Ένα παιδί ρωτά γιατί ο ουρανός αλλάζει χρώμα, πού πηγαίνουν οι άνθρωποι όταν πεθαίνουν και τι συζητούν οι μεγάλοι πίσω από μια κλειστή πόρτα. Οι ερωτήσεις του δεν σταματούν εκεί όπου τελειώνουν οι απαντήσεις μας.
Μεγαλώνοντας, δεν παύουμε να αναρωτιόμαστε. Θέλουμε να καταλάβουμε τον κόσμο, τους ανθρώπους γύρω μας, ακόμη και πλευρές του εαυτού μας που παραμένουν ασαφείς.
Περιέργεια είναι η επιθυμία να αναζητούμε νέες πληροφορίες, να εξερευνούμε το άγνωστο και να κατανοούμε όσα δεν γνωρίζουμε. Γεννιέται από τη χαρά της ανακάλυψης ή από τη δυσφορία ενός αναπάντητου ερωτήματος και συνδέεται με τον τρόπο που διαχειριζόμαστε την αβεβαιότητα.
Τι είναι η περιέργεια και γιατί τη χρειαζόμαστε;
Στην ψυχολογία, η περιέργεια περιγράφει την τάση να διερευνούμε, να παρατηρούμε και να αναζητούμε πληροφορίες, ιδιαίτερα όταν κάτι μας φαίνεται νέο, ενδιαφέρον ή ανεξήγητο. Δεν είναι, ωστόσο, μια ενιαία εμπειρία για όλους. Η σύγχρονη έρευνα την προσεγγίζει ως πολυδιάστατο φαινόμενο, του οποίου οι εκδηλώσεις εξαρτώνται από το ερώτημα που μας απασχολεί, το περιβάλλον και τον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε την έλλειψη γνώσης.
Μερικές φορές, η περιέργεια γεννιέται από την ευχαρίστηση της ανακάλυψης. Διαβάζουμε για ένα θέμα που δεν γνωρίζαμε, ακούμε μια άγνωστη μουσική ή ανακαλύπτουμε μια διαφορετική οπτική για κάτι που θεωρούσαμε δεδομένο. Η ίδια η διαδικασία μάς κινητοποιεί, ακόμη κι αν δεν υπάρχει κάποιος πρακτικός στόχος.
Άλλες φορές, η περιέργεια έχει διαφορετική αφετηρία. Ένα ερώτημα παραμένει ανοιχτό και η αίσθηση ότι μας λείπει μια πληροφορία γίνεται ενοχλητική. Θέλουμε να μάθουμε τη λύση ενός αινίγματος, να κατανοήσουμε μια αμφίσημη συμπεριφορά ή να ανακαλύψουμε τι κρύβεται πίσω από μια ανεξήγητη αλλαγή. Η αναζήτηση αποσκοπεί τότε, εν μέρει, στην ανακούφιση από τη δυσφορία της άγνοιας.
Η διπλή αυτή όψη φαίνεται και στην έρευνα. Μια ανασκόπηση χαρτογράφησης της βιβλιογραφίας, που δημοσιεύθηκε το 2022 στο περιοδικό Behavioral Sciences, κατέγραψε 245 ερευνητικά άρθρα για την περιέργεια, από το 1965 έως το 2022, χωρίς να αξιολογήσει την ποιότητά τους. Οι περισσότερες μελέτες την αντιμετώπιζαν ως πολυδιάστατη, και συχνότερα εξετάστηκε η περιέργεια της στέρησης, που κινητοποιείται όταν μας λείπει μια πληροφορία. Η περιέργεια του ενδιαφέροντος και της ευχαρίστησης ακολουθούσε με μικρή διαφορά.

Την ιδέα της στέρησης την είχε διατυπώσει ο George Loewenstein στη θεωρία του «κενού πληροφόρησης»: όταν αντιλαμβανόμαστε ένα χάσμα ανάμεσα σε όσα γνωρίζουμε και σε όσα θέλουμε να γνωρίζουμε, νιώθουμε μια δυσφορία που μας ωθεί να το καλύψουμε. Οι δύο πλευρές μπορούν να συνυπάρχουν, χωρίς να είναι ταυτόσημες. Η περιέργεια, επομένως, μας κινητοποιεί προς τη γνώση με περισσότερους από έναν τρόπους: μπορεί να ανοίγει έναν δρόμο προς κάτι καινούργιο ή να μας κρατά προσηλωμένους σε ένα ερώτημα που δεν μας αφήνει να ησυχάσουμε.
Η περιέργεια δεν ταυτίζεται με το ενδιαφέρον, την ανησυχία ή το κουτσομπολιό, αν και τα όρια δεν είναι πάντα σαφή. Το ενδιαφέρον μπορεί να μένει ήρεμο και να μας κρατά κοντά σε κάτι που ήδη γνωρίζουμε, ενώ η περιέργεια μάς σπρώχνει προς όσα δεν έχουμε ακόμη καταλάβει. Η ανησυχία ζητά κυρίως ασφάλεια, ενώ η περιέργεια ζητά κατανόηση. Και το κουτσομπολιό δείχνει ενδιαφέρον για τον άλλον χωρίς τον ίδιο τον άλλον, κάτι που θα δούμε παρακάτω στην κρυφή κοινωνική περιέργεια.
Η παιδική περιέργεια: όταν ο κόσμος δεν είναι ακόμη αυτονόητος
Για το παιδί, ο κόσμος δεν είναι μια οργανωμένη πραγματικότητα με δεδομένους κανόνες. Είναι ένας τόπος γεμάτος εκπλήξεις, αντιφάσεις και πράγματα που χρειάζονται εξήγηση. Η ερώτηση «γιατί;» δεν εκφράζει μόνο την επιθυμία να αποκτήσει μια πληροφορία. Συχνά, αποτελεί τον τρόπο με τον οποίο το παιδί προσπαθεί να οργανώσει την εμπειρία του και να καταλάβει τη θέση του μέσα σε αυτήν.
Σκεφτείτε ένα παιδί που ρωτά επανειλημμένα γιατί οι άνθρωποι πεθαίνουν. Ο γονιός, κουρασμένος ή αμήχανος, μπορεί να του πει: «Μη σκέφτεσαι τέτοια πράγματα τώρα». Το παιδί ενδέχεται να σταματήσει να ρωτά, όχι επειδή έπαψε να αναρωτιέται, αλλά επειδή αντιλήφθηκε ότι το συγκεκριμένο ερώτημα δυσκολεύει τον ενήλικα. Μια απάντηση όπως «Δεν ξέρω πώς να σου το εξηγήσω ακριβώς, αλλά μπορούμε να το συζητήσουμε» αφήνει χώρο στην απορία, ακόμη κι όταν δεν προσφέρει πλήρη βεβαιότητα. Και επειδή το πώς αντιλαμβάνεται ένα παιδί τον θάνατο αλλάζει με την ηλικία του, μια τέτοια απάντηση χρειάζεται συχνά να προσαρμόζεται σε αυτό που το παιδί μπορεί να καταλάβει.
Η διαφορά δεν κρίνεται από το αν ο γονιός γνωρίζει όλες τις απαντήσεις, αλλά από το αν το παιδί μπορεί να εκφράσει όσα το απασχολούν χωρίς να νιώθει ότι η ίδια του η ερώτηση ενοχλεί.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γονείς οφείλουν να απαντούν αδιάκοπα ή να ικανοποιούν κάθε απαίτηση για πληροφορία. Τα όρια είναι απαραίτητα, όπως απαραίτητη είναι και η δυνατότητα να πούμε «θα το συζητήσουμε αργότερα». Σημασία έχει το παιδί να μην εισπράττει συστηματικά την απορία του ως κάτι ντροπιαστικό ή απαγορευμένο.

Η περιέργεια καλλιεργείται όταν το παιδί έχει ευκαιρίες να παρατηρεί, να δοκιμάζει, να κάνει λάθη και να αναθεωρεί. Χρειάζεται να μπορεί να αναζητήσει μια απάντηση χωρίς να φοβάται ότι η άγνοιά του θα γίνει αντικείμενο χλευασμού, ακόμη κι αν δεν γνωρίζει εκ των προτέρων ότι θα τη βρει.
Η ψυχοδυναμική διάσταση: επιθυμία, μυστικό και απαγόρευση
Από ψυχοδυναμική σκοπιά, η περιέργεια μπορεί να εξεταστεί και σε σχέση με την επιθυμία: γιατί ορισμένα πράγματα μάς ενδιαφέρουν περισσότερο από άλλα; Γιατί κάποιες ερωτήσεις αποκτούν έντονη συναισθηματική φόρτιση, ενώ άλλες μάς αφήνουν αδιάφορους;
Η ψυχανάλυση ενδιαφέρθηκε από νωρίς για το πώς αρχίζει η περιέργεια. Ο Freud πρόσεξε ότι οι πρώτες μεγάλες ερωτήσεις του παιδιού αφορούν τις απαρχές: από πού έρχονται τα μωρά, γιατί τα σώματα διαφέρουν, τι συμβαίνει ανάμεσα στους γονείς. Συχνά, ξεπηδούν όταν κάτι απειλεί τη θέση του παιδιού στην οικογένεια, όπως όταν έρχεται ένα αδελφάκι. Η Melanie Klein πρόσθεσε ότι η ανάγκη του παιδιού να γνωρίσει τον κόσμο περνά από την ανάγκη να γνωρίσει το σώμα και τη σχέση με τη μητέρα του, και ότι συνοδεύεται από φαντασιώσεις και φόβους. Ο Bion έδωσε στη γνώση δική της θέση ανάμεσα στους δεσμούς μας με τους άλλους: δεν αγαπάμε ή μισούμε απλώς ένα πρόσωπο, θέλουμε και να το καταλάβουμε. Πρόκειται για κλινικές και θεωρητικές ερμηνείες, όχι για εμπειρικά τεκμηριωμένα ευρήματα. Βοηθούν, ωστόσο, να δούμε πόσο συχνά η γνώση αγγίζει την επιθυμία και τη σχέση μας με τους άλλους.
Δεν αναζητούμε όλες τις πληροφορίες με την ίδια ένταση. Συχνά, αυτό που θέλουμε να μάθουμε συνδέεται με όσα μας απασχολούν προσωπικά, με τις σχέσεις μας, τις προσδοκίες μας ή τους φόβους μας. Μια ερώτηση για το παρελθόν ενός ανθρώπου, για παράδειγμα, μπορεί να εκφράζει απλό ενδιαφέρον. Μπορεί, όμως, να συνδέεται και με την ανάγκη μας να καταλάβουμε αν έχουμε θέση στη ζωή του.
Στην παιδική ηλικία, τα μυστικά των ενηλίκων και οι κλειστές πόρτες μπορούν να αποκτήσουν ιδιαίτερη σημασία. Το παιδί αναρωτιέται τι συμβαίνει έξω από το πεδίο της γνώσης του, φτιάχνει υποθέσεις και προσπαθεί να καταλάβει όσα δεν του εξηγούνται. Η επιθυμία να γνωρίσει μπορεί να σχετίζεται όχι μόνο με το περιεχόμενο του μυστικού, αλλά και με το ερώτημα αν ανήκει στον κόσμο που βρίσκεται πίσω από αυτό.

Όταν ορισμένα θέματα συνοδεύονται από έντονη ντροπή, φόβο ή απαγόρευση, η περιέργεια μπορεί να περιπλεχθεί με αυτά τα συναισθήματα. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε απαγόρευση αυξάνει αναγκαστικά την επιθυμία ή ότι κάθε παιδί θα αντιδράσει με τον ίδιο τρόπο. Δείχνει, όμως, ότι η σχέση μας με τη γνώση επηρεάζεται και από το συναισθηματικό περιβάλλον μέσα στο οποίο αναπτύσσεται.
Η περιέργεια γίνεται έτσι κάτι περισσότερο από μια ουδέτερη αναζήτηση πληροφοριών. Μπορεί να συνδέεται με την ανάγκη να κατανοήσουμε τον εαυτό μας, να αισθανθούμε ότι ανήκουμε ή να βρούμε μια θέση σε σχέσεις που μας προκαλούν αβεβαιότητα.
Πότε η περιέργεια γίνεται ανάγκη για έλεγχο;
Η επιθυμία να γνωρίζουμε δεν είναι πάντοτε ελεύθερη και ευχάριστη. Μερικές φορές, συνοδεύεται από μια δυσφορία που επιμένει μέχρι να αποκτήσουμε την πληροφορία που μας λείπει. Τότε, η αναζήτηση μπορεί να μετακινηθεί από τη χαρά της ανακάλυψης στην προσπάθεια να περιορίσουμε την αβεβαιότητα.
Ας σκεφτούμε έναν άνθρωπο που περιμένει ένα μήνυμα από τη σύντροφό του. Καθώς η απάντηση καθυστερεί, αρχίζει να αναρωτιέται τι συμβαίνει. Ξαναδιαβάζει την προηγούμενη συνομιλία, ελέγχει πότε εμφανίστηκε ο άλλος στο διαδίκτυο και αναζητά νοήματα σε κάθε λεπτομέρεια. Η αρχική απορία σταδιακά γίνεται επίμονη προσπάθεια να αποκτήσει βεβαιότητα. Όσο περισσότερο ψάχνει, τόσο περισσότερες πιθανές εξηγήσεις ανακαλύπτει, και τόσο δυσκολότερο γίνεται να σταματήσει. Πίσω από μια τέτοια αναζήτηση μπορεί να βρίσκεται ο φόβος της απώλειας, όπως συμβαίνει συχνά με τη ζήλια.
Η συγκεκριμένη σκηνή δεν σημαίνει ότι κάθε ενδιαφέρον για τη συμπεριφορά του συντρόφου είναι προβληματικό. Η ανάγκη για επικοινωνία και εξηγήσεις είναι φυσιολογική στις σχέσεις. Το ζήτημα προκύπτει όταν η αναζήτηση πληροφοριών γίνεται επαναλαμβανόμενη, δεν προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση και αρχίζει να παραβιάζει τα προσωπικά όρια του άλλου.
Η έρευνα ξεχωρίζει, εξάλλου, δύο μορφές κοινωνικής περιέργειας: την ανοιχτή, όπου ρωτάμε και ακούμε τον άλλον, και την κρυφή, όπου παρατηρούμε ή ψάχνουμε χωρίς να το ξέρει. Η πρώτη χρειάζεται τον άλλον για να υπάρξει, ενώ η δεύτερη τον αφήνει έξω από μια συζήτηση που τον αφορά.
Η ερώτηση «τι συνέβη;» μπορεί να αποτελεί πρόσκληση για επικοινωνία. Η απαίτηση, όμως, να γνωρίζουμε κάθε σκέψη, κίνηση ή συνομιλία του άλλου μετατρέπει την περιέργεια σε διεκδίκηση απεριόριστης πρόσβασης. Η οικειότητα δεν προϋποθέτει την πλήρη αποκάλυψη του ενός στον άλλον. Προϋποθέτει, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα να μοιραζόμαστε όσα επιθυμούμε, διατηρώντας παράλληλα έναν προσωπικό χώρο.

Εδώ αναδύεται μια σημαντική διάκριση: άλλο να θέλουμε να καταλάβουμε και άλλο να μην αντέχουμε να μην ξέρουμε. Στην πρώτη περίπτωση, η γνώση μπορεί να διευρύνει την κατανόησή μας. Στη δεύτερη, κινδυνεύει να γίνει ένας ατέρμονος τρόπος αντιμετώπισης της αβεβαιότητας.
Όταν η ανάγκη να γνωρίζουμε κυριαρχεί στην καθημερινότητα, επανέρχεται ξανά και ξανά και προκαλεί έντονη ταλαιπωρία σε εμάς ή στις σχέσεις μας, αξίζει να τη συζητήσουμε με έναν ειδικό ψυχικής υγείας.
Η ώριμη περιέργεια δεν απαιτεί να αποκαλυφθούν τα πάντα. Μπορεί να δεχτεί ότι ορισμένα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα, ότι ο άλλος έχει δικαίωμα στην ιδιωτικότητά του και ότι η εμπιστοσύνη δεν εξασφαλίζεται με τον διαρκή έλεγχο.
Περιέργεια και ψηφιακή εποχή: γνωρίζουμε περισσότερα ή αναζητούμε διαρκώς;
Σήμερα, η πρόσβαση στην πληροφορία είναι ευκολότερη από ποτέ, και η διαθεσιμότητα αυτή διευρύνει τις δυνατότητες μάθησης. Δεν εγγυάται, όμως, βαθύτερη κατανόηση.
Ανοίγουμε δέκα καρτέλες για ένα ερώτημα που μας απασχολεί και δεν διαβάζουμε ως το τέλος καμία. Κάθε απάντηση ανοίγει ένα ακόμη ερώτημα, κάθε ειδοποίηση διακόπτει τη σκέψη και η αναζήτηση του καινούργιου μπορεί να γίνει αυτοσκοπός. Η τεχνολογία από μόνη της δεν ευθύνεται, αφού μας φέρνει και σε επαφή με ανθρώπους και εμπειρίες που αλλιώς δεν θα γνωρίζαμε. Το ερώτημα είναι αν αναζητούμε για να κατανοήσουμε ή μετακινούμαστε διαρκώς επειδή δυσκολευόμαστε να μείνουμε σε ένα ερώτημα.
Η ουσιαστική διερεύνηση χρειάζεται χρόνο και προσοχή: να διαβάσουμε προσεκτικά, να συγκρίνουμε πηγές, να αμφισβητήσουμε μια πρώτη εντύπωση και να ανεχτούμε ότι η απάντηση είναι πιο σύνθετη από όσο περιμέναμε. Χρειάζεται και χώρο για σκέψη, ώστε όσα ανακαλύπτουμε να γίνονται κατανόηση.
Η υπαρξιακή διάσταση: το θάρρος να μην τα γνωρίζουμε όλα
Υπάρχει μια μορφή περιέργειας που δεν αφορά μόνο τον εξωτερικό κόσμο. Στρέφεται προς τα μέσα και μας καλεί να εξετάσουμε τις αντιφάσεις μας, τις επιθυμίες μας και τις επιλογές που επαναλαμβάνουμε χωρίς να καταλαβαίνουμε πάντοτε γιατί.
Γιατί αντιδρώ τόσο έντονα σε μια συγκεκριμένη συμπεριφορά; Γιατί δυσκολεύομαι να ζητήσω βοήθεια; Γιατί επιστρέφω σε μια σχέση που με πληγώνει; Τέτοιες ερωτήσεις δεν έχουν πάντα γρήγορες ή εύκολες απαντήσεις. Η διερεύνησή τους μπορεί να μας φέρει αντιμέτωπους με πλευρές του εαυτού μας που δεν συμφωνούν με την εικόνα που θα θέλαμε να έχουμε.
Η αυτογνωσία εξελίσσεται σταδιακά, μέσα από εμπειρίες, σχέσεις και αναθεωρήσεις, και σπάνια μέσα από μία αποκάλυψη που εξηγεί οριστικά ποιοι είμαστε. Χρειάζεται να μπορούμε να παρατηρούμε τον εαυτό μας χωρίς να βιαζόμαστε να τον καταδικάσουμε ή να τον δικαιολογήσουμε.

Αυτή η περιέργεια δεν χρειάζεται να γίνει αδιάκοπη αυτοανάλυση, με κρυφά νοήματα πίσω από κάθε σκέψη ή συναίσθημα. Η υπερβολική ενδοσκόπηση μπορεί και η ίδια να μας εγκλωβίσει. Το ζητούμενο είναι να παραμένουμε διαθέσιμοι να μάθουμε κάτι για τον εαυτό μας, χωρίς να απαιτούμε από κάθε εμπειρία να μας προσφέρει μια οριστική εξήγηση.
Μια τέτοια στάση ταιριάζει με αυτό που η ψυχολογία περιγράφει ως νοητικοποίηση: την ικανότητα να αναρωτιόμαστε τι νιώθει και τι σκέφτεται ο άλλος, αλλά και εμείς οι ίδιοι, πριν σπεύσουμε να βγάλουμε συμπέρασμα.
Το ίδιο ισχύει για τον κόσμο και τους άλλους. Μπορούμε να αλλάζουμε γνώμη όταν εμφανίζονται νέα δεδομένα και να ακούμε μια διαφορετική άποψη, χωρίς να τη θεωρούμε αμέσως απειλή, παραδεχόμενοι ότι δεν κατανοούμε ακόμη κάτι. Η δυνατότητα αυτή κρατά τη σκέψη μας ανοιχτή και της δίνει τη δυνατότητα να διευρύνεται.
Η περιέργεια ως τρόπος να παραμένουμε ανοιχτοί στη ζωή
Η περιέργεια έχει αξία επειδή μας επιτρέπει να μετακινούμαστε από όσα ήδη γνωρίζουμε προς όσα δεν έχουμε ακόμη κατανοήσει. Μας βοηθά να μαθαίνουμε, να αναθεωρούμε και να συναντούμε τους άλλους, χωρίς να τους περιορίζουμε από την αρχή σε μια έτοιμη ερμηνεία.
Χρειάζεται, ωστόσο, να διατηρεί την ελευθερία της. Όταν κάθε ερώτηση γίνεται απαίτηση για βεβαιότητα, η αναζήτηση στενεύει και η γνώση γίνεται εργαλείο ελέγχου του άλλου, οπότε χάνεται η δυνατότητα της πραγματικής συνάντησης. Και όταν συσσωρεύουμε πληροφορίες χωρίς να τις επεξεργαζόμαστε, κινδυνεύουμε να γνωρίζουμε όλο και περισσότερα χωρίς να κατανοούμε βαθύτερα. Η περιέργεια που αντέχει ρωτά χωρίς να ντρέπεται για την άγνοιά της και ακούει χωρίς να θεωρεί ότι έχει ήδη καταλάβει.
Δεν θα γνωρίσουμε ποτέ τα πάντα για τον κόσμο ή για τους ανθρώπους που αγαπάμε. Ούτε θα φτάσουμε σε μια τελική, αμετάβλητη γνώση του εαυτού μας. Αυτό δεν ακυρώνει την αναζήτηση. Της δίνει νόημα.
Γιατί ίσως η περιέργεια να μην είναι μόνο η επιθυμία να φτάσουμε σε μια απάντηση. Είναι και η δυνατότητα να συνεχίζουμε να ενδιαφερόμαστε, ακόμη κι όταν η απάντηση δεν έχει έρθει, και να αφήνουμε όσα ανακαλύπτουμε να αλλάζουν, έστω λίγο, τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τη ζωή.
Συχνές ερωτήσεις
1. Τι είναι η περιέργεια στην ψυχολογία;
Η περιέργεια είναι η τάση να αναζητούμε πληροφορίες και να διερευνούμε όσα μας φαίνονται νέα, ενδιαφέροντα ή ανεξήγητα. Συνδέεται με τη μάθηση και την ανακάλυψη, αλλά μπορεί, επίσης, να κινητοποιείται από τη δυσφορία που προκαλεί ένα αναπάντητο ερώτημα. Η μορφή της εξαρτάται από το τι αναζητούμε και από το πώς βιώνουμε την άγνοια.
2. Η περιέργεια είναι έμφυτη ή διαμορφώνεται από το περιβάλλον;
Η περιέργεια εμφανίζεται ήδη από την πρώιμη ανάπτυξη, καθώς τα παιδιά εξερευνούν ενεργά το περιβάλλον τους. Ο τρόπος, όμως, με τον οποίο εκφράζεται επηρεάζεται και από τις εμπειρίες, τις ευκαιρίες μάθησης και το κοινωνικό περιβάλλον. Η ενθάρρυνση των ερωτήσεων και η δυνατότητα εξερεύνησης μπορούν να υποστηρίξουν την έκφρασή της.
3. Γιατί θέλουμε τόσο πολύ να γνωρίζουμε κάτι που αγνοούμε;
Μερικές φορές, η αναζήτηση γνώσης μάς προσφέρει ευχαρίστηση και ανοίγει νέους δρόμους μάθησης. Άλλες φορές, η έλλειψη μιας πληροφορίας προκαλεί δυσφορία και θέλουμε να καλύψουμε το κενό. Οι δύο λειτουργίες μπορούν να συνυπάρχουν: μπορεί να μας ενδιαφέρει μια απάντηση και ταυτόχρονα να δυσκολευόμαστε να παραμείνουμε χωρίς αυτήν.
4. Πότε η περιέργεια γίνεται παρεμβατική;
Η περιέργεια γίνεται παρεμβατική όταν μετατρέπεται σε απαίτηση να γνωρίζουμε προσωπικές πληροφορίες που ο άλλος δεν επιθυμεί να μοιραστεί ή όταν οδηγεί σε επίμονο έλεγχο της ιδιωτικής του ζωής. Η διάκριση δεν αφορά απλώς το πόσο ενδιαφερόμαστε, αλλά το αν σεβόμαστε τα όρια και την αυτονομία του άλλου.
5. Πώς μπορούν οι γονείς να καλλιεργήσουν την περιέργεια στα παιδιά;
Μπορούν να ενθαρρύνουν τις ερωτήσεις, να προσφέρουν ευκαιρίες για εξερεύνηση και να αντιμετωπίζουν τα λάθη ως μέρος της μάθησης. Δεν χρειάζεται να γνωρίζουν όλες τις απαντήσεις. Το να παραδέχονται ότι κάτι δεν το γνωρίζουν και να το διερευνούν μαζί με το παιδί δείχνει ότι η γνώση είναι μια ανοιχτή διαδικασία.
6. Πώς συνδέεται η περιέργεια με την αυτογνωσία;
Η περιέργεια προς τον εαυτό μας μάς βοηθά να εξετάζουμε τα συναισθήματα, τις αντιδράσεις και τις επιλογές μας με μεγαλύτερη προσοχή. Μπορεί να ανοίξει δρόμους κατανόησης, αρκεί να μη μετατρέπεται σε αδιάκοπη αυτοκριτική ή ανάγκη να εξηγήσουμε τα πάντα. Η αυτογνωσία εξελίσσεται μέσα από τη διερεύνηση και την προθυμία να αναθεωρούμε την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας.

Σάββας Ν. Σαλπιστής, M.Sc. Ph.D.
Κλινικός Ψυχολόγος Πανεπιστημίου Στοκχόλμης ενηλίκων και παίδων. Διπλωματούχος Ψυχοθεραπευτής Βασιλικού Ιατροχειρουργικού Ινστιτούτου Karolinska Στοκχόλμης.Κάθε δυσκολία κρύβει μέσα της την προοπτική μιας νέας αρχής. Αν νιώθετε ότι οι σκέψεις σας σας βαραίνουν, είμαι εδώ για να τις μοιραστούμε και να βρούμε μαζί τη δική σας εσωτερική ισορροπία.
Πνευματικά Δικαιώματα: Το περιεχόμενο της ιστοσελίδας www.i-psyxologos.gr αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Σάββα Σαλπιστή. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται αποκλειστικά με την παράθεση ενεργού συνδέσμου (active link) στην πηγή.

