατί οι άνδρες βλέπουν τον εαυτό τους μικρότερο
Το 2006, η Janet Lever και οι συνεργάτες της δημοσίευσαν μια έρευνα με 52.031 ετεροφυλόφιλους άνδρες και γυναίκες, που απάντησαν σε ερωτηματολόγιο στο διαδίκτυο. Το 66% των ανδρών έκρινε το μέγεθός του μέσο, το 22% μεγάλο και το 12% μικρό. Παρ’ όλα αυτά, το 45% ήθελε μεγαλύτερο, ενώ μόλις το 0,2% θα προτιμούσε μικρότερο. Οι συμμετέχοντες είχαν επιλέξει μόνοι τους να απαντήσουν, και τα ποσοστά δείχνουν μια τάση και όχι την ακριβή εικόνα του πληθυσμού. Η τάση πάντως είναι καθαρή: η δυσαρέσκεια ξεπερνά κατά πολύ τον αριθμό όσων θεωρούν το μέγεθός τους μικρό.
Ένα μέρος της διαφοράς ανάμεσα στο πραγματικό μέγεθος και στην εικόνα που έχει ο άνδρας για το μέγεθός του οφείλεται στην οπτική γωνία από την οποία κοιτάζει. Από πάνω, η προοπτική κάνει το όργανο να φαίνεται μικρότερο, ενώ ο σύντροφος το βλέπει από άλλη θέση.
Στην εικόνα του «φυσιολογικού», μετράει και ό,τι βλέπουμε γύρω μας. Η Ευρωπαϊκή Ουρολογική Εταιρεία (EAU) σημειώνει στις κατευθυντήριες οδηγίες της ότι η μεγάλη ζήτηση για επεμβάσεις μεγέθυνσης μπορεί να εξηγηθεί εν μέρει από το αυξημένο ενδιαφέρον για την πορνογραφία και από την αλλοιωμένη αντίληψη για το φυσιολογικό μέγεθος. Η ίδια εκτιμά ότι η υποκειμενική εντύπωση για το μέγεθος επηρεάζει τη σεξουαλική ζωή περίπου ενός στους δέκα άνδρες.
Τι λένε οι γυναίκες και οι έρευνες
Η αμηχανία της παρέας λέει κάτι για την επιθυμία των γυναικών: όταν μια γυναίκα μιλά για ό,τι της αρέσει με την ευκολία ενός άνδρα, ξενίζει. Αυτό μπορεί να εξηγεί γιατί οι απαντήσεις που ακούγονται δημόσια είναι εκείνες που δεν κοστίζουν κοινωνικά, όπως το «το μέγεθος δεν μετράει, μετράει πώς το χρησιμοποιείς». Οι έρευνες δίνουν μια πιο σύνθετη εικόνα.
Στην έρευνα της Lever και των συνεργατών της, το 85% των γυναικών ήταν ικανοποιημένες από το μέγεθος του συντρόφου τους. Όσες ήθελαν κάτι διαφορετικό ζητούσαν συνήθως μεγαλύτερο παρά μικρότερο.
Η Nicole Prause και οι συνεργάτες της ζήτησαν το 2015 από 75 γυναίκες να διαλέξουν ανάμεσα σε 33 τρισδιάστατα μοντέλα στύσης. Για σύντροφο μίας νύχτας προτίμησαν μήκος 16,3 και περίμετρο 12,7 εκατοστά, ενώ για μακροχρόνιο σύντροφο 16,0 και 12,2, δηλαδή μόνο ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο. Το 25% δήλωσε ότι έχει τελειώσει μια σχέση εν μέρει εξαιτίας του μεγέθους του συντρόφου, συνήθως επειδή το έβρισκε μικρό. Το δείγμα ήταν μικρό, αλλά δείχνει δύο πράγματα: για ορισμένες γυναίκες το μέγεθος μετράει, και η προτίμησή τους μένει κοντά στον μέσο όρο.

Η ομάδα του Brian Mautz στην Αυστραλία έδειξε το 2013 σε 105 γυναίκες ψηφιακές ανδρικές φιγούρες σε φυσικό μέγεθος, που διέφεραν στο ύψος, στο σχήμα του κορμού και στο μήκος του πέους σε χαλάρωση. Το σχήμα του κορμού, με φαρδείς ώμους και στενή μέση, ήταν ο σημαντικότερος παράγοντας. Το μέγεθος του οργάνου και το ύψος ακολουθούσαν με περίπου ίδια βαρύτητα. Το μεγαλύτερο μέγεθος βοηθούσε κυρίως τις ψηλές φιγούρες με φαρδείς ώμους και πρόσθετε ελάχιστα στις κοντές και στρογγυλές. Επρόκειτο για αξιολόγηση εικόνων στο εργαστήριο και όχι για πραγματική κατάσταση.
Όσο για τη σεξουαλική ικανοποίηση, η έρευνα της Debby Herbenick και των συνεργατών της με 1.055 γυναίκες στις ΗΠΑ έδειξε ότι το 18,4% φτάνει σε οργασμό μόνο με τη διείσδυση, ενώ το 36,6% χρειάζεται και διέγερση της κλειτορίδας. Οι περισσότερες από αυτές τις γυναίκες ανέφεραν ότι οι οργασμοί τους ήταν καλύτεροι όταν ο σύντροφος ήξερε τι τους αρέσει και υπήρχε συναισθηματική οικειότητα.
Οι γυναίκες σύντροφοι που έρχονται στο γραφείο λένε συχνά: «Αυτό που μας διεγείρει είναι η ένταση, όχι τα εκατοστά». Το παράπονό τους σπάνια αφορά το σώμα. Το πρόβλημα είναι ο άνδρας που δεν είναι πραγματικά παρών στην ερωτική στιγμή, επειδή ξοδεύει την ενέργειά του για να κρύψει την ανασφάλειά του: «Μακάρι να χαλάρωνε. Όταν είναι τόσο αγχωμένος, νιώθω κι εγώ πως παγώνω». Όταν ο σύντροφος αξιολογεί διαρκώς τον εαυτό του, το σεξ μοιάζει με εξεταστική επιτροπή και παύει να είναι παιχνίδι. Αυτό που ζητούν περισσότερο είναι η αυτοπεποίθηση και η παιχνιδιάρικη διάθεση.
Τι δεν φαίνεται απ’ έξω
Στο διαδίκτυο κυκλοφορούν ερωτήματα όπως «σημάδια ότι τον έχει μικρό» ή «πώς καταλαβαίνω πόσο τον έχει». Η ιδέα πίσω από αυτά είναι ότι το μέγεθος φαίνεται από άλλα χαρακτηριστικά του σώματος, με πιο γνωστό το νούμερο του παπουτσιού. Δύο ουρολόγοι μέτρησαν το τεντωμένο μήκος σε 104 άνδρες και το συνέκριναν με το νούμερο του παπουτσιού τους (Shah και Christopher, 2002): δεν βρήκαν στατιστικά σημαντική συσχέτιση. Στην ανασκόπηση του Veale, η μόνη σταθερή συσχέτιση ήταν με το ύψος, και ήταν ασθενής έως μέτρια.
Στα ιατρεία μετρούν, συνήθως, το τεντωμένο μήκος σε χαλάρωση, επειδή πλησιάζει το μήκος σε στύση: οι μέσοι όροι στην ανασκόπηση ήταν 13,24 και 13,12 εκατοστά αντίστοιχα. Μια ματιά ή μια φήμη δεν αρκούν για να μάθει κανείς το πραγματικό μέγεθος.

Γιατί το μέγεθος βαραίνει τόσο
Στο γραφείο, μια σκηνή επαναλαμβάνεται συχνά: ένας άνδρας γύρω στα τριάντα μιλά για τις πρώτες του ερωτικές εμπειρίες και, μόλις φτάνει στα αποδυτήρια ή στις εφηβικές παρέες, η ανάσα του σταματά. Οι ώμοι του κλείνουν προς τα μπρος, τα χέρια του σφίγγονται σε γροθιές πάνω στα γόνατα και τα μάτια του καρφώνονται στο πάτωμα. Το σώμα του έχει επιστρέψει στην πρώτη σύγκριση ή στο σχόλιο που άκουσε στα δεκαπέντε του, και μέσα του βρίσκεται ακόμη ο έφηβος που νιώθει εκτεθειμένος. Η EAU επισημαίνει ότι το πέος συνδέεται από παλιά με τη γονιμότητα και τη σεξουαλική επίδοση, και γι’ αυτό το μέγεθός του έγινε στοιχείο της ανδρικής ταυτότητας.
Η ψυχανάλυση, από τον Freud και μετά, δίνει στο όργανο μια βαρύτητα που ξεπερνά τη λειτουργία του. Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, το αγόρι ανακαλύπτει νωρίς τη διαφορά των σωμάτων και συνδέει το όργανό του με τον φόβο της βλάβης και της απώλειας, έναν φόβο που στην ενήλικη ζωή μπορεί να επιστρέφει ως ανησυχία για την επάρκεια. Η ανάγνωση αυτή ανήκει στην κλινική θεωρία και δεν έχει δοκιμαστεί με μετρήσεις.
Ο Jacques Lacan ξεχώριζε το πέος, το όργανο που μετριέται, από τον φαλλό, το σύμβολο μιας πληρότητας που θα έκανε τον άνθρωπο να νιώθει αρκετός, ώστε να τον αγαπούν και να τον θαυμάζουν. Αν δεχτούμε αυτή τη διάκριση, αυτό που φοβάται ο άνδρας ότι του λείπει δεν μετριέται, και οι μετρήσεις αγγίζουν μόνο το όργανο. Από εδώ προκύπτει και ο λόγος που η διαβεβαίωση «είσαι στον μέσο όρο» ακούγεται σωστή αλλά δεν αρκεί πάντα για να ηρεμήσει ο άνθρωπος.
Η έρευνα δεν λύνει το ερώτημα του τι προηγείται. Στη μελέτη της Lever, οι άνδρες που θεωρούσαν το μέγεθός τους μεγάλο έκριναν πιο θετικά και την εμφάνισή τους γενικά. Δεν ξέρουμε αν η καλή αυτοεκτίμηση κάνει τον άνδρα να βλέπει το μέγεθός του ως επαρκές, αν συμβαίνει το αντίστροφο, ή αν συμβαίνουν και τα δύο μαζί.
Το βλέμμα που δεν είναι εκεί
Ο Jean-Paul Sartre περιέγραψε τη ντροπή ως τη στιγμή που ανακαλύπτουμε ότι κάποιος μάς κοιτάζει και ότι, στα μάτια του, έχουμε γίνει αντικείμενο. Ο άνδρας που ανησυχεί για το μέγεθός του κουβαλά αυτό το βλέμμα μαζί του, ακόμη και όταν κανείς δεν τον κοιτάζει: κρίνει τον εαυτό του με τα μάτια ενός θεατή που δεν υπάρχει, ο οποίος μοιάζει πολύ με τον εσωτερικό κριτή. Στο γραφείο, η φράση που ακούγεται σχεδόν αυτολεξεί είναι: «Δεν είναι ότι παραπονιέται κάποια… απλώς εγώ ξέρω ότι δεν είμαι αρκετός». Ο άνδρας που τη λέει δεν περιγράφει την αντίδραση της συντρόφου του. Περιγράφει πώς μετρά ο ίδιος την αξία του.

Στο κρεβάτι, το βλέμμα αυτό έχει συγκεκριμένη συνέπεια. Οι Masters και Johnson ονόμασαν «spectatoring» την κατάσταση όπου ο άνθρωπος παρακολουθεί τον εαυτό του την ώρα της πράξης αντί να βρίσκεται μέσα σε αυτήν. Όταν το μυαλό παρακολουθεί από απέξω και βαθμολογεί, η διέγερση γίνεται δύσκολη, και η ανησυχία προκαλεί συχνά το ίδιο το πρόβλημα που φοβόταν.
Ο πραγματικός σύντροφος διαφέρει από τον φανταστικό θεατή σε ένα βασικό σημείο: είναι ένας άνθρωπος που έχει επιλέξει να βρίσκεται εκεί, με τη δική του ελευθερία και τις δικές του επιθυμίες. Η σχέση μαζί του μπορεί να αλλάξει το βλέμμα που ο άνδρας κουβαλά.
Όταν η ανησυχία παίρνει τον έλεγχο
Η ανησυχία για το μέγεθος είναι κοινή και συνήθως μένει στο επίπεδο της σκέψης. Για μερικούς άνδρες, όμως, η σκέψη αυτή κυριαρχεί και επηρεάζει όλη τους τη ζωή. Οι ουρολόγοι χρησιμοποιούν τον όρο «σύνδρομο μικρού πέους» (small penis anxiety) για την υπερβολική ανησυχία ενός άνδρα με φυσιολογικό μέγεθος. Όταν η ανησυχία φτάνει σε άλλη ένταση, η EAU μιλά για «δυσμορφοφοβία του πέους» (penile dysmorphic disorder): μια μορφή της σωματοδυσμορφικής διαταραχής, όπου η προσοχή καθηλώνεται σε μια υποτιθέμενη ατέλεια ενός οργάνου με φυσιολογικό μέγεθος και σχήμα, και προκαλεί σημαντική δυσφορία ή δυσλειτουργία. Τη διάγνωση τη θέτει μόνο ειδικός ψυχικής υγείας.
Η EAU συστήνει να παραπέμπονται για ψυχολογική αξιολόγηση οι άνδρες με φυσιολογικό μέγεθος που ζητούν επέμβαση μεγέθυνσης. Σημειώνει, επίσης, ότι οι τεχνικές για αύξηση του μήκους και της περιμέτρου έχουν περιορισμένη τεκμηρίωση και πρέπει να προτείνονται μόνο μετά από εκτενή ενημέρωση του ασθενούς, και ότι μια ομάδα ανδρών δεν φτάνει σε ικανοποιητικό αποτέλεσμα ή σε συναισθηματική προσαρμογή ακόμη και μετά την επέμβαση.
Αξίζει μια συζήτηση με ψυχολόγο ή ψυχίατρο όταν η σκέψη για το μέγεθος παίρνει ώρες από την ημέρα και οδηγεί τον άνδρα να αποφεύγει τη γύμνια ή τη σεξουαλική επαφή, ή όταν σκέφτεται επέμβαση ενώ το μέγεθός του είναι μέσα στα συνηθισμένα όρια. Για ζητήματα του σώματος, όπως πόνος, καμπυλότητα ή δυσκολία στύσης, πρώτος σταθμός είναι ο ουρολόγος.
Τι μετράει τελικά
Το μέγεθος έχει σημασία, και μεγαλύτερη για τον άνδρα που το κουβαλά στο μυαλό του απ’ ό,τι για τον άνθρωπο δίπλα του. Η ικανοποίηση στη σχέση περνά, όπως φάνηκε, από το άγγιγμα, από τη γνώση του τι αρέσει στον άλλον και από τη συναισθηματική οικειότητα, δηλαδή από την ασφάλεια που χτίζεται ανάμεσα σε δύο ανθρώπους.
Ένας σύντροφος που ακούει, που δεν είναι προβλέψιμος και που αφιερώνει χρόνο πριν και μετά την πράξη, δίνει περισσότερα απ’ όσα χωρούν σε ένα νούμερο. Η επιθυμία για ένα μεγαλύτερο μέγεθος μπορεί να υπάρχει στη φαντασίωση κάποιων ανθρώπων, όπως συμβαίνει με πολλές ερωτικές φαντασιώσεις που δεν χρειάζεται να γίνουν πράξη για να έχουν νόημα.
Την ερώτηση «είμαι αρκετός;» δεν την απαντά ο χάρακας. Την απαντά, σιγά σιγά, μια σχέση όπου ο ένας βλέπει τον άλλον ολόκληρο.

Συχνές ερωτήσεις
Ποιο είναι το φυσιολογικό μέγεθος πέους;
Σύμφωνα με συστηματική ανασκόπηση που περιέλαβε έως και 15.521 άνδρες, ο μέσος όρος σε στύση είναι 13,12 εκατοστά στο μήκος και 11,66 στην περίμετρο. Περίπου οι δύο στους τρεις άνδρες έχουν μήκος σε στύση από 11,5 έως 14,8 εκατοστά. Τα νούμερα αυτά είναι μέσοι όροι και δεν ορίζουν τα όρια του φυσιολογικού.
Πώς μετριέται σωστά το μήκος και η περίμετρος;
Στις μελέτες, το μήκος μετριέται από την πάνω πλευρά, από το ηβικό οστό, πιέζοντας το λίπος του εφηβαίου, μέχρι την άκρη του πέους. Η περίμετρος μετριέται στο μέσο ή στη βάση του στελέχους. Αξιόπιστη μέτρηση μπορεί να ζητήσει κανείς από ουρολόγο.
Μετράει περισσότερο το μήκος ή το πάχος για τις γυναίκες;
Δεν υπάρχει οριστική απάντηση. Σε μια μικρή έρευνα με 50 φοιτήτριες, οι περισσότερες απάντησαν ότι το πάχος μετράει περισσότερο από το μήκος. Οι απαντήσεις όμως αφορούσαν προσωπικές εντυπώσεις και όχι μετρήσεις, και ο ίδιος ο συγγραφέας σημειώνει ότι τα δεδομένα δεν δίνουν τελική απάντηση.
Μπορώ να ικανοποιήσω μια γυναίκα αν το μέγεθός μου είναι μικρότερο από τον μέσο όρο;
Στην έρευνα της Herbenick, το 18,4% των γυναικών έφτανε σε οργασμό μόνο με τη διείσδυση, και το 36,6% χρειαζόταν και διέγερση της κλειτορίδας. Η ικανοποίηση στηρίζεται, λοιπόν, πολύ στο άγγιγμα, στον ρυθμό και στη συνεννόηση των δύο ανθρώπων.
Πώς καταλαβαίνω αν η ανησυχία μου για το μέγεθος έχει ξεπεράσει το συνηθισμένο;
Αν η σκέψη με απασχολεί για ώρες κάθε μέρα και με οδηγεί σε αποφυγή της γύμνιας ή της σεξουαλικής επαφής ή σε συνεχείς συγκρίσεις και ελέγχους, αξίζει να μιλήσω με ψυχολόγο ή ψυχίατρο. Διάγνωση τίθεται μόνο από ειδικό. Αν υπάρχει σωματικό ζήτημα, όπως πόνος, καμπυλότητα ή δυσκολία στύσης, πρώτος σταθμός είναι ο ουρολόγος.
Αξίζει να κάνω επέμβαση ή να χρησιμοποιήσω συσκευές επιμήκυνσης;
Η Ευρωπαϊκή Ουρολογική Εταιρεία (EAU) σημειώνει ότι οι επεμβάσεις αύξησης του μήκους και της περιμέτρου έχουν περιορισμένη τεκμηρίωση και πρέπει να προτείνονται μόνο μετά από εκτενή ενημέρωση. Και για τις συσκευές, τα καλά σχεδιασμένα ερευνητικά δεδομένα είναι λίγα. Οι άνδρες με φυσιολογικό μέγεθος που ζητούν τέτοια επέμβαση πρέπει να παραπέμπονται πρώτα σε ψυχολογική αξιολόγηση. Το πρώτο βήμα είναι μια συζήτηση με ουρολόγο/ανδρολόγο.

Σάββας Ν. Σαλπιστής, M.Sc. Ph.D.
Κλινικός Ψυχολόγος Πανεπιστημίου Στοκχόλμης ενηλίκων και παίδων. Διπλωματούχος Ψυχοθεραπευτής Βασιλικού Ιατροχειρουργικού Ινστιτούτου Karolinska Στοκχόλμης.Κάθε δυσκολία κρύβει μέσα της την προοπτική μιας νέας αρχής. Αν νιώθετε ότι οι σκέψεις σας σας βαραίνουν, είμαι εδώ για να τις μοιραστούμε και να βρούμε μαζί τη δική σας εσωτερική ισορροπία.
Πνευματικά Δικαιώματα: Το περιεχόμενο της ιστοσελίδας www.i-psyxologos.gr αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Σάββα Σαλπιστή. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται αποκλειστικά με την παράθεση ενεργού συνδέσμου (active link) στην πηγή.

