Γραφείο

Γραφείο: Πατριάρχου Ιωακείμ 10, Θεσσαλονίκη (Αγία Σοφία,κέντρο)

Ένα παιδί σπάνια θα πει ότι νιώθει κατάθλιψη. Θα πει «βαριέμαι τα πάντα» ή «δεν έχω δυνάμεις», και κάποια στιγμή θα πάψει να ζητά από τους μεγάλους να παίξουν μαζί του.

Οι ενήλικες μιλούν για τη λύπη τους. Τα παιδιά τη δείχνουν με όσα κάνουν και με το σώμα τους, και γι’ αυτό η κατάθλιψη στα παιδιά εκλαμβάνεται τόσο εύκολα ως κάτι άλλο: για πείσμα ή για μια «φάση» που θα περάσει.

Κατάθλιψη στα παιδιά λέμε μια επίμονη αλλαγή στη διάθεση, στο ενδιαφέρον και στην καθημερινή λειτουργία του παιδιού, που κρατά εβδομάδες και δεν εξηγείται από μια δύσκολη περίοδο. Μια κακή μέρα ή μια στενοχώρια με κάποια αφορμή δεν αρκούν για να μιλήσουμε για κατάθλιψη. Το κείμενο αφορά τα παιδιά ηλικίας μέχρι περίπου 12 χρονών. Για τους εφήβους υπάρχει ξεχωριστό άρθρο.

Η κατάθλιψη στα παιδιά είναι μια επίμονη αλλαγή στη διάθεση, στο παιχνίδι και στην καθημερινή λειτουργία, που διαρκεί τουλάχιστον για δύο εβδομάδες. Εκδηλώνεται συχνά με ευερεθιστότητα, απώλεια ενδιαφέροντος, αλλαγές στον ύπνο ή στην όρεξη και σωματικά ενοχλήματα. Τη διάγνωση τη θέτει ειδικός.

Πώς φαίνεται η κατάθλιψη σε ένα παιδί

Η κατάθλιψη στα παιδιά δεν είναι σπάνια, ακόμη κι αν περνά απαρατήρητη. Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ, περίπου 4 στα 100 παιδιά ηλικίας 3 έως 17 ετών είχαν τρέχουσα διάγνωση κατάθλιψης, με υψηλότερο ποσοστό στα κορίτσια (6%) απ’ ό,τι στα αγόρια (3%). Το ποσοστό είναι μικρότερο στα μικρά παιδιά και αυξάνεται με την ηλικία. Τα στοιχεία αφορούν τις Ηνωμένες Πολιτείες και μετρούν παιδιά με διάγνωση, οπότε το πραγματικό ποσοστό μπορεί να είναι υψηλότερο.

Τα κριτήρια του Διαγνωστικού και Στατιστικού Εγχειριδίου Ψυχικών Διαταραχών (DSM-5) είναι ίδια για παιδιά και ενήλικες: τουλάχιστον πέντε συμπτώματα στην ίδια περίοδο δύο εβδομάδων, με ένα από αυτά να είναι η καταθλιπτική διάθεση ή η απώλεια ενδιαφέροντος και ευχαρίστησης. Η διαφορά είναι ότι στα παιδιά η καταθλιπτική διάθεση μπορεί να εμφανίζεται ως ευερεθιστότητα. Το παιδί δεν λέει ότι λυπάται. Θυμώνει με το παραμικρό.

Οι ενδείξεις που ακολουθούν δεν αποτελούν τεστ. Κάθε παιδί έχει μέρες χωρίς όρεξη ή διάθεση. Αυτό που μετράει η επιμονή τους, ο αριθμός τους και η αλλαγή σε σχέση με το πώς ήταν το ίδιο το παιδί πριν.

Στα μικρότερα παιδιά, η κατάθλιψη εκφράζεται κυρίως μέσα από το σώμα και τη συμπεριφορά. Μπορεί να υπάρχει κλάμα χωρίς εμφανή αιτία, έντονη πρόσκολληση στη μητέρα, δυσκολία στον ύπνο και στο φαγητό. Το παιχνίδι χάνει τη φαντασία του και γίνεται επαναλαμβανόμενο, ή σταματά εντελώς. Το παιδί κάθεται ανάμεσα στα παιχνίδια του χωρίς να τα αγγίζει.

Κουτσό ζωγραφισμένο με κιμωλία σε βρεγμένη άσφαλτο, με τις γραμμές να σβήνουν από τη βροχή
Το παιχνίδι είναι από τους πρώτους δείκτες που αλλάζουν.

Στο δημοτικό, τα σημάδια γίνονται πιο ξεκάθαρα. Το παιδί χάνει το ενδιαφέρον για όσα αγαπούσε, μένει πίσω στα μαθήματα γιατί δεν μπορεί να συγκεντρωθεί, απομακρύνεται από τους φίλους και μιλά για τον εαυτό του με σκληρά λόγια, σαν να είναι το ίδιο το πρόβλημα. Όταν μιλά γι’ αυτό, λέει κάτι αόριστο, όπως «κανείς δεν με καταλαβαίνει». Συχνά, παραπονιέται για πόνο στην κοιλιά ή στο κεφάλι χωρίς να βρίσκει ο γιατρός αιτία. Μερικά παιδιά μιλούν για θάνατο ή λένε ότι θα ήθελαν να μην υπάρχουν. Μια τέτοια φράση απαιτεί πάντα άμεση προσοχή, και σε αυτό επανερχόμαστε στο τέλος του κειμένου.

Το παιχνίδι είναι ο πιο ευαίσθητος δείκτης. Σε ένα παιδί με κατάθλιψη μπορεί να αλλάξουν οι ίδιες οι ιστορίες που παίζει: λιγότερη χαρά, περισσότερη μοναξιά, φιγούρες που χάνονται ή πληγώνονται, παιχνίδια που τελειώνουν πριν αρχίσουν. Ο γονιός που παρατηρεί το παιχνίδι του παιδιού του βλέπει αυτή την αλλαγή πριν το παιδί μπορέσει να την εκφράσει με λόγια. Η σκηνή που περιγράφεται συχνά είναι η εξής: το παιδί στέκεται στην άκρη της αυλής ή του δωματίου και κοιτάζει το κενό, ενώ τα άλλα παίζουν. Αν πιάσει κάποιο παιχνίδι, το χειρίζεται μηχανικά, χωρίς φαντασία και χωρίς χαρά, και το παραδίδει γρήγορα λέγοντας «βαρέθηκα».

Στην τάξη η απόσυρση έχει τη δική της στάση: το κεφάλι σκυμμένο χαμηλά πάνω από το θρανίο, η πλάτη καμπουριασμένη, τα χέρια σταυρωμένα σφιχτά γύρω από το σώμα σαν ασπίδα, το βλέμμα που αποφεύγει τον δάσκαλο. Το βράδυ το παιδί μένει ξύπνιο στο σκοτάδι. Στριφογυρίζει στο κρεβάτι, κοιτάζει το ταβάνι με τα μάτια ορθάνοιχτα ή κλαίει σιωπηλά κάτω από το πάπλωμα, για να μην το ακούσουν οι γονείς.

Τι δεν είναι κατάθλιψη

Η φράση που ακούγεται συχνότερα από τους γονείς είναι: «Μα τι στενοχώρια να έχει ένα παιδί που τα έχει όλα;». Συχνά, την ακολουθεί μια δεύτερη ερώτηση: «Είναι τεμπέλικο ή απλώς κάνει νάζια;». Οι ερωτήσεις αυτές φανερώνουν πόσο δύσκολο είναι για έναν γονιό να δεχτεί ότι το παιδί του υποφέρει, όταν του έχει προσφέρει ό,τι μπορούσε. Η κατάθλιψη όμως δεν μετριέται με όσα έχει ένα παιδί, και η έλλειψη κινήτρου ή τα «νάζια» μπορεί να είναι η μόνη γλώσσα που βρήκε για να δείξει ότι κάτι δεν πάει καλά.

Ξεφουσκωμένο μουσταρδί μπαλόνι δεμένο με σπάγκο, πεσμένο σε γκρίζο δάπεδο δίπλα σε πράσινο τοίχο
Η κατάθλιψη δεν μετριέται με όσα έχει ένα παιδί.

Ένα παιδί λυπάται, και είναι υγιές το να λυπάται. Η λύπη για έναν φίλο που έφυγε, για μια αποτυχία ή για τον χωρισμό των γονιών έχει αφορμή, κορυφώνεται και υποχωρεί, και ανάμεσα στις δύσκολες στιγμές το παιδί παίζει, γελά και ενδιαφέρεται. Το πένθος του παιδιού για έναν άνθρωπο που χάθηκε έχει, επίσης, τους δικούς του ρυθμούς, με εναλλαγές που στους ενήλικες φαίνονται παράξενες.

Η κατάθλιψη μπορεί να συνυπάρχει με άγχος ή με δυσκολίες προσοχής και να κρύβεται πίσω από αυτά. Συμβαίνει και το αντίστροφο: ένα παιδί με άγχος ή με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) μπορεί να φαίνεται απογοητευμένο και αποτραβηγμένο χωρίς να έχει κατάθλιψη. Ένα σωματικό πρόβλημα, όπως ο υποθυρεοειδισμός, μπορεί επίσης να δώσει εικόνα κόπωσης και χαμηλής διάθεσης. Γι’ αυτό η αξιολόγηση ξεκινά συχνά από τον παιδίατρο και συνεχίζεται σε ψυχολόγο ή παιδοψυχίατρο.

Το παιδί που δεν ενοχλεί περνά ακόμη πιο εύκολα απαρατήρητο. Είναι ήσυχο και υπάκουο, και οι μεγάλοι γύρω του ανακουφίζονται. Στην κατάθλιψη όμως η ησυχία μπορεί να είναι απόσυρση, και η υπακοή ένας τρόπος να μη ζητά τίποτα. Ένα σχόλιο όπως «είναι πολύ καλό παιδί» δεν αποκλείει ότι το παιδί υποφέρει.

Τρία ερωτήματα βοηθούν να ξεχωρίσει κανείς τη στενοχώρια από την κατάθλιψη: πόσο καιρό κρατά η αλλαγή, πόσο αγγίζει την καθημερινότητα του παιδιού και αν το ίδιο το παιδί είναι διαφορετικό απ’ ό,τι ήταν πριν.

Από πού προέρχεται

Δεν υπάρχει μία αιτία. Αυτό που κληρονομείται δεν είναι η κατάθλιψη, αλλά μια μεγαλύτερη ευαλωτότητα απέναντι σε αυτήν, και το αν θα εμφανιστεί εξαρτάται από όσα συναντά το παιδί: μια απώλεια, τον εκφοβισμό στο σχολείο, συγκρούσεις στο σπίτι, μια χρόνια ασθένεια ή έναν γονιό που δυσκολεύεται ο ίδιος ψυχικά.

Η ψυχοδυναμική ματιά ρωτά τι έγινε με τα συναισθήματα που το παιδί δεν μπορούσε να αντέξει μόνο του. Ένα μικρό παιδί δεν έχει ακόμη τρόπο να ηρεμήσει τον φόβο, τον θυμό ή τη λύπη του. Χρειάζεται έναν ενήλικα που θα τα δεχτεί, θα τα ονομάσει και θα τα επιστρέψει πιο υποφερτά. Ο ψυχαναλυτής Wilfred Bion το περιέγραψε ως ικανότητα του γονιού να «εμπεριέχει» τα συναισθήματα του παιδιού. Όταν αυτό δεν γίνεται αρκετά, επειδή ο γονιός λείπει, είναι εξαντλημένος, πενθεί ή είναι ο ίδιος καταθλιπτικός, το παιδί μαθαίνει να κρατά τα συναισθήματά του κλεισμένα μέσα του. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάποιος φταίει. Οι γονείς εξαντλούνται, οι οικογένειες περνούν κρίσεις, και το παιδί το νιώθει.

Μεγάλο κοχύλι με ροζ εσωτερικό, ακουμπισμένο σε σκούρα γκρίζα πέτρα, με το άνοιγμά του στραμμένο προς τον θεατή
Το παιδί χρειάζεται κάποιον που αντέχει όσα νιώθει.

Για τα μικρά παιδιά μετράει και κάτι αναπτυξιακό. Σε αυτές τις ηλικίες τα παιδιά ερμηνεύουν τα γεγονότα γύρω τους μέσα από τον εαυτό τους. Ένα παιδί, που βλέπει τους γονείς να τσακώνονται ή τη μητέρα να λυπάται, μπορεί να θεωρήσει ότι φταίει το ίδιο, και αυτή η ενοχή, που κανείς δεν τη διατύπωσε φωναχτά, μένει να δουλεύει σιωπηλά.

Τα παιδιά εξαρτώνται απόλυτα από τους γονείς τους και δεν μπορούν εύκολα να θυμώσουν με αυτούς που χρειάζονται. Ο θυμός τότε στρέφεται προς τα μέσα και παίρνει τη μορφή αυτοκριτικής ή απόσυρσης. Η εξήγηση αυτή προέρχεται από την κλινική εμπειρία και τη θεωρία και δεν έχει αποδειχθεί ως μηχανισμός με έρευνες, αλλά βοηθά να κατανοήσουμε γιατί ένα παιδί μιλά για τον εαυτό του με τόση σκληρότητα. Τον ίδιο μηχανισμό τον συναντάμε και στους ενήλικες, όπως περιγράφεται στο άρθρο για την κατάθλιψη.

Στο γραφείο, ένα τέτοιο παιδί φαίνεται πρώτα από το σώμα του. Κάθεται καμπουριασμένο, με τους ώμους προς τα εμπρός, σαν να προσπαθεί να μικρύνει ή να προστατεύσει το στήθος και την κοιλιά του. Αποφεύγει το βλέμμα: κοιτάζει τα χέρια του ή το πάτωμα, και ακόμη κι όταν μιλά, το βλέμμα του μένει απόν, σαν να κοιτάζει προς τα μέσα. Ή μένει ακίνητο, σχεδόν παγωμένο στην καρέκλα, φοβούμενο μήπως πιάει χώρο, ή κάνει μικρές, επαναλαμβανόμενες κινήσεις αυτοπαρηγοριάς: στριφογυρίζει μια γόμα, σκίζει χαρτάκια, πειράζει τα πετσάκια των νυχιών του.

Απαντά στις ερωτήσεις με «ναι», «όχι» ή «δεν ξέρω», με χαμηλή, μονότονη φωνή. Όταν του δοθούν παιχνίδια ή χρώματα, δυσκολεύεται να παίξει ελεύθερα: τα σχέδιά του είναι συχνά μικρά, στριμωγμένα σε μια γωνία του χαρτιού, ή σημαδεμένα από μια αγχωτική τελειομανία, με το παιδί να σβήνει μέχρι να σκιστεί το χαρτί. Αυτό το παιδί δεν ζητά βοήθεια με φωνές. Η κραυγή του είναι η απουσία της φωνής του, και ο στόχος στο γραφείο είναι ένας χώρος όπου επιτρέπεται να μην είναι τέλειο και να μη χρειάζεται πια να κρατά τα πάντα μέσα του.

Καμία εξήγηση δεν ταιριάζει σε κάθε παιδί. Κάποια παιδιά αναπτύσσουν κατάθλιψη χωρίς καμία φανερή αφορμή, και τότε η αναζήτηση υπευθύνου δεν βοηθά κανέναν.

Τι βοηθά

Το πρώτο βήμα είναι η αξιολόγηση από ειδικό και, συνήθως, η ψυχοθεραπεία. Στα μικρά παιδιά γίνεται μέσα από το παιχνίδι, γιατί το παιχνίδι είναι η γλώσσα τους: το παιδί δείχνει με τις φιγούρες και τις ιστορίες του όσα δεν μπορεί να πει, και ο θεραπευτής το βοηθά να βρει λέξεις. Στα μεγαλύτερα παιδιά προστίθεται όλο και περισσότερο η συζήτηση. Η δουλειά αυτή χρειάζεται θεραπευτή με εκπαίδευση στην ψυχοθεραπεία παιδιών.

Ξύλινος δίσκος με άμμο και ξύλινες φιγούρες σε ομάδες, με μία κοραλί φιγούρα να στέκεται χωριστά στο κέντρο
Στα μικρά παιδιά η θεραπεία γίνεται μέσα από το παιχνίδι.

Στη θεραπεία, συμμετέχουν και οι γονείς, με τακτικές συναντήσεις, γιατί το παιδί αλλάζει μέσα σε αυτό που ζει στο σπίτι, και οι γονείς που νιώθουν πως έχουν υποστήριξη στηρίζουν το παιδί τους πιο σταθερά και αποτελεσματικά. Το σχολείο παίζει κι αυτό ρόλο, γιατί βλέπει το παιδί σε ώρες που ο γονιός δεν το βλέπει. Ο δάσκαλος που παρατηρεί την απόσυρση ή την μείωση της συγκέντρωσης μπορεί να ενημερώσει τους γονείς και, με τη σύμφωνη γνώμη τους, να συνεργαστεί με τον θεραπευτή, ώστε το παιδί να μη χρειάζεται να εξηγεί τα ίδια πράγματα σε όλους.

Η έρευνα για τη θεραπεία της κατάθλιψης σε παιδιά 5 έως 11 ετών είναι ακόμη περιορισμένη. Οι οδηγίες του βρετανικού οργανισμού National Institute for Health and Care Excellence (NICE) το λένε ανοιχτά, και παρ’ όλα αυτά θεωρούν ότι η θεραπεία είναι σημαντική και σε αυτές τις ηλικίες.

Η φαρμακευτική αγωγή δεν είναι η πρώτη επιλογή και αποφασίζεται αποκλειστικά από παιδοψυχίατρο, μετά από αξιολόγηση. Στις ίδιες οδηγίες η αντικαταθλιπτική αγωγή (φλουοξετίνη) περιγράφεται για νέους 12 έως 18 ετών, και μόνο σε συνδυασμό με ψυχολογική θεραπεία ή μετά από αυτήν. Περισσότερα για το πώς συνδυάζονται τα δύο υπάρχουν στο άρθρο για την ψυχοθεραπεία και τα ψυχοφάρμακα.

Η κατάθλιψη στα παιδιά αντιμετωπίζεται, και η έγκαιρη στήριξη βοηθά. Μπορεί όμως να επανέλθει. Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί συστήνουν τη συνέχιση της στήριξης και μετά τη βελτίωση, ώστε να γίνει κατανοητό τι προκάλεσε την κατάθλιψη και να ενισχυθεί ο ψυχισμός του παιδιού.

Τι μπορεί να κάνει ο γονιός στο σπίτι

Στα παιδιά βοηθούν οι συγκεκριμένες ερωτήσεις περισσότερο από τις γενικές. Το «πώς είσαι;» παίρνει σχεδόν πάντα την απάντηση «καλά». Το «ποιο κομμάτι της μέρας ήταν το πιο δύσκολο;» ή το «με ποιον έπαιξες στο διάλειμμα;» αφήνει χώρο να ειπωθεί κάτι περισσότερο. Πολλά παιδιά μιλούν πιο εύκολα όταν δεν κοιτάζονται στα μάτια, στη διαδρομή με το αυτοκίνητο ή την ώρα που ζωγραφίζουν.

Μετράει και το πώς ανοίγει η κουβέντα. Οι φράσεις που μειώνουν τη βαρύτητα του προβλήματος, όπως «κγιατί δεν είσαι λίγο πιο χαρούμενος» ή «άλλοι παιρνούν χειρότερα», δεν ενθαρρύνουν τη συζήτηση, γιατί το παιδί καταλαβαίνει ότι δεν πρέπει να νιώθει αυτό που νιώθει. Βοηθά περισσότερο μια απλή παρατήρηση, χωρίς ερώτηση: «Τον τελευταίο καιρό βλέπω ότι δεν έχεις όρεξη να παίξεις. Θέλω να καταλάβω τι γίνεται». Η απάντηση μπορεί να μην έρθει αμέσως. Αρκεί που το παιδί έμαθε ότι κάποιος το προσέχει.

Άδεια πράσινη τραμπάλα με χάλκινα καθίσματα, σε απόλυτη ισορροπία σε βρεγμένη παιδική χαρά τα χαράματα
Ένα σταθερό πλαίσιο δίνει στο παιδί ασφάλεια.

Βοηθά και το σταθερό πλαίσιο: ύπνος σε σταθερές ώρες, γεύματα στο ίδιο τραπέζι με την υπόλοιπη οικογένεια και χρόνος για παιχνίδι χωρίς στόχο, όπου το παιδί διαλέγει και ο γονιός ακολουθεί. Ο ύπνος και το παιχνίδι είναι από τα πρώτα που διαταράσσονται και από τα πρώτα που αξίζει να προστατευτούν.

Οι γονείς που έρχονται στο γραφείο λένε συχνά: «Φοβάμαι μήπως κάνω λάθος κίνηση και χειροτερέψουν τα πράγματα». Λένε επίσης: «Οι δάσκαλοι μου λένε ότι αφαιρείται και πέφτουν οι βαθμοί του, κι εγώ στο σπίτι τού φωνάζω αντί να το αγκαλιάσω, γιατί έχω εξαντληθεί».

Ο γονιός που διαβάζει ένα τέτοιο κείμενο κινδυνεύει να αρχίσει να ψάχνει τι έκανε λάθος. Η ενοχή αυτή δεν βοηθά το παιδί, και η κατάθλιψη σπάνια έχει έναν μόνο υπεύθυνο. Βοηθά περισσότερο να ζητήσει κι ο ίδιος στήριξη, από τον/την σύντροφό του, από έναν φίλο ή από τον θεραπευτή του παιδιού.

Πότε ζητάμε βοήθεια

Αξίζει να ζητηθεί αξιολόγηση όταν οι αλλαγές στη διάθεση, στο παιχνίδι, στον ύπνο, στην όρεξη ή στο σχολείο κρατούν πάνω από δύο εβδομάδες, ή όταν το παιδί δυσκολεύεται να λειτουργήσει όπως πριν. Πρώτο βήμα μπορεί να είναι ο παιδίατρος, για να αποκλειστούν σωματικές αιτίες, και μετά ο ψυχολόγος ή ο παιδοψυχίατρος.

Άμεση ανάγκη υπάρχει όταν το παιδί μιλά για θάνατο, λέει ότι θα ήθελε να μην υπάρχει ή βλάπτει τον εαυτό του. Τότε δεν περιμένουμε το επόμενο ραντεβού. Μιλάμε αμέσως με παιδοψυχίατρο ή πηγαίνουμε στα επείγοντα του πλησιέστερου παιδιατρικού νοσοκομείου, και σε άμεσο κίνδυνο καλούμε το 112. Η Εθνική Γραμμή για τα Παιδιά SOS 1056 του «Χαμόγελου του Παιδιού» λειτουργεί όλο το 24ωρο και απευθύνεται και σε ενήλικες. Διαθέσιμες είναι και οι γραμμές βοήθειας 1018 και 10306.

Η πορεία δεν είναι ευθεία και θέλει χρόνο. Όταν, όμως, ένα βράδυ το παιδί ζητήσει πάλι να παίξουν μαζί, αυτό που ακούγεται είναι ότι η ζωή άρχισε να το ενδιαφέρει και πάλι.

 

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 

  1. Πώς καταλαβαίνω αν το παιδί μου έχει κατάθλιψη ή απλώς στενοχωριέται;

Η στενοχώρια συνήθως έχει αφορμή, κορυφώνεται και υποχωρεί, και το παιδί συνεχίζει να παίζει και να ενδιαφέρεται. Στην κατάθλιψη, η αλλαγή κρατά τουλάχιστον δύο εβδομάδες και αγγίζει το παιχνίδι, τον ύπνο, την όρεξη, το σχολείο ή τις φιλίες. Αν υπάρχει αμφιβολία, αξίζει μια αξιολόγηση από ειδικό, γιατί η διάγνωση δεν μπορεί να τεθεί από τους γονείς ή από ένα τεστ στο διαδίκτυο.

  1. Ποια είναι τα πρώτα σημάδια κατάθλιψης σε ένα παιδί;

Συχνά είναι η ευερεθιστότητα, το μειωμένο ενδιαφέρον για το παιχνίδι, η κούραση, οι αλλαγές στον ύπνο ή στην όρεξη και τα σωματικά ενοχλήματα χωρίς ιατρική εξήγηση. Δεν χρειάζεται να υπάρχουν όλα, και το ίδιο σημάδι μπορεί να έχει και άλλες αιτίες. Γι’ αυτό μετράει η επιμονή και η αλλαγή σε σχέση με το πώς ήταν το παιδί πριν.

  1. Μπορεί ένα μικρό παιδί να έχει κατάθλιψη;

Ναι. Η κατάθλιψη μπορεί να εμφανιστεί και σε παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας. Στις ηλικίες αυτές, εκφράζεται περισσότερο μέσα από τη συμπεριφορά, το παιχνίδι και το σώμα παρά με λόγια, και η αξιολόγηση γίνεται από ειδικό με εμπειρία σε παιδιά.

  1. Φταίνε οι γονείς όταν ένα παιδί έχει κατάθλιψη;

Συνήθως δεν υπάρχει μία αιτία. Η κατάθλιψη σχετίζεται με συνδυασμό ευαλωτότητας και εμπειριών, και η αναζήτηση υπευθύνου δεν βοηθά το παιδί. Οι γονείς έχουν όμως σημαντικό ρόλο στη στήριξή του, και αξίζει να ζητούν και οι ίδιοι υποστήριξη.

  1. Πώς αντιμετωπίζεται η κατάθλιψη στα παιδιά;

Συνήθως με ψυχοθεραπεία, που στα μικρά παιδιά γίνεται μέσα από το παιχνίδι, με τακτικές συναντήσεις και με τους γονείς και, όπου χρειάζεται, με συνεργασία με το σχολείο. Η φαρμακευτική αγωγή αποφασίζεται αποκλειστικά από παιδοψυχίατρο, μετά από αξιολόγηση.

  1. Τι κάνω αν το παιδί μου πει ότι δεν θέλει να ζήσει;

Το παίρνουμε πάντα στα σοβαρά. Μιλάμε ήρεμα, δεν αφήνουμε το παιδί μόνο του και επικοινωνούμε αμέσως με παιδοψυχίατρο ή με τα επείγοντα νοσοκομείου. Σε άμεσο κίνδυνο καλούμε το 112. Η Εθνική Γραμμή για τα Παιδιά SOS 1056 λειτουργεί όλο το 24ωρο.

Σάββας Ν. Σαλπιστής

Σάββας Ν. Σαλπιστής, M.Sc. Ph.D.

Κλινικός Ψυχολόγος Πανεπιστημίου Στοκχόλμης ενηλίκων και παίδων. Διπλωματούχος Ψυχοθεραπευτής Βασιλικού Ιατροχειρουργικού Ινστιτούτου Karolinska Στοκχόλμης.

Κάθε δυσκολία κρύβει μέσα της την προοπτική μιας νέας αρχής. Αν νιώθετε ότι οι σκέψεις σας σας βαραίνουν, είμαι εδώ για να τις μοιραστούμε και να βρούμε μαζί τη δική σας εσωτερική ισορροπία.

Προτεινόμενα άθρα

Leave A Comment

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *